Công ty nhiệt điện Na Dương Khóa đào tạo nhân viên vận hành 2009
QUY TRÌNH THU THẬP PHÂN TÍCH
SỰ CỐ TRÊN HTĐ QUỐC GIA
Trung tâm Điều độ HTĐ Quốc gia
MỤC LỤC
CHƯƠNG 1. QUY ĐỊNH CHUNG 3
Mục 1. PHẠM VI ÁP DỤNG VÀ GIẢI THÍCH TỪ NGỮ 3
Mục 2. CÁC TÀI LIỆU LIÊN QUAN 5
CHƯƠNG 2. NHIỆM VỤ CỦA CÁC ĐƠN VỊ THAM GIA 6
Mục 1. THU THẬP DỮ LIỆU SỰ CỐ 6
Mục 2. PHÂN TÍCH SỰ CỐ 9
Mục 3. QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN 10
i. LƯỢC ĐỒ QUY TRÌNH THU THẬP VÀ PHÂN TÍCH SỰ CỐ TRÊN HTĐ QUỐC GIA 12
ii. MẪU BÁO CÁO SỰ CỐ 13
15
2
Chương 1. QUY ĐỊNH CHUNG
Mục 1. PHẠM VI ÁP DỤNG VÀ GIẢI THÍCH TỪ NGỮ
Điều 1. Phạm vi điều chỉnh
1. Quy trình này đưa ra những quy định hướng dẫn thực hiện thu thập dữ
liệu và phân tích sự cố được nêu trong Quy trình Điều độ Hệ thống điện
Quốc gia, Quy trình Xử lý sự cố Hệ thống điện Quốc gia, Quy trình thao
tác Hệ thống điện Quốc gia, Quy định Khởi động đen và khôi phục Hệ
thống điện Quốc gia và các quy định khác liên quan đến công tác vận
hành Hệ thống điện Quốc gia.
2. Quy định phương pháp thống nhất trong việc phối hợp thu thập và phân
tích sự cố bao gồm: thu thập dữ liệu, mô tả trình tự, phương pháp và
phối hợp phân tích giữa các đơn vị tham gia đấu nối vào Hệ thống điện
Quốc gia nhằm phát hiện nguyên nhân sự cố trên lưới điện quốc gia (gọi
chung là sự cố trong quy trình này) và đưa ra phương án khắc phục,
phòng ngừa.
phân phối điện) hoặc chủ đầu tư dự án công trình điện
trong quá trình đấu nối với hệ thống điện quốc gia.
DCL Dao cách ly
DCS Distributed Control System – Hệ thống điều khiển phân
tán
DTĐ Dao tiếp địa
EVN Tập đoàn Điện lực Việt nam
FL Định vị sự cố (Fault Locator)
FR Ghi sự cố (Fault Recorder)
HTĐ(QG) Hệ thống điện (Quốc gia)
HTMTĐKT -
Hệ thống máy
tính điều khiển
trạm
Engineering & Gateway – hệ thống máy tính dành cho
các cán bộ kỹ thuật sử dụng để làm việc, ví dụ như cho
việc chỉnh định rơle, lưu trữ các dữ kiện vận hành, sự
cố…
KSĐH A0 Kỹ sư điều hành Hệ thống điện Quốc gia
KSĐH Ax Kỹ sư điều hành Hệ thống điện Miền (A1 hoặc A2 hoặc
A3)
MBA Máy biến áp
MC Máy cắt
SCADA/EMS Hệ thống giám sát điều khiển và thu thập xử lý dữ
liệu/Hệ thống quản lý Năng lượng
Sự cố Là tình huống bất thường xảy ra gây ảnh hưởng đến vận
hành an toàn hệ thống điện
Sự cố lớn trên
HTĐ Quốc gia
Là các sự cố gây mất điện diện rộng (một vùng hoặc toàn
5.
