Các giai đoạn suy thận
mãn:

- Giai đoạn 1: Gỉam khả năng dự trữ của thận. Không có các triệu chứng và
các xét nghiệm chức năng thận còn bình thường.
- Giai đoạn 2: Suy thận bắt đầu có các triệu chứng: tiểu đêm,tiểu nhiều và
thiếu máu nhẹ. XN có BUN tăng nhẹ, giảm khả năng cô đặc nước tiểu.
- Giai đoạn 3: Suy thận trở nên rõ rệt,bệnh nhân bị thiếu máu khá nặng, tiểu
ít đi, vẫn còn tiểu về đêm, Ca++ giảm, Phosphat tăng, toan chuyển hoá.
- Giai đoạn 4: Suy thận giai đoạn cuối với đây đủ các biểu hiện về lâm sàng
của suy thận về tiêu hoá, tim mạch, thần kinh, da và máu.
Trước khi được lọc máu, người bị suy thận phải theo chế độ ăn giới hạn
về muối và chất đạm (thịt, cá, tôm, cua, gà, vịt…).
Thận nhân tạo giúp loại bỏ khỏi cơ thể các chất dư thừa do ăn uống đưa vào.
Tuy nhiên, chức năng của nó không thể hoàn hảo như thận bình thường, nên
chế độ ăn của bệnh nhân lọc thận có thể thay đổi hơn so với trước khi lọc
thận, nhưng không được ăn uống như bình thường. Nước và trọng lượng cơ thể
Suốt trong thời gian dài bị suy thận và trước khi được chạy thận nhân tạo,
người bệnh phải ốm đi, vì nếu cân nặng không giảm nghĩa là đã có sự ứ
đọng muối và nước trong cơ thể. Có nhiều bệnh nhân phải mất đi hơn 10kg
trong một thời gian ngắn chạy thận nhân tạo do khối lượng nước và muối dư
thừa đã được rút bỏ, và nhờ vậy nhiều trường hợp huyết áp cao sẽ mất đi mà
không cần dùng thuốc.

nào huyết áp chưa bình thường tức là cơ thể còn chứa quá nhiều muối.
Thận nhân tạo có thể loại bỏ bớt muối với điều kiện lượng muối ăn vào
không quá nhiều. Khi huyết áp trở lại bình thường, bệnh nhân có thể dùng
thêm một ít muối nhưng phải rất cẩn thận, càng cữ được càng tốt.
Bệnh nhân không được tăng cân quá 0,5kg/ngày và huyết áp trước khi chạy
thận nhân tạo không được quá 160/90mmHg.
Nếu tăng cân quá nhiều hoặc huyết áp trước khi chạy thận quá cao, cần kiểm
tra xem có phải đã dùng quá nhiều muối hay không (sự tăng cân quá nhiều
thường là do dùng muối quá nhiều). Khi tăng cân nhiều, cần phải rút nhiều
nước trong lúc chạy thận, điều này không dễ dàng và thường gây nhiều tai
biến và biến chứng.
Chế độ kiêng muối không những bắt buộc không được cho thêm muối vào
thức ăn mà còn phải kiêng cả các loại thức ăn có chứa nhiều muối như khô,
mắm, tương, chao Chất kali
Chất kali bị ứ đọng lại trong cơ thể khi bị suy thận, kali trong máu trên
6,5mmol/l sẽ cực kỳ nguy hiểm vì có thể làm tim loạn nhịp và đưa tới ngừng
tim đột ngột, gây tử vong bất cứ lúc nào mà không có triệu chứng báo trước.
Vì vậy, bệnh nhân suy thận cần tránh các thức ăn chứa nhiều kali như trái
cây, nhất là cam, chuối, nho, đào, chanh, bưởi, dâu Một số loại trái cây
chứa ít kali hơn như táo, lê, dưa hấu Các loại trái, hạt khô như đậu phộng,
hạt điều, hạt dẻ, sô-cô-la, cà phê chứa kali nhiều hơn chuối đến 10 lần.
Các loại rau tươi cũng có nhiều kali nhưng có thể dùng được sau khi đun nấu
2-3 lần và bỏ nước đã luộc rau. Gạo, nui, mì chứa ít kali.
Để làm giảm phần nào lượng kali trong máu, có thể dùng thêm 5-15g/ngày
Keyexalate. Thuốc gây táo bón hiện thời giá trên thị trường còn khá cao. Sinh tố
Người bình thường với chế độ ăn đầy đủ không cần cung cấp thêm sinh tố.
Tuy nhiên, người chạy thận sẽ bị mất đi một số sinh tố, nhất là các loại sinh
tố tan trong nước như nhóm sinh tố B, C. Vì vậy có thể phải cung cấp thêm
các sinh tố này.
Tóm lại, với bệnh nhân suy thận, không bắt buộc phải cấm tuyệt đối bất kỳ
loại thức ăn nào, nhưng chỉ nên dùng với số lượng vừa phải và khẩu phần ăn
hàng ngày phải quân bình đầy đủ đạm, năng lượng, sinh tố. Cần chú ý hạn
chế các thức ăn chứa nhiều kali và phosphore.
(TS. BS. PHAN VĂN BÙI TT Đào tạo & Bồi dưỡng CB y)

Bệnh nhân suy thận mạn nên hạn chế chất đạm
Các thực nghiệm trên cả người và động vật đều cho thấy, chế độ ăn hạn
chế protein giúp kiểm soát tình trạng tăng urê máu và làm chậm tiến triển
của suy thận mạn. Còn chế độ ăn giàu protein sẽ làm tăng urê máu và làm
cho bệnh tiến triển nhanh hơn.
Suy thận mạn là một hội chứng bệnh lý tồn tại suốt đời bệnh nhân, tiến
triển nặng dần. Nếu mắc bệnh này thì chế độ ăn của bạn phải tuân theo
nguyên tắc: hạn chế lượng protein, đủ năng lượng, đủ vitamin và các yếu tố
vi lượng.
Lượng protein được phép ăn hằng ngày tùy thuộc mức độ nặng của
bệnh. Nếu bị suy thận mạn giai đoạn 1, bạn được ăn 0,8 g đạm)/kg thể trọng.
Chỉ số này ở giai đoạn 2 là 0,6; giai đoạn 3a là 0,5; giai đoạn 3b là 0,4 và
giai đoạn 4 là 0,2. Nếu bạn đang lọc máu chu kỳ bằng thận nhân tạo, lượng
đạm trong chế độ ăn có thể tăng lên như người bình thường: 1-1,2 g/kg mỗi