Giúp cha mẹ tìm hiểu về amidan của trẻ Vào mùa hè, nhiều bậc cha mẹ muốn tranh thủ thời gian cho trẻ cắt amidan.
Nhưng, liệu amidan có ảnh hưởng đến sức khoẻ của trẻ, trường hợp bị viêm?
và có nên cắt amidan? Nếu có thì bao giờ và chỉ định cắt thế nào? Mời các bậc
phụ huynh tham khảo bài viết dưới đây.
1. Amidan là gì ?
Amidan một tổ chức lympho (tế bào bạch huyết) tập trung thành đám nằm ở hai
bên thành họng tạo thành một vòng bạch huyết Waldayer bao gồm amidan vòm
họng mà người ta gọi là V.A (Vegetaion adenoide), amidan khẩu cái và amidan
đáy lưỡi. Khi nói amidan tức amidan khẩu cái.
Còn VA là một tổ chức lympho ở vòm mũi họng, mọi trẻ sinh ra đều có. Khi VA bị
viêm và quá phát thì chúng to ra có thể làm cho lỗ mũi sau bị che lấp gây khó thở
và thường trẻ phải thở bằng mồm. Còn amidan thì ở trẻ em lớn hay người trưởng
thành có thể bị viêm. Bình thường tổ chức amidan và VA sẽ teo dần bắt đầu từ tuổi
dậy thì đến tuổi trưởng thành.
Về chức năng sinh lý amidan đóng vai trò sinh miễn dịch có lợi cho cơ thể tức tạo
ra kháng thể và các lympho bào giúp cho cơ thể chống lại tác nhân gây bệnh đường
hô hấp trên, đặc biệt là chống lại tác nhân gây nhiễm trùng (các vi sinh vật gây
bệnh). VA và amidan thật đóng vai trò quan trọng trong nỗ lực bảo vệ hệ thống
đường hô hấp trên.

Mùa hè nhiều bậc phụ huynh muốn tranh thủ thời gian cho trẻ cắt amidan.
2. Bệnh thường gặp ở amidan
Loại bệnh hay gặp nhất của amidan là viêm amidan. Viêm amidan có thể là viêm
cấp tính hoặc mạn tính. Viêm cấp tính bao giờ cũng có sốt cao (thường 39 -40oC),

chỉ định chặt chẽ, ví dụ khi amidan viêm nhiễm, phì đại gây tắc nghẽn đường hô
hấp và có thể dẫn đến tình trạng ngưng thở khi trẻ ngủ, gây tím tái (do thiếu dưỡng
khí), hay quấy khóc; hoặc khi amidan bị viêm mạn tính tái phát nhiều lần (6 -7
lần/năm), viêm cấp tính ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ của trẻ; hoặc
amidan to, có nhiều hốc mủ, xét nghiệm mủ có vi khuẩn liên cầu nhóm A kèm theo
chỉ số phản ứng ASLO (antistreptolysin O) tăng cao trong máu có nguy cơ gây
thấp khớp, biến chứng tim, hoặc viêm cầu thận cấp hoặc đã gây thấp tim tiến triển.
Cũng được xem xét khi đã có một số biến chứng khác do viêm amidan gây ra như
viêm phế quản nhiều lần, hen phế quản, viêm tai giữa, viêm xoang hoặc chỉ quá
phát không viêm nhưng gây cản trở đường hô hấp cũng như cản trở ăn, uống.
Tuy vậy người ta cũng khuyên không nên cắt amidan khi trẻ dưới 5 tuổi (vì một
mặt sẽ ảnh hưởng đến chức năng miễn dịch của trẻ, mặt khác vì amidan chưa phát
triển hết, nếu cắt nó sẽ phát triển lại) và thật thận trọng khi cắt amidan cho người
trên 45 tuổi vì ở lứa tuổi này còn nhiều bệnh kèm theo mà các bệnh đó được chống
chỉ định trong cắt amidan như bệnh tăng huyết áp, bệnh về tim mạch (xơ vữa động
mạch, bệnh mạch vành), mặt khác ở lứa tuổi này amidan thường bị xơ hoá nếu cắt
có thể gây chảy máu nhiều và kéo dài rất nguy hiểm cho tính mạng người bệnh…
Tóm lại việc có cắt amidan hay không phải do bác sỹ chuyên khoa tai mũi họng
chỉ định, các bậc phụ huynh không nên nôn nóng hoặc quá lo lắng về bệnh viêm
amidan của trẻ mà tự ý xin bằng được cắt amidan cho trẻ. Bởi vì cắt amidan cũng
là một phẫu thuật cho nên cũng có thể có tiềm ẩn tai biến như những phẫu thuật
khác đôi khi khó lường trước, mặc dù hiện nay việc cắt amidan được tiến hành
bằng nhiều phương pháp hiện đại hơn như cắt bằng dao điện, bằng tia laser…tuy
nhiên cũng cần đề phòng một số tác dụng phụ như do thuốc gây mê (gây dị ứng,
sốc phản vệ,…), chảy máu sau cắt amidan, hoặc rất hiếm gặp là ảnh hưởng đến
phát âm…