MỤC LỤC
Phần 1: Đặt vấn đề
Phần 2: nêu một số khái niệm cơ bản
- Suy thoái môi trường.
- Taì nguyên nước.
Phần 3: Thực trạng, nguyên nhân của suy thoái tài nguyên nước
- Thực trạng và biểu hiện của suy thoái tài nguyên nước ở Việt nam.
- Nguyên nhân dẫn đến suy thoái nguồn tài nguyên nước.
- Hậu quả của suy thoái nguồn tài nguyên nước.
Phần 4: ý kiến đề xuất và giải pháp
- Hạn chế và giảm thiểu suy thoái Tài nguyên nước do biến đổi khí hậu toàn cầu.
- Hạn chế và giảm thiểu suy thoái Tài nguyên nước do Phát triển, sử dụng Tài
nguyên nước không hợp lý.
- Hạn chế và giảm thiểu suy thoái Tài nguyên nước do Quản lý, Tổ chức và Luật
pháp
Phần 5: Kết luận
1
PHẦN1: ĐẶT VẤN ĐỀ.
“Nước là tài nguyên quan trọng nhất của loài người và sinh vật trên trái
đất.Viện sĩ Xiđorenko khẳng định “ nước là khoáng sản quý hơn các loại
khoáng sản”.Vai trò quan trọng của nước thể hiện rõ nét trong tất cả mọi mặt
của đời sống con người : nước chiếm 99% trọng lượng sinh vật sống trong môi
trường nước và 44% trọng lượng cơ thể con người,ngoài chức năng tham gia
vào chu trình sống trên,nước còn mang năng lượng (hải triều,thuỷ năng,chất
mang vật liệu và là tác nhân quan trọng điều hoà khí hậu,thực hiện các chu trình
tuàn hoàn vật chất trong tự nhiên.Có thể nói,sự sống của con người và mọi sinh
vật trên trái đất phụ thuộc vào nước.
Hiện nay,sự suy thoái nguồn tài nguyên thiên nhiên đang diễn ra với mức độ
nghiêm trọng,trong đó có nguồn tài nguyên nước.Với những ý nghiã to lớn như
vậy,nguồn tài nguyên nước luôn là điều kiện cần cho tất cả mọi hoạt động diễn
ra trên trái đất,nhưng có một thực tế, đây cũng chính là nguồn tài nguyên bị con

I. THỰC TRẠNG VÀ BIỂU HIỆN CỦA SUY THOÁI TÀI NGUYÊN
NƯỚC.
Nước ta có khoảng 830 tỷ m3 nước mặt trong đó chỉ có 310 tỷ m3 được
tạo ra do mưa rơi trong lãnh thổ Việt Nam chiếm 37% còn 63% do lượng mưa
ngoài lãnh thổ chảy vào. Tổng trữ lượng tiềm tàng khả năng khai thác nước dưới
đất chưa kể phần hải đảo ước tính khoảng 60 tỷ m3/năm. Trữ lượng nước ở giai
đoạn tìm kiếm thăm dò sơ bộ mới đạt khoảng 8 tỷ m3/năm (khoảng 13% tổng
trữ lượng).
Nếu kể cả nước mặt và nước dưới đất trên phạm vi lãnh thổ thì bình quân đầu
người đạt 4400 m3/người, năm (Thế giới 7400m3/người, năm). Theo chỉ tiêu
3
đánh giá của Hội Tài nguyên nước Quốc tế IWRA thì quốc gia nào dưới
4000m3/người, năm là quốc gia thiếu nước. Như vậy, nước ta là một trong
những nước đang và sẽ thiếu nước trong một tương lai rất gần (Thực tế nếu kể
cả lượng nước từ các lãnh thổ nước ngoài chảy vào thì Việt Nam trung bình đạt
khoảng 10.600m3/người, năm). Lượng nước sản sinh từ ngoài lãnh thổ chiếm
xấp xỉ 2/3 tổng lượng nước có được, rất khó chủ động, thậm chí không sử dụng
được. Sự phân bố của cả nước mặt lẫn nước dưới đất rất không đều. Theo không
gian, nơi có lượng mưa nhất là Bạch Mã 8000mm/năm, Bắc Quang, Bà Nà đạt
khoảng 5000mm/năm, trong khi Cửa Phan Rí chỉ đạt xấp xỉ 400mm/năm. Theo
thời gian, mùa lũ chỉ kéo dài từ 3- 5 tháng nhưng chiếm tới 70- 85% lượng nước
cả năm. Mùa lũ, lượng mưa một ngày lớn nhất đạt trên 1500mm/ngày song mùa
cạn tồn tại hàng nhiều tháng không có giọt mưa nào. Mưa, lũ đạt kỷ lục trong
vùng Đông Nam á là ven biển Miền Trung. Hạn hán xảy ra nghiêm trọng. Điều
đó cần phải tích nước trong mùa lũ để điều tiết bổ sung mùa cạn là giải pháp tích
cực nhất, quan trọng nhất.Nước ta có khoảng 2360 con sông có chiều dài lớn
hơn 10 km. Trong số 13 lưu vực sông chính và nhánh có diện tích lớn hơn
10.000 km2 thì có đến 10/13 sông có quan hệ với các nước láng giềng, trong đó
có 3/13 sông thượng nguồn ở Việt Nam, hạ nguồn chảy sang nước láng giềng, 7
sông thường nguồn ở nước láng giềng, hạ nguồn ở Việt Nam. Điều này Việt

