Kỹ Thuật Trồng Và
Chăm Sóc Nấm Rơm
1. Vị trí phân loại và hình thái:

Nấm rơm

Tên khoa học: Volvariella volvacea
Tên tiếng Anh: Paddy straw mushroom
Tên khác: Nấm rạ, nấm đen, thảo cô, nấm trứng,
Nấm rơm thuộc họ Pluteaceae, bộ Agaricales, lớp Hymenomycetes, ngành
phụ Basidiomycotina, ngành nấm thật-Eumycota, giới nấm-Fungi.
Nấm rơm có hơn 100 loài và chi, khác nhau về màu sắc từ màu xám trắng,
xám, xám đen, kích thước, đường kính tai nấm lớn hay nhỏ tùy thuộc từng
loại, cấu tạo hình thái tai nấm gồm:
Bao gốc:
Bao gốc dài và cao lúc nhỏ bao lấy mũ nấm, khi mũ nấm trưởng thành gây
nứt bao, bao gốc chỉ còn lại phần trùm dưới gốc chân cuống nấm. Bao nấm
là hệ sợi tơ nấm chứa sắc tố melanin tạo ra màu đen ở bao gốc. Độ đậm nhạt
của bao tùy loài và ánh sáng, ánh sáng càng nhiều thì bao gốc càng đen.
Bao gốc có tác dụng:
+ Chống tia tử ngoại của mặt trời.
+ Ngăn cản sự phá hoại của côn trùng.
+Giữ nước và ngăn sự thoát nước của các cơ quan bên trong.
Do đóng vai trò bảo vệ nên thành phần dinh dưỡng của bao gốc rất ít.
Cuống nấm:
Là bó hệ sợi xốp, xếp theo kiểu vòng tròn, đồng tâm. Khi còn non thì mềm
và giòn. Khi già xơ cứng lại và khó bẻ gãy, cuống nấm có vai trò đưa mũ
nấm lên cao để phát tán bào tử đi xa, vận chuyển chất dinh dưỡng để cung

- Giai đoạn trưởng thành.
Chu kỳ sinh trưởng và phát triển của nấm rơm rất nhanh. Từ lúc trồng đến
khi thu hoạch chỉ sau 12-14 ngày. Những ngày đầu sau khi cấy giống 7-8
ngày sợi nấm hình thành hạt nhỏ như hạt tấm có màu trắng (giai đoạn đinh
ghim) 2-3 ngày sau lớn rất nhanh bằng hạt ngô, quả táo, quả trứng (giai đoạn
hình trứng) lúc trưởng thành (giai đoạn phát sinh bào tử) trông giống như
một chiếc ô dù có cấu tạo thành các phần hoàn chỉnh.
Nấm rơm phát triển tốt nhất ở các điều kiện:
+ Nhiệt độ thích hợp từ 30-32 độ C.
+ Độ ẩm nguyên liệu: 70-75%.
+ Độ ẩm không khí: 80%.
+ pH cơ chất: 7-7,5.
Nấm rơm ưa thoáng khí và nhiệt độ chênh lệch giữa ngày và đêm không
quá 10 độ C.
3. Kỹ thuật nuôi trồng nấm rơm:
3.1. Nguyên liệu và cách xử lý nguyên liệu trồng nấm rơm
Nguyên liệu: Hầu hết các phế phụ liệu của nông, lâm nghiệp giàu chất
cellulose đều có thể dùng làm nguyên liệu trồng nấm rơm. Ở nước ta hiện
nay chủ yếu trồng nấm rơm trên rơm, bông phế liệu, bã mùn cưa đã trồng
nấm mèo, lục bình,
Xử lý nguyên liệu:
+ Rơm rạ, bông phế liệu, lục bình,… làm ướt với nước vôi, chất đống ủ
(dưới đống ủ có kệ để tránh đọng nước). Sau 3-4 ngày đảo đống ủ và ủ tiếp
3-4 ngày. Nếu rơm rạ còn cứng cần kéo dài thời gian ủ.
+ Nếu nguyên liệu quá ướt (nước chảy thành dòng) cần banh rộng ra phơi, ủ
lại 2-3 ngày rồi mới đem trồng.
+ Rơm rạ đủ ẩm, vắt rơm rạ có nước chảy thành nhiều giọt là đủ ẩm. Nếu
khô quá cần bổ sung nước khi đảo đống ủ.
3.2 Xếp mô trồng nấm và cấy giống
Với cách trồng hiện nay có hai kiểu xếp mô: mô luống và mô khối.

sương 2-3 lần/ngày, nấm lớn rất nhanh.
Chăm sóc nấm rơm ngoài đồng:
Mô nấm rơm trồng ngoài trời phải làm lớp áo mô bằng rơm khô che phủ kín
toàn bộ mô nấm, nhằm tránh mưa và không để ánh sáng mặt trời chiếu trực
tiếp vào mô nấm làm khô sợi nấm. Lớp rơm rạ làm áo mô là rơm tốt, khô,
phủ theo kiểu lợp mái nhà, xếp theo một chiều, dày 7-10cm.
Hàng ngày, tưới nước lên lớp rơm áo phủ ở bên ngoài để mô nấm không bị
khô và đồng thời đảo mặt ngoài vào trong, trong ra ngoài.
Sau từ 12-14 ngày nấm lên và tiến hành thu hái.
3.4 Thu hái nấm rơm
Hái nấm rơm khi quả thể còn ở giai đoạn hình trứng (trước khi nứt bao, nở
ô) là tốt nhất. Trường hợp nấm mọc tập trung thành từng cụm, tách những
cây lớn hái trước nếu có thể.
Một ngày hái nấm từ 2-3 lần. Những ngày nắng nóng, nhiệt độ không khí
cao nấm phát triển rất nhanh vì vậy người nuôi trồng nấm cần phải quan sát
kỹ thấy tai nấm hơi nhọn đầu là thu hái ngay.
Kể từ khi cấy giống đến khi thu hái hết đợt 1 khoảng 15-17 ngày, nấm ra rộ
vào ngày thứ 12-15. Khi thu hái hết đợt 1 cần nhặt sạch tất cả các “gốc nấm”
và tai nấm nhỏ còn sót lại, ngừng tưới 3-4 ngày, sau đó tưới nhẹ để thu nấm
đợt 2, hái trong 3-4 ngày thì kết thúc đợt nuôi trồng.
Dọn vệ sinh sạch sẽ: tưới nước vôi hoặc rắc 1 lớp vôi bột mỏng toàn bộ khu
vực nuôi trồng khoảng 3-4 ngày sau có thể trồng đợt tiếp.
Sản lượng nấm thu hái tập trung 70-80% trong đợt 1, đợt 2: 15-20%, đợt 3:
5%.
Năng suất nấm dao động từ 12 -20% nấm tươi so với nguyên liệu khô (một
tấn rơm rạ khô cho thu hoạch khoảng 120-200kg nấm tươi).
Năng suất nấm cao hay thấp còn phụ thuộc vào giống, kỹ thuật nuôi trồng,
cách chăm sóc và nhất là khâu tưới nước và yếu tố khí hậu.