1
Ch ng 5:ươ Cung, cầu và chính
sách của chính phủ
PGS.TS ÑINH PHI HOÅ
2
Giới
thiệu
Trả lời các câu hỏi
Gía trần và giá sàn là gì?
Gía trần, sàn ảnh hưởng như thế nào đối với
kết quả thị trường?
Thuế ảnh hưởng như thế nào đối với kết quả
thị trường?
Người mua hay người bán chịu ảnh hưởng
của thuế?
Chính sách gì mà chính phủ có thể can thiệp
vào thị trường?
3
Chính sách can thiệp của chính phủ
Kiểm soát giá cả thị trường
Gía trần (Price ceiling)
Giá tối đa đối với hàng hóa và dịch vụ được quy định
bởi chính phủ.
Chính
sách
Chính phủ can thiệp vì giá cân bằng trên thị trường
quá cao đối với người tiêu dùng hoặc quá thấp đối với
người sản xuất.
Gía xăng, điện, nước,
mức tiền thuê nhà của
SV, công chức.

Nghìn căn)
P (Tiền thuê căn hộ, Triệu VND)
P
0
= 1
10
(D)
(S)
E
0
5
Chính sách can thiệp của chính phủ
Tình huống: Sự thất bại của chính sách giá trần đối với xăng
(Xếp hàng chờ mua xăng)
P
1
Trước khi OPEC làm
tăng giá dầu thô.
Thị trường cân
bằng tại P
0
và Q
0
Dịch chuyển đường
cung qua trái
Không có giá trần
P
Max
Q (Lượng xăng)
P (Giá xăng)

(mất thời gian)
6
Chính sách can thiệp của chính phủ
Giá sàn (Price floor)
Giá tối thiểu đối với hàng hóa và dịch vụ được quy
định bởi chính phủ.
Chính
sách
Tiền lương tối
thiểu, giá lúa.
Giá cân bằng trên thị
trường quá thấp đối với
người sản xuất.
W
Min
Q
1
Q
2
Q (Lượng lao
động)
W (Tiền lương)
W
0
Q
0
(D)
(S)
E
0

Q
0
(D)
(S)
E
0
Minh họa: Luật tiền
lương tối thiểu.
Thặng dư lao động:
Q
2
> Q
1
Chính phủ quy định tiền
lương tối thiểu W
Min
.
Hệ quả
Những người có việc làm
nhận tiền lương cao hơn
Lượng thất nghiệp:
(Q
2
– Q
1
)
8
Chính sách can thiệp của chính phủ
Giá sàn (Price floor)
Chính

Thất nghiệp tăng
Không ảnh hưởng đến cân bằng cung,
cầu trên thị trường cung cấp nhà ở.
Chính phủ trợ cấp tiền
lương (miễn thuế thu
nhập) cho người lao động
thu nhập thấp.
Không ảnh hưởng đến cân bằng cung,
cầu trên thị trường lao động.
Gía sàn
10
Chính sách can thiệp của chính phủ
Thuế (Tax)
Chính
sách
Chính phủ đánh thuế vào hàng hóa và dịch vụ để có
nguồn thu nhập (thu ngân sách) và sử dụng chúng cho
các hoạt động an ninh quốc phòng, giáo dục và y tế
công.
Có 2 loại Thuế
Đánh vào người mua
Đánh vào người bán
Người mua phải trả một số tiền cho
chính phủ khi mua một sản phẩm
HH&DV.
Người bán phải trả một số tiền cho
chính phủ khi bán một sản phẩm
HH&DV.
11
Chính sách can thiệp của chính phủ

Cân bằng thị trường:
P = 10, Q = 5
12
Mặc dù thuế đánh vào người mua, nhưng cả người mua và
người bán đều chia sẻ gánh năng thuế.
Thuế đánh vào người mua
Q (Nghìn cái)
P (1.000 đ)
10
(D
0
)
(S)
4 5
9,5
11
Hình 1: Thị trường bánh
Pizza
(D
1
)
Tác động
NTD
t
Cân bằng ban đầu:
P = 10, Q = 5
Cân bằng sau thuế:
P = 11, Q = 4
Mua lượng hàng ít hơn:
(5 – 4 = 1)

được nhận là giá thị
trường - thuế (1500 đ).
Lượng cung giảm
Đường cung dịch
chuyển lên bên trên
(hoặc qua trái) một
đoạn ngang bằng với t
t
Cân bằng thị trường:
P = 10, Q = 5
4
9,5
11
(S
1
)
14
Mặc dù thuế đánh vào người bán, nhưng cả người bán và
người mua đều chia sẻ gánh năng thuế.
Thuế đánh vào người bán
Q (Nghìn cái)
P (1.000 đ)
10
(D
0
)
(S
1
)
4 5

Tùy thuộc vào Ed và Es
Khi một
hàng hóa bị
đánh thuế
Cả NM & NB
cùng chia sẻ
gánh nặng thuế
Q
0
P
Q
P
(D
0
)
(S
0
)
Q
0
t
Q
1
P
0
(Không t)
P
S
P
B

0
)
Q
0
t
Q
1
P
0
(Không t)
P
S
P
B
(D
1
)
Q
(D
0
)
(S
0
)
t
NM trả thuế
NB trả thuế
NB trả thuế
nhiều hơn NM
Q

(1) Mỗi nhóm chọn một sản phẩm
Không có trong sách Mankiw (Chương 5), giữ bí mật
(2) Trường hợp cầu co giãn / cung ít co giãn hoặc
ngược lại
(3) Dùng đồ thị phân tích tác động của chính sách thuế.
Người mua hay người bán trả thuế nhiều hơn
(4) Viết báo cáo và trình bày trước lớp (Sử dụng
Powerpoint)
(5) Thời gian (20 phút), trình bày 5 phút, phản biện 2
câu hỏi.