MỸ THUẬT ĐỀ TÀI: LỰC LƯỢNG VŨ TRANG, CHIẾN TRANH CÁCH
MẠNG TRONG NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY
Từ năm 1991 đến nay, 5 năm một lần vào các năm chẵn kỷ
niệm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam Tổng cục
Chính trị phối hợp với Bộ VHTT&DL, Hội Mỹ thuật Việt
Nam tổ chức các cuộc vận động sáng tác và triển lãm Mỹ thuật với quy mô toàn
quốc về đề tài “LLVT, CTCM”, thu hút được đông đảo các hoạ sỹ, nhà điêu khắc
trong cả nước tham gia, có năm lên tới hàng nghìn tác phẩm tham dự. Trong đó
nhiều tác phẩm có chất lượng nghệ thuật cao và nội dung sâu sắc.
Mặc dù vậy, nhìn lại xu hướng sáng tác của các hoạ sĩ, nhà điêu khắc trong mấy
năm qua, tranh, tượng về đề tài “LLVT, CTCM” đã thưa vắng dần trong các cuộc
triển lãm toàn quốc cũng như các triển lãm chuyên đề kể cả triển lãm khu vực của
Hội ở các địa phương. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, một mặt đây
là đề tài rất khó, bản thân nó bị khống chế về không gian và thời gian, đòi hỏi trách
nhiệm của người nghệ sĩ rất cao. Hơn nữa các tác phẩm về đề tài: “LLVT -
CTCM” của lớp cha anh đI trước, những tác giả, tác phẩm gắn liền với các giải
thưởng cao của Nhà nước đã là cái bóng quá lớn mà các tác giả, tác phẩm sau này
khó vượt qua được, nếu không nói chỉ là những minh hoạ về cuộc chiến. Một yếu
tố quan trọng nữa là đầu ra cho các tác phẩm rất khó khăn nếu Nhà nước, Quân
đội, các bảo tàng không sử dụng mặc dù các tác giả đã dày công sáng tạo và đầu tư
thích đáng cho từng tác phẩm, Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến số lượng và
chất lượng sáng tác của cuộc vận động.
Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt nam - đơn vị thường trực cuộc vận động sáng tác
mỹ thuật toàn quốc về đề tài: “LLVT, CTCM” đã triển khai kế hoạch ngay từ
những năm đầu. Cụ thể:
- Tổ chức lễ phát động ở cả 3 khu vực: miền Bắc tại Hà Nội, miền Trung tại Đà
Nẵng và miền Nam tại thành phố Hồ Chí Minh. Hàng năm Bảo tàng đều gửi thông
báo về cuộc vận động sáng tác Mỹ thuật tới các tác giả, các hội VHNT, các trung
tâm VHNT các tỉnh thành trên phạm vi toàn quốc.
đề tài “LLVT, CTCM” có nhiều chuyển biến rõ rệt trong không khí “Đổi mới” của
Đảng và Nhà nước. Triển lãm đã hội tụ được đầy đủ các thế hệ nghệ sĩ. Có tác giả
đã ở tuổi 90, tác giả trẻ tuổi nhất là 25. Thế hệ tác giả thời kỳ chống Pháp, chống
Mỹ vẫn thể hiện được bản lĩnh nghề nghiệp, sự sung sức, tư duy sáng tạo và trình
độ nghề nghiệp vững vàng với đề tài, mang nặng hồi ức về cuộc chiến các tác
phẩm của họ thể hiện chiều sâu của sự nghiên cứu, tìm tòi công phu, bố cục chặt
chẽ, bút pháp già dặn. Các tác giả trẻ đã tích cực tìm đến bản sắc riêng, ngày càng
tỏ ra tự tin và táo bạo, những trăn trở, suy tư, thể nghiệm trong ngôn ngữ biểu đạt,
trong kỹ thuật, chất liệu và phong cách được thể hiện khá đậm nét trong tác phẩm.
Ngôn ngữ tạo hình bộc lộ rõ hơn trong từng tác phẩm, tính mô phỏng, minh họa
giảm rõ rệt.
Hội đồng nghệ thuật chấm chọn được 29 giải thưởng các loại: (2 Giải A, 8 Giải B,
7 Giải C và 12 Giải Khuyến khích) đề nghị Bộ Quốc Phòng trao thưởng
Bảo tàng LSQSVN đã tuyển chọn mua và lưu giữ 29 tác phẩm của 29 tác giả có
hình thức và nội dung phù hợp để phục vụ cho công tác trưng bày và tuyên truyền
của Bảo tàng. Kết thúc triển lãm, Bảo tàng LSQSVN đã tổ chức một cuộc hội thảo
tổng kết nhằm đánh giá những ưu điểm và những mặt tồn tại trong 5 năm (2005 -
2009) từ đó rút ra những bài học bổ ích cho cuộc vận động sáng tác Mỹ thuật
những năm tiếp theo.
Về cuộc vận động sáng tác và quảng bá các tác phẩm văn học nghệ thuật và báo
chí chủ đề “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, Ban tổ chức
cũng đã vận động các hoạ sĩ, nhà điệu khắc sáng tác về chủ đề này. Hội đồng đã
chọn và đề nghị Ban Tuyên giáo Trung ương tặng thưởng trong lễ sơ kết cuộc vận
động sáng tác và quảng bá các tác phẩm VH,NT& Báo chí toàn quốc tháng 5/2010
2 tác phẩm:
1. Tác phẩm Đầu nguồn - Sơn khắc của hoạ sĩ Trịnh Bá Quát
2. Tác phẩm Bác đi chiến dịch - Sơn dầu của hoạ sĩ Nguyễn Thế
Có thể khẳng định cuộc vận động sáng tác Mỹ thuật đề tài: “LLVT, CTCM” 5 năm
qua đạt được kết quả tốt. Bên cạnh đó còn một số bất cập như đã nêu ở trên. để
cuộc vận động có hiệu quả hơn, có một số đề xuất sau: