1
CHƯƠNG 5
SẢN XUẤT HÀNG HOÁ VÀ
CHUYÊN MÔN HÓA SẢN
XUẤT NÔNG NGHIỆP
2
I. SẢN XUẤT HÀNG HÓA TRONG NÔNG NGHIỆP
1. Khái niệm:
- SX hàng hóa là gì???
- “SX hàng hóa trong nông nghiệp là quá trình sản xuất ra sản phẩm không phải để
thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng cá nhân người sản xuất mà sản xuất ra sp để bán và
trao đổi trên thị trường”
3
Gồm hai hình thức sxhh
•
Sản xuất hàng hóa nhỏ:
+ Mục đích của người sản xuất: Sx ra sp để thỏa mãn nhu cầu của cá nhân người sản
xuất, phần thừa ra ngoài nhu cầu tiêu dùng của họ mới trở thành hàng hóa
+ Trình độ kỹ thuật sx: lạc hậu, phân công lao động chưa hợp lý
4
5
Gồm hai hình thức sxhh
•
Sản xuất hàng hóa lớn:
+ Mục đích sx: Để bán và trao đổi trên thị trường
+ Trình độ kỹ thuật sx: cao, hiện đại, tỷ suất hàng hóa lớn
6
7
2. Điều kiện ra đời và tồn tại sxhh
-
Sự phát triển của phân công LĐXH: Phân công LĐXH càng phát triển => trình độ

⇒
Các chỉ tiêu gián tiếp: Cơ cấu vốn đầu tư, cơ cấu lao động, cơ cấu diện tích
11
4. Ưu thế của sx hh
•
Có nhiều ưu thế lớn về KT – XH so với sản xuất
tự cấp tự túc (sx tư nhiên):
•
Thúc đẩy quá trình phát triển PCLĐXH và
chuyển dịch cơ cấu KT theo hướng hàng hóa
•
Cho phép khai thác đầy đủ, hợp lý các yếu tố
nguồn lực
•
Kích thích các cơ sở SXKD áp dụng rộng rãi
công nghệ mới để nâng cao năng suất, chất
lượng sản phẩm
12
4. Ưu thế của sx hh
•
Thúc đẩy LLSX phát triển nhanh vì SXHH phải tôn trọng quy luật cạnh tranh => Buộc
người sản xuất phải giảm chi phí cá biệt để tăng lợi nhuận cho mình bằng nhiều biện
pháp: Tổ chức sản xuất hợp lý, phát triển nhân lực, ứng dụng công nghệ mới…
•
Thông qua cạnh tranh, hợp tác và trao đổi sản phẩm => trình độ LLSXXH ngày càng
nâng cao.
13
5. Thực trạng sxhh ở VN
•
Trong thời gian tương đối dài nền nông nghiệp nước ta là tự cung tự cấp, thiếu lương

phản ánh trình độ SXHH
17
3. Ưu thế chuyên môn hóa
•
Là quy luật phát triển mọi ngành san xuất
•
Tao điều kiện sử dụng đầy đủ, hợp lý các yếu tố
về tự nhiên, KT, XH để sx ra sp hh và xuất khẩu
•
Cho phép thực hiện phân công lao động các
ngành , các vùng và sử dụng lao động sẵn có
một cách hợp lý. Đồng thời giúp tạo ra đội ngũ
lao động lành nghề
•
CMH hợp lý => đẩy nhanh quá trình sxhh và
hàng hóa XK => Tăng khả năng hợp tác quốc tế
18
4. Đa dạng hóa sx
•
Khái niệm: Đa dạng hóa sx là quá trình mở rộng sxkd nhằm tạo ra cơ cấu sp hợp lý
trên cơ sở sxhh và chuyên môn hóa
Kết hợp sxnn và chăn nuôi mang lại hiệu quả kinh tế cao
19
4. Đa dạng hóa sx
Đa dạng hóa trở thành xu thế phổ biến của các ngành, các DN:
•
Ưu thế:
-
Tạo cơ cấu các sản phẩm hợp lý đáp ứng nhu cầu thị trường
-

•
Do tác động của sx nông nghiệp và yêu cầu sinh
thái vì thế CMHNN không thể cao như trong CN
mà CMH trong NN càng đòi hỏi phải có sự kết
hợp hợp lý với đa dạng hóa sx vì:
+ SX nông nghiệp gắn liền với điều kiện tự nhiên
( đktn các vùng khác nhau => cây trồng vật nuôi
khác nhau => không thể CMH 1 cây hay nuôi 1
con nào đó mà phải có sự kết hợp.
+ Trong sxNN thì NN, LN, TS hay trồng trọt, chăn
nuôi…luôn có mqh hữu cơ với nhau => Chỉ có
kết hợp mang lại hq cao
23
5. Sự cần thiết kết hợp chuyên
môn hóa với đa dạng hóa
+ SXNN có tính thời vụ cao => phải kết hợp ĐDH với chuyên môn hóa giảm bớt tính thời
vụ.
+ SXNN là ngành sx và cung cấp những sp tiêu dùng thiết yếu cho đời sống. Do đó nhu
cầu tiêu thụ nội bộ rất lớn
=> Phải kết hợp CMH và ĐDH để đáp ứng nhu cầu tại chỗ, giảm bớt chi phí cho XH,
giảm bớt rủi ro do thị trường và đktn.
6 Những nhân tố ảnh hưởng
SXHH và CMH
1.Những nhân tố điều kiện tự nhiên
Gồm:Đất đai, Khí hậu, nguồn nước, các
yếu tố sinh học (ảnh hưởng rất lớn)
-
Là cơ sở tự nhiên của phân công LĐXH
-
Hiện nay ở VN trình độ KHCN chưa cao so với