- thấp nhất trong vòng 100 năm qua. Mùa khô 2006 - 2007, mực nước sông
Hồng xuống tới 1,12m - mức thấp nhất kể từ khi có trạm quan trắc trên sông
Hồng.
5
II. NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN SUY THOÁI NGUỒN TÀI
NGUYÊN NƯỚC.
1. Do các Quốc gia ở thượng nguồn khai thác nước các sông ngày càng nhiều
và có chiều hướng bất lợi. Ví dụ: Trung Quốc đã và đang xây dựng hơn 10 hồ
chứa lớn trên sông Mekong, sông Nguyên; Lào đã và đang xây dựng 35 công
trình thuỷ lợi- thủy điện trong đó có 27 hồ chứa trên sông nhánh và 8 đập dâng
trên sông chính. ở Thái Lan, đã có 10 hồ chứa vừa và lớn và đang có kế hoạch
xây thêm. ở Campuchia có dự kiến giữ mực nước Biển Hồ với một cao trình
nhất định để phát triển tưới…
2. Nạn phá rừng ngày một tăng cao để trồng càphê ( khi được giá), phá rừng để
lấy gỗ, lấy củi, lấy đất làm nương rẫy… khó kiểm soát đã làm nguồn nước về
mùa cạn nhiều sông suối, khô kiệt, về mùa lũ làm tăng tốc độ xói mòn đất, tăng
tính trầm trọng của lũ lụt…Đó là chưa kể hậu quả gây giảm sút đáng kể về Đa
dạng sinh học . Ô nhiễm nước ngày một trầm trọng do tốc độ đô thị hoá, công
nghiệp hoá, hiện đại hoá ngày một tăng nhanh trong khi nước thải, rác thải chưa
được kiểm soát chặt chẽ. Đó là chưa kể ô nhiễm do sử dụng hoá chất bảo vệ
thực vật, phân bón hoá học ngày một tăng khó kiểm soát, ô nhiễm nước do nước
thải, chất thải của các ao nuôi thuỷ sản xả trực tiếp không qua xử lý vào nguồn
nước.
3. Nhiệt độ không khí có xu thế ngày một tăng lên đã được khẳng định. Kịch
bản có thể chấp nhận là đến năm 2070, ở các vùng ven biển có khả năng tăng
thêm +1,5oC, vùng nội địa +2,5oC. Chúng kéo theo lượng tăng bốc thoát hơi
lên khoảng 7,7 ∼ 8,4%, nhu cầu nước tưới tăng lên, lượng dòng chảy nước mặt
sẽ giảm đi tương ứng khi lượng mưa không đổi.
4. ElNino gắn liền với việc gây hạn hán rất nặng nề ở nước ta. Những năm có
ElNino, lượng mưa và lượng dòng chảy trong sông đặc biệt là trong mùa cạn