Quy định Khởi động đen và khôi
phục Hệ thống điện Quốc gia
9/05/2008 786/QĐ-EVN
5
Chương 2. NHIỆM VỤ CỦA CÁC ĐƠN VỊ THAM GIA
Mục 1. THU THẬP DỮ LIỆU SỰ CỐ
Điều 7. A0 có nhiệm vụ thu thập dữ liệu sự cố trên lưới truyền tải 500kV hoặc sự
cố lớn trên Hệ thống điện Quốc gia. :
1. Lấy bản ghi sự cố từ các thiết bị FR, FL, SCADA/EMS, HTMTĐKT,
DCS… thuộc quyền điều khiển của A0;
2. Tổng hợp các thông tin, báo cáo về sự cố từ các Ax, đơn vị tham gia
đấu nối xảy ra sự cố hoặc liên quan đến sự cố ghi nhận được ở trạm
trước, trong và ngay sau thời điểm sự cố bao gồm:
(a) Thời điểm, vị trí sự cố;
(b) Các thông tin hệ thống trước sự cố:
Cấu hình lưới điện ;
Chế độ vận hành, thông số vận hành của thiết bị trước sự cố (trào lưu
công suất, điện áp, dòng điện, góc pha );
Các công tác, thao tác trước sự cố;
Điều kiện thời tiết, bảo dưỡng, thí nghiệm, hiện trường… trước sự cố;
(c) Diễn biến sự cố theo ghi nhận của trực ca vận hành tại các vị trí liên
quan (tên MC nhảy, số lần nhảy, tình trạng điện áp đường dây, tình
trạng làm việc của các thiết bị khác…);
(d) Các thông tin bảo vệ, điều khiển khi xảy ra sự cố bao gồm các tín hiệu,
cảnh báo, cờ rơi… ở các tủ bảo vệ, tủ điều khiển;
(e) Các hiện tượng hoặc thao tác khác trong quá trình diễn biến sự cố;
(f) Trình tự các thao tác xử lý sự cố đã thực hiện;
(g) Kết quả kiểm tra tình trạng thiết bị liên quan đến sự cố (đường dây,
kháng, tụ, MBA, máy cắt, dao cách ly );
Điều kiện thời tiết, bảo dưỡng, thí nghiệm, hiện trường… trước sự cố;
(c) Diễn biến sự cố theo ghi nhận của trực ca vận hành tại các vị trí liên
quan (tên MC nhảy, số lần nhảy, tình trạng điện áp đường dây, tình
trạng làm việc của các thiết bị khác…);
(d) Các thông tin bảo vệ, điều khiển khi xảy ra sự cố bao gồm các tín hiệu,
cảnh báo, cờ rơi… ở các tủ bảo vệ, tủ điều khiển;
(e) Các hiện tượng hoặc thao tác khác trong quá trình diễn biến sự cố;
(f) Trình tự các thao tác xử lý sự cố đã thực hiện;
(g) Kết quả kiểm tra tình trạng thiết bị liên quan đến sự cố (đường dây,
kháng, tụ, MBA, máy cắt, dao cách ly );
(h) Ngay sau khi xử lý xong sự cố tiến hành thu thập các thông tin sự cố
truy xuất từ tất cả các rơ-le bảo vệ đã khởi động và tác động (bản in
trên giấy và file dữ liệu bao gồm: bản chỉnh định đang cài đặt trong rơ-
7
le, bản ghi sự kiện, bản ghi sự cố), các thiết bị điều khiển, HTMTĐKT,
DCS;
(i) Các thông tin liên quan sau sự cố bao gồm chế độ vận hành, các thông
số vận hành của thiết bị ngay sau sự cố;
(j) Các thông tin khác.
3. Trong trường cần thiết tham gia cùng các đơn vị tham gia đấu nối thu
thập các dữ kiện liên quan đến sự cố trên lưới điện miền.
4. Thời gian thực hiện không chậm hơn 1 ngày kể từ khi bắt đầu sự cố.
5. Địa chỉ lưu trữ và gửi dữ liệu tại Ax (1, 2, 3):
Số fax:
A1: “chưa có”
A2: “chưa có”
A3: “chưa có”
Email: ; ;
Mạng WAN: “\WAN-PUBLIC\Ax\Thu thap_Phan tich su so\”.
Điều 9. Các đơn vị tham gia đấu nối có nhiệm vụ:
thực hiện bằng văn bản, lệnh điều độ…).
4. Thời gian thực hiện không chậm hơn 1 ngày kể từ khi bắt đầu sự cố.
Mục 2. PHÂN TÍCH SỰ CỐ
Điều 10. A0 có nhiệm vụ:
5. Chủ trì công tác phân tích sự cố trên lưới điện 500 kV hoặc sự cố lớn
trên HTĐQG liên quan đến công tác vận hành hệ thống điện (trừ những
sự cố lớn mà EVN quyết định sẽ chủ trì việc phân tích).
6. Phối hợp cùng các đơn vị tham gia đấu nối đưa ra phương án phòng
ngừa sự cố tái diễn.
