Bài thảo luận môn: Kinh tế vĩ mô
Giảng viên: Nguyễn Như Trang
Nhóm 8
Chủ đề: Tìm hiểu một số tác động của lạm phát tới sự phát triển kinh tế của
Việt Nam, tới sự phân hóa giàu nghèo…trong thời gian qua. Phân tích các biện
pháp kiềm chế lạm phát ở Việt Nam hiện nay.
Các thành viên trong nhóm:
1) Đặng Thị Tiểu Mai
2) Lương Thị Hồng
3) Phạm Ngọc Mai
4) Lý Mai Thùy
5) Lương Thị Hồng Hạnh
6) Trần Thị Chang
7) Bùi Thị Bích Phương
8) Quản Thị Hồng
9) Nguyễn Thị Lâm Anh
Lạm phát là một trong những chỉ tiêu đánh giá trình độ phát triển kinh tế của một
quốc gia nhưng cũng là một trong những trở ngại lớn nhất trong công cuộc phát
triển đất nước. Qua bài trình bày của mình, nhóm 8 mong rằng sẽ cung cấp cho
các bạn thêm một số thông tin liên quan đến vấn đề này.
1. Khái niệm lạm phát
Trong kinh tế học, lạm phát là sự tăng lên theo thời gian của mức giá chung
của nền kinh tế. Trong một nền kinh tế, lạm phát là sự mất giá trị thị trường hay
giảm sức mua của đồng tiền. Khi so sánh với các nền kinh tế khác thì lạm phát là
sự phá giá tiền tệ của một loại tiền tệ so với các loại tiền tệ khác
*Các loại lạm phát
- Lạm phát vừa phải
- Lạm phát phi mã
- Siêu lạm phát
*Nguyên nhân gây ra lạm phát
- Lạm phát do cầu kéo
- Xuyên tạc bóp méo các yếu tố của thị trường làm cho các điều kiện của thị
trường bị biến dạng. Hầu hết các thông tin kinh tế đều thể hiện trên giá cả hàng
hóa, giá cả tiền tệ, giá cả lao động…Một khi những giá cả này tăng hay giảm đột
biến và liên tục thì các yếu tố của thị trường không thể tránh khỏi bị thổi phồng
hoặc bóp méo.
- Sản xuất phát triển không đều, vốn chạy vào những ngành nào có lợi nhuận cao.
- Ngân sách bội chi ngày càng tăng trong khi các khoản thu ngày càng giảm về
mặt giá trị.
- Đối với ngân hàng, lạm phát làm cho hoạt động bình thường của ngân hàng bị
phá vỡ, ngân hàng không thu hút. được các khoản tiền nhàn rỗi trong xã hội
Từ số liệu tổng hợp ở trên cho thấy hệ số tương quan giữa chỉ số lạm phát CPI và
GDP là r= -0,426. Điều đó có nghĩa là 95,7% số liệu trên Bảng 1 cho thấy khi lạm
phát tăng 1% sẽ đẩy tăng trưởng kinh tế tăng chậm lại 0,42% và ngược lại. Như
vậy, nếu muốn tăng tốc độ tăng trưởng kinh tế, Việt Nam phải thực hiện nhiều
biện pháp nhằm kiềm chế giảm lạm phát.
(Nguồn: Tài liệu sưu tập của SCDRC trong lạm phát và tốc độ phát triển kinh tế ở
Việt Nam)
Trong năm 2012, GDP chỉ tăng trưởng 5,03%, là mức tăng trưởng thấp nhất so với
12 năm trước đó, thấp hơn mức dự kiến 5,3% của Chính phủ trong khi chỉ số CPI
là 6,81%.
2.2 Tác động của lạm phát tới sự phân hóa giàu nghèo
+ Lạm phát tăng cao có tác động xấu và nặng nề đến đời sống của những người
nghèo, người thu nhập thấp và đặc biệt những người có nguồn thu nhập chủ yếu từ
tiền công, tiền lương, tiền trợ cấp xã hội.
Với những người giàu, có điều kiện sẽ ít bị tác động hơn vì trong tổng thu nhập,
họ chỉ phải sử dụng một phần cho chi tiêu hàng ngày. Còn những người nghèo thì
hầu hết thu nhập dùng cho chi tiêu hàng ngày, có bao nhiêu phải chi hết, thậm chí
không đủ mà chi. Vì vậy, giá cả lên sẽ khiến cuộc sống vốn eo hẹp của nhóm đối
tượng này càng eo hẹp và khó khăn hơn. Nếu giá cả càng tăng thì càng tác động
tiêu cực đến người nghèo và quá trình đó sẽ làm phân hóa giàu nghèo càng mạnh
khi nền kinh tế rơi vào lạm phát cao và siêu lạm phát. Lúc này, nguồn tiền trong
xã hội bị sụt giảm nhanh chóng, nhiều ngân hàng bị phá sản vì mất khả năng thanh
toán, lạm phát phát triển nhanh, biểu giá thường xuyên thay đổi, các tính toán kinh
tế bị sai lệch nhiều theo thời gian, từ đó gây khó khăn cho các hoạt động đầu tư.
