Giạo trçnh mảng âiãûn.
Trang 124 Khoa Âiãûn-Trỉåìng Âải hc K thût  nàơng

CHỈÅNG 6

ÂIÃƯU CHÈNH ÂIÃÛN ẠP TRONG MẢNG ÂIÃÛN

$6-1 KHẠI NIÃÛM

Âãø bo âm âäü lãûch âiãûn ạp tải cạc thiãút bë dng âiãûn nàòm trong mäüt
giåïi hản cho phẹp, ngỉåìi ta phi thỉûc hiãûn cạc biãûn phạp âiãưu chènh âiãûn
ạp. Âäü lãûch âiãûn ạp sinh ra åí cạc thiãút bë dng âiãûn l do båè 2 ngun nhán
chênh: Ngun nhán phạt sinh åí bn thán cạc häü dng âiãûn v ngun nhán
phạt sinh do sỉû biãún âäøi vãư tçnh trảng váûn hnh ca HTÂ.
ÅÍ ngun nhán thỉï nháút ta tháúy phủ tằ P,Q ca cạc häü dng âiãûn
ln ln thay âäøi dáùn âãún thay âäøi täøn tháút âiãûn ạp v tỉì âọ thay âäøi âäü
lãûch âiãûn ạp, thay âäè âiãûn ạp tải cạc thiãút bë dng âiãûn.Vê dủ phủ ti vãư
giỉ âãm thỉåìng chè bàòng khong 40-50 pháưn tràm phủ tằ cỉûc âải, âiãưu âọ
lm gim täøn tháút âiãûn ạp trãn cạc âỉåìng dáy v lm tàng âiãûn ạp tải cạc häü
dng âiãûn. Ngỉåüc lải vo cạc giåì cao âiãøm chiãưu phủ ti tàng lãn cao lm
cho täøn tháút âiãûn ạp tàng lãn nhiãưu kãút qu lm cho âiãûn ạp tải cạc häü dng
âiãûn gim tháúp.
Trong ngun nhán thỉ ï2 ta tháúy khi phỉång thỉïc váûn hnh hãû thäúng
thay âäøi s lm thay âäøi cäng sút truưn ti trãn âỉåìng dáy v cúi cng
cng lm thay âäøi täøn tháút âiãûn ạp trãn âỉåìng dáy v thay âäøi âiãûn ạp tải häü
dng âiãûn, vê dủ khi sỉỵa chỉỵa, âải tu mäüt mạy phạt, mäüt âỉåìng dáy
Âäü lãûch âiãûn ạp låïn nháút thỉåìng xút hiãûn trong cạc trỉåìng håüp sỉû
cäú:khi âỉåìng dáy bë âỉït hồûc mạy phạt låïn nháút bë hng.
Âäü lãûch âiãûn ạp cho phẹp trãn cỉûc cạc thiãút bë dng âiãûn thỉåìng qui
âënh nhỉ sau:
-Âäúi våïi cạc thiãút bë chiãúu sạng trong nh v nh sn xút :tỉì -2,5

.
-Âäúi våïi táút c cạc trỉåìng håüp cn lải : tỉì -5
%
âãún +5
%
,
(
Âl
%

=

±
5
%)
.
Nhỉ váûy våê cạc thiãút bë dng âiãûn täưn tải cạc giạ trë âiãûn ạp u cáưu
(
hay cạc gêa trë âiãûn ạp cho phẹp
)
âọ chênh l cạc gêa trë âiãûn ạp tho mn
Giạo trçnh mảng âiãûn.
Khoa Âiãûn-Trỉåìng Âải hc K thût  nàơng Trang 125
âäü lãûch âiãûn ạp cho phẹp åí trong báút cỉï chãú âäü phủ tằ no.Cạc giạ trë âiãûn
ạp âọ tảo thnh mäüt di liãn tủc âiãûn ạp u cáưu.Vê dủ :Våê âäü lãûch âiãûn ạp
cho phẹp
±
5
%


)
v u cáưu tháúp hay u cáưu thỉåìng
(
T
)
.
Nãn nhåï l cạc u cáưu nàòy l u cáưu tải thanh cại thỉï cáúp 6-10 kV ca
trảm biãún ạp khu vỉûc.
a / u cáưu cao
(
khạc thỉåìng
)
:
-Lục phủ ti cỉûc âải giỉí cho thanh cại 6-10 kv cao hån âënh mỉïc
+5
%
, tỉïc l Âl
%

=
+5
%

-Lục phủ ti cỉûc tiãøu vç täøn tháút âiãûn ạp bẹ nãn chè cáưn giỉỵ âiãûn ạp
åí thanh cại thỉï cáúp ca trảm biãún ạp khu vỉûc bàòng âiãûn ạp âënh mỉïc, tỉïc
l : Âl
%

=
0

-Lục phủ ti cỉûc tiãøu: Âl
%

≤
+7,5
%
.
-Lục sỉû cäú : Âl% ≥ -2,5% .
Nãúu gi U
2
l âiãûn ạp tải häü dng âiãûn, U
1
l âiãûn ạp ca ngưn cung
cáúp v ∆U l täøn tháút âiãûn ạp trãn âỉåìng dáy tỉì ngưn âãún häü dng âiãûn thç
ta cọ:
U
2

=
U
1
-
∆
U
Âiãûn ạp U
2
phi nàòm trong di âiãûn ạp u cáưu. U
2
phủ thüc vo:
-Chãú âäü phủ ti: khi phủ ti thay âäøi U

Vãư âëa âiãøm thỉûc hiãûn âiãưu chènh cọ thãø åí tải nh mạy âiãûn,åí mảng
khu vỉûc,åí mảng âëa phỉång hồûc åí ngay cạc häü dng âiãûn.
Sau âáy ta s láưn lỉåüt xem xẹt cạc biãûn phạp trãn.

$6-2 ÂIÃƯU CHÈNH ÂIÃÛN ẠP MẠY PHẠT.

Biãûn phạp âiãưu chènh âiãûn ạp mảng âiãûn nhàòm tha mn u cáưu ca
cạc häü tiãu thủ bàòng cạch âiãưu chènh âiãûn ạp mạy phạt thỉåìng âỉåüc ạp dủng
trong cạc mảng âiãûn nh chè cọ mäüt mạy phạt. Lục ny, khi phủ ti låïn ta
phi náng cao âiãûn ạp ca cạc mạy phạt âiãûn lãn bàòng cạch tàng dng âiãûn
kêch tỉì ca cạc mạy phạt. Ngỉåüc lải khi phủ ti nh ta lải hả tháúp âiãûn ạp
Giạo trçnh mảng âiãûn.
Khoa Âiãûn-Trỉåìng Âải hc K thût  nàơng Trang 127
mạy phạt xúng bàòng cạch gim dng âiãûn kêch tỉì xúng. Bàòng biãûn phạp
âọ ta cọ thãø giỉỵ âỉåüc åí phiạ phủ ti mäüt giạ trë âiãûn ạp mong mún.Kh
nàng náng cao âiãûn ạp åí thanh cại ca nh mạy âiãûn lãn cao bao nhiãu lục
phủ ti cỉûc âải l do phủ ti åí gáưn nh mạy nháút quút âënh v ngỉåüc lải
viãûc hả