7. Lập báo cáo về sự cố và thông báo cho EVN và các đơn vị liên quan.
8. Thực hiện các biện pháp ngăn ngừa sự cố (nếu có).
Điều 11. Ax có nhiệm vụ:
1. Chủ trì công tác phân tích sự cố trên lưới điện miền liên quan đến công
tác vận hành hệ thống điện (trừ những sự cố lớn mà EVN hoặc A0
quyết định sẽ chủ trì việc phân tích).
2. Phối hợp cùng các đơn vị tham gia đấu nối vào HTĐQG đưa ra phương
án phòng ngừa sự cố tái diễn.
3. Lập báo cáo về sự cố và thông báo cho EVN và các đơn vị liên quan.
4. Thực hiện các biện pháp ngăn ngừa sự cố (nếu có).
Điều 12. Các đơn vị tham gia đấu nối có nhiệm vụ:
9
1. Phối hợp cùng A0, Ax thực hiện phân tích sự cố và đưa ra phương án
phòng ngừa sự cố tái diễn.
2. Thực hiện các biện pháp ngăn ngừa sự cố nếu cần thiết.
Mục 3. QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN
Điều 13. Khi có sự cố, A0-Ax thu thập các thông tin về sự cố như quy định trong
chương 2, mục 1, điều 7, 8 ; các Đơn vị tham gia đấu nối thu thập các thông
tin về sự cố như quy định trong chương 2, mục 3, điều 9.
Điều 14. Thiết lập các giả thiết trình tự diễn biến các sự kiện trong sự cố dựa trên các
thông tin thu thập như trong chương 2, mục 3, điều 13.
11
i. LƯỢC ĐỒ QUY TRÌNH THU THẬP VÀ PHÂN TÍCH SỰ CỐ
TRÊN HTĐ QUỐC GIA
Ghi chú về các trách nhiệm thực hiện:
1. Các thông tin mục 2.1.1, 2.1.2 (các bản ghi sự cố, bản ghi sự kiện, chỉnh định thực
tế trong rơ-le, tín hiệu, cảnh báo, tín hiệu truyền cắt…), 2.3.1, 2.3.2, 2.3.3, 2.4
(phần dữ liệu tại trạm ghi nhận sự cố hoặc liên quan đến sự cố) do Đơn vị tham gia
đấu nối nơi xảy ra sự kiện chịu trách nhiệm cung cấp cho A0, Ax.
2. Các thông tin SCADA (mục 2.2), phiếu chỉnh định rơ-le trong mục 2.1.2 và mục
2.3.2 (phần dữ liệu hệ thống) do A0, Ax thu thập.
3. Các công việc 3 đến 14 do A0, Ax thực hiện trên cơ sở phối hợp với đơn vị quản
lý thiết bị tham gia đấu nối.
12
ii. MẪU BÁO CÁO SỰ CỐ
13
Công ty nhiệt điện Na Dương Khóa đào tạo nhân viên vận hành 2009
LƯỢC ĐỒ QUY TRÌNH THU THẬP & PHÂN TÍCH SỰ CỐ TRÊN HTĐ QUỐC GIA
Trung tâm Điều độ HTĐ Quốc gia
1. Hoàn tất xử lý sự cố theo các Quy trình vận hành
2. Thu thập dữ liệu
2.1. Rơ-le bảo vệ:
2.1.1 Bản ghi trong rơle, DCS,
Máy tính ĐK trạm, tín hiệu đèn,
tín hiệu truyền cắt liên động, cảnh
báo…
2.1.2 Chỉnh định hiện tại theo
phiếu & trong rơ-le)
2.2. SCADA: Trình tự sự kiện
2.4 Tình trạng thiết bị điều
khiển
11. Rơ-le tác động đúng
theo chỉnh định?
12. Kiến nghị đơn vị
quản lý thiết bị cho
thí nghiệm kiểm tra
12. Lập báo cáo phân tích sự cố
13. Đánh giá mức độ hoạt động của Vận hành
HTĐ/hệ thống rơle & tự động hóa
14. Kiến nghị các giải pháp
10. Kiến nghị sửa đổi
chỉnh định
Không
Có
Có
Không
7. Máy cắt và các TB điều
khiển (DCL, DTĐ, tín hiệu
liên động điều khiển,
truyền cắt) hoạt động đúng
theo logic đã đặt?
Không
8. Chế độ v/h, thao tác trên
HT theo đúng các Quy
trình?
Công ty nhiệt điện Na Dương Khóa đào tạo nhân viên vận hành 2009
Trung tâm Điều độ HTĐ Quốc gia