3. Các biện pháp kiềm chế lạm phát ở Việt Nam hiện nay
3.1. Thực hiện chính sách thắt chặt tiền tệ thông qua điều chỉnh lãi suất
Điển hình là vào năm 2008, để thực hiện mục tiêu kiềm chế lạm phát, chỉ trong 3
tuần đầu của tháng 2 năm 2008 các NHTM, đã phải thực hiện đồng thời 4 quyết
định về thắt chặt tiền tệ của NHNN:
1) Tăng dự trữ bắt buộc từ 10% lên 11%
2) Phát hành 20300 tỷ đồng tín phiếu NHNN bắt buộc. Trong đó 3 NHTM nhà
nước có quy mô lớn nhất mỗi ngân hàng phải mua đến 3000 tỷ đồng, 2 NHTM cổ
phần thuộc tốp đầu phải mua 1200 tỷ đồng và 1500 tỷ đồng các ngân hàng thuộc
nhóm giữa phải mua từ 400 đến 500 tỷ đồng/ ngân hàng
3) Từ tháng 2-2008 các loại lãi suất chủ đạo của ngân hàng nhà nước tăng cao hơn
trước. theo đó lãi suất cơ bản tăng từ 8.25% lên 8.75%/năm, lãi xuất tái cấp vốn
tăng từ 6.5% lên 7.5% /năm và lãi xuất tái chiết khấu tăng từ 4.5% lên 6.5% năm
4) NHNN ban hành quyết định số 03/2008/QĐ-NHNN ngày 1//2/2008 về sửa đổi
chỉ thị 03 về cho vay chứng khoán. Trái với mong đợi của NHTM, quyết định 03
còn thắt chặt cho vay chứng khoán hơn so với chỉ thị 03 trước đây
Gần đây nhất, vào tháng 3/2011, với mục đích hạn chế tăng trưởng tín dụng, xử lý
tình trạng các ngân hàng đua tranh tăng lãi suất huy động nhằm thu hút các nguồn
tiền gửi từ dân cư, Ngân hàng Nhà nước đã thực hiện một loạt các biện pháp áp
trần lãi suất huy động đối với tiền gửi bằng đồng Việt Nam (VND). Điều này
khiến cho lãi suất thực tế âm trong 1 khoảng thời gian dài
3.2. Thực hiện chính sách tài khóa:
Cắt giảm đầu tư công và chi phí thường xuyên của của các cơ quan sử dụng
ngân sách, kiểm soát chặt chẽ đầu tư của các doanh nghiệp nhà nước, cố gắng
giảm thâm hụt ngân sách.
+) Cắt giảm đầu tư công
Nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp, tập trung sản xuất công nghiệp
khắc phục nhanh hậu quả của thời tiết và dịch bệnh để tăng sản lượng lương thực,
thực phẩm. Biện pháp này đã làm tăng nguồn cung cho thị trường trong nước và
nhập khẩu, góp phần kiềm chế lạm phát, giảm nhập siêu, thúc đẩy kinh tế phát
triển.
Đảm bảo cân đối cung cầu về hàng hóa, đẩy mạnh xuất khẩu, giảm nhập
siêu. Cân đối cung cầu về hàng hóa, nhất là các mặt hàng thiết yếu cho sản xuất và
đời sống nhân dân là tiền đề quyết định để không gây ra đột biến về giá, ngăn chặn
đầu cơ.
Năm 2012, Việt Nam xuất siêu với kim ngạch xuất khẩu đạt 114,6 tỷ USD và kim
ngạch nhập khẩu đạt 114,3 tỷ USD, mức xuất siêu là 0,3 tỷ USD. Tình hình xuất
siêu của Việt Nam năm 2012 cho thấy, nền kinh tế có khả năng giữ ổn định đồng
tiền và tỷ giá hối đoái, mặc dù xét về dài hạn khá khó khăn. Hơn nữa, việc nhập
khẩu khá lớn nguyên vật liệu trong năm 2012 sẽ tạo điều kiện để mở rộng sản xuất
trong năm 2013.
Các nhà kinh tế dự đoán trong năm 2013, kim ngạch xuất khẩu Việt Nam sẽ tăng
trưởng khả quan vào khoảng 30-35%. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt
Nam, như: hàng nông sản, dệt may, thủy sản, linh kiện điện tử… sẽ tiếp tục phát
huy thế mạnh. Lợi thế của nền nông nghiệp định hướng xuất khẩu sẽ được bộc lộ
dần. Với sự biến đổi khí hậu toàn cầu nóng lên trong năm 2013 như được dự báo,
giá nông sản thế giới tăng cao và Việt Nam sẽ gặp cơ hội để đẩy mạnh xuất khẩu,
tăng kim ngạch.
Ngoài ra còn có một số biện pháp khác:
+) Tăng cường các biện pháp hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất của nhân dân,
mở rộng việc thực hiện các chính sách về an sinh xã hội.
+) Triệt để tiết kiệm trong sản xuất tiêu dùng và tăng cường công tác quản lý thị
trường, kiểm soát việc chấp hành pháp luật nhà nước về giá
+) Đưa dự báo kinh tế lên thành một trong những nhiệm vụ kinh tế hàng đầu
+) Đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền
+) Tăng cường các biện pháp hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất của nhân dân,