cấm cùng có 1 điều cấm: Cấm lấy cát trên đoạn sông. Thực tế không được chấp
hành: Trục cầu vẫn bị xói, tàu thuyền vẫn đậu kín khai thác cát gây xói lở bờ
sông, làm sai lệch số liệu quan trắc thuỷ văn.
7
III. HẬU QUẢ CỦA SUY THOÁI MÔI TRƯỜNG NƯỚC.
Sự gia tăng dân số và sự phát triển kinh tế xã hội trong thế kỷ 21 sẽ làm gia tăng
mạnh nhu cầu dùng nước và đồng thời tác động mạnh mẽ đến tài nguyên nước.
Tài nguyên nước (xét cả về lượng và chất) liệu có đảm bảo cho sự phát triển bền
vững kinh tế xã hội trong hiện tại và tương lai của nước ta hay không? Đây là
một vấn đề lớn cần được quan tâm. Dưới đây xin nêu một số thách thức chủ yếu.
Trước hết, sự gia tăng dân số sẽ kéo theo sự gia tăng về nhu cầu nước sạch cho
ăn uống và lượng nước cần dùng cho sản xuất. Đồng thời, tác động của con
người đến môi trường tự nhiên nói chung và tài nguyên nước nói riêng sẽ ngày
càng mạnh mẽ, có thể dẫn đến những hậu quả rất nghiêm trọng.
ở nước ta, mức bảo đảm nước trung bình cho một người trong một năm từ
12.800 m3/người vào năm 1990, giảm còn 10.900 m3/người vào năm 2000 và
có khả năng chỉ còn khoảng 8500 m3/người vào khoảng năm 2020. Tuy mức
bảo đảm nước nói trên của nước ta hiện nay lớn hơn 2,7 lần so với Châu á (3970
m3/người) và 1,4 lần so với thế giới (7650 m3/người), nhưng nguồn nước lại
phân bố không đều giữa các vùng. Do đó, mức bảo đảm nước hiện nay của một
số hệ thống sông khá nhỏ: 5000 m3/người đối với các hệ thống sông Hồng, Thái
Bình, Mã và chỉ đạt 2980 m3/người ở hệ thống sông Đồng Nai. Theo Hội Nước
Quốc tế (IWRA), nước nào có mức bảo đảm nước cho một người trong một năm
dưới 4000 m3/người thì nước đó thuộc loại thiếu nước và nếu nhỏ hơn 2000
m3/người thì thuộc loại hiếm nước. Theo tiêu chí này, nếu xét chung cho cả
nước thì nước ta không thuộc loại thiếu nước, nhưng không ít vùng và lưu vực
sông hiện nay đã thuộc loại thiếu nước và hiếm nước, như vùng ven biển Ninh
Thuận - Bình Thuận, hạ lưu sông Đồng Nai. Đó là chưa xét đến khả năng một
phần đáng kể lượng nước được hình thành ở nước ngoài sẽ bị sử dụng và tiêu
hao đáng kể trong phần lãnh thổ đó.

9
ít.y trì sinh thái mà còn không có nguồn nước tại chỗ để cung cấp cho sinh hoạt
và sản xuất.
Sự biến đổi của khí hậu toàn cầu đã, đang và sẽ tác động mạnh mẽ đến tài
nguyên nước. Theo đánh giá bước đầu, vào khoảng năm 2070, với kịch bản
nhiệt độ không khí tăng thêm 2,5 - 4,50C, lượng dòng chảy sông ngòi cũng sẽ
biến đổi tuỳ theo mức độ biến đổi của lượng mưa, nếu lượng mưa giảm 10% thì
dòng chảy năm có thể giảm 17 - 53% đối với kịch bản nhiệt độ không khí tăng
2,50C và giảm 26 - 90% với kịch bản nhiệt độ không khí tăng 4,50C. Mức độ
biến đổi mạnh nhất xẩy ra ở Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ.
Ngoài ra, trái đất nóng lên sẽ làm cho nước biển có thể dâng cao thêm 0,3 - 1,0
m và do đó nhiều vùng thấp ở đồng bằng sông Cửu Long, vùng đồng bằng châu
thổ Bắc Bộ và ven biển Trung Bộ sẽ bị ngập chìm trong nước biển. Nếu nước
biển dâng 1 m, diện tích ngập lụt là 40.000 km2, chủ yếu ở đồng bằng sông Cửu
Long, 1700 km2 vùng đất ngập nước cũng bị đe doạ và 17 triệu người sẽ chịu
hậu quả của lũ lụt. Cuối cùng, sự cạn kiệt, ô nhiễm nguồn nước cũng như sự
khan hiếm nguồn nước sẽ càng trầm trọng nếu không có các biện pháp quản lý
tốt tài nguyên nước. Cũng vì lẽ đó mà người ta cho rằng, khủng hoảng nước hiện
nay không chỉ do nước quá ít không đủ để thoả mãn nhu cầu của con người mà
còn do sự quản lý nguồn nước quá kém gây nên hàng tỷ người và môi trường
gánh chịu hậu quả.
PHẦN 4: Ý KIẾN ĐỀ XUẤT VÀ GIẢI PHÁP
1. Hạn chế và giảm thiểu suy thoái Tài nguyên nước do biến đổi khí hậu toàn
cầu.
a. Giảm nhẹ khí nhà kính theo kế hoạch hành động của Quốc gia.
c. Cải thiện, nâng cấp và mở rộng các hệ thống thoát lũ, tiêu úng.
1) Nâng cấp các hệ thống cũ.
2) Qui hoạch xây dựng bổ sung hệ thống mới, độc lập với tưới, cấp nước.
10
3) Thực hiện nghiêm chỉnh các Luật Tài nguyên nước, Bảo vệ môi

