Rượu Tà vạt - Món quà
của đất trời

"Người Cơ Tu bảo nhau đàn ông uống rượu tà vạt nhanh như con sóc, đàn bà uống
rượu tà vạt da trắng, bầu ngực sẽ phồn thịnh căng đầy."
Rượu Tà vạt rót vào tô uống như bia
Vào tháng tư âm lịch, sau mùa ong đi lấy mật, đồng bào Cơ Tu (Quảng Nam) lại
hớn hở vào rừng cắt tỉa lại những bầu rượu treo lơ lửng và lấy rượu trên cây Tà Vạt
của mình. Để từ đó, rượu tà vạt trở thành một đặc sản độc đáo của đất trời dành
tặng cho người Cơ Tu, những cư dân sống đầu ngọn nước.
Cây tà vạt giống như cây dừa, người Kinh đặt tên là “dừa núi” hay còn gọi là cây
đoác. Đó là loại cây thân to, lá thưa, rễ chùm và và sống khắp các thung lũng, khe
suối ở các huyện Nam Giang, Đông Giang…Và đặc biệt, đây là loại cây tự tạo ra
những chén rượu tơm lừng mang tên buốh tavak (rượu tà vạt).
Người Cơ Tu bảo nhau đàn ông uống rượu tà vạt nhanh như con sóc, đàn bà uống
rượu tà vạt da trắng, bầu ngực sẽ phồn thịnh căng đầy. Tuy nhiên, để có được
những chén rượu đúng chất đòi hỏi người ché biến rượu phải có kinh nghiệm và
sức khỏe.

Thiếu nữ Cơ Tu đang leo cây Tà Vạt lấy rượu
Để làm rượu tà vạt trước tiên, người ta vào rừng, tìm những cụm tà vạt sống, chọn
những cây to, mập mạp để làm rượu. Thường mỗi cây tà vạt cho bốn, năm buồng
nhưng chỉ chọn một buồng có trái vừa, cỡ lớn hơn đầu ngón tay cái.
Đầu tiên người ta phát dọn quanh gốc rồi làm thang bằng cây và dây rừng từ gốc
lên đến các buồng trái. Cứ 3 ngày một lần, người ta leo lên nơi gần buồng, dùng
dùi cui – đẽo bằng cây rừng – đập nhẹ chung quanh cuống của buồng trái đã chọn.
Mỗi lần đập khoảng một vài giờ. Sau 4 hoặc 5 lần đập, cắt ngang cuống buồng trái.
Sau đó dùng cọng cây môn nước giã dập và bịt ngay đầu mới cắt, bên ngoài bọc