3) Phòng chống ô nhiễm nguồn nước
d. Khai thác sử dụng nguồn nước đi đôi với bảo vệ nguồn nước, bảo đảm
duy trì dòng chảy môi trường cho con sông khoẻ mạnh bảo vệ và phát triển hệ
sinh thái thuỷ sinh. Pháp lý hoá nội dung đảm bảo dòng chảy môi trường trong
qui hoạch, thiết kế vận hành các hồ chứa nước thuỷ lợi, thuỷ điện và đập dâng.
Có kế hoạch biện pháp bổ cập nước ngầm những vùng khai thác quá mức,
phòng chống hoang mạc hoá.
e. Đầu tư nghiên cứu kiểm kê đánh giá và qui hoạch dự báo dài hạn Tài
nguyên nước. Dự báo theo mùa, năm và nhiều năm về nguồn nước, thiên tai lũ
lụt, hạn hán đi kèm với hiện tượng LaNina, ElNino… để có kế hoạch sử dụng
hợp lý và an toàn nguồn nước.
g. Quản lý tổng hợp Tài nguyên nước. Tổ chức Lưu vực sông có cơ chế quản
lý thích hợp, hiệu quả.
h. Bảo vệ môi trường nước, phòng chống và giảm thiểu ô nhiễm nước, thực
hiện đúng các Luật và các văn bản dưới Luật có liên quan.
1) Hiểu và thực hiện đầy đủ Luật Bảo vệ môi trường, Luật Tài nguyên
nước, Luật Đê Điều, Chiến lược quốc gia về Tài nguyên nước đến năm 2020 và
các Nghị định, Qui định của Chính phủ có liên quan.
12
3) Tạo điều kiện thuận lợi cho xã hội cộng đồng tham gia quản lý và bảo
vệ môi trường nước.
4) Cải tạo, cải thiện khôi phục có kiểm soát các dòng sông bị ô nhiễm, bị
tù như sông Đáy, sông Nhuệ, sông Cầu, sông Sài Gòn và các sông, kênh nội đô.
3. Hạn chế và giảm thiểu suy thoái Tài nguyên nước do Quản lý, Tổ chức và
Luật pháp.
1) Nhà nước sớm ban hành đầy đủ đồng bộ những văn bản dưới Luật
hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ môi trường và các Luật có liên quan đến Tài
nguyên nước.
2) Nhà nước sớm sửa đổi Luật Tài nguyên nước cho phù hợp với điều
kiện phát triển kinh tế xã hội hiện nay (đã bộc lộ một số điều bất cập) và các văn

của phát triển kinh tế xã hội đã làm ô nhiễm những đoạn sông, thậm chí cả con
sông (Nội đô) hoặc tạo ra những con sông chết, khúc sông chết. Vì lẽ đó, cần có
các giải pháp quản lý, khai thác và bảo vệ tốt tài nguyên nước. Trước hết, cần
phải củng cố, bổ sung mạng lưới điều tra quan trắc tài nguyên nước, bao gồm cả
nước mặt và nước dưới đất, cả lượng và chất, hình thành mạng lưới quan trắc
điều tra tài nguyên nước thống nhất trong phạm vi cả nước, tiến hành kiểm kê
đánh giá tài nguyên nước trong các lưu vực sông, các vùng và toàn lãnh thổ.
Trên cơ sở kiểm kê đánh giá tài nguyên nước và cân bằng kinh tế nước mà xây
dựng chiến lược, chính sách phát triển bền vững tài nguyên nước quốc gia nói
chung và cho các lưu vực nói riêng. Cần thực hiện nghiêm chỉnh Luật Tài
nguyên Nước và đẩy mạnh hoạt động của Hội đồng Tài nguyên Nước Quốc gia
và Ban quản lý lưu vực các sông.
15
Một số hình ảnh về ô nhiễm môi trường nước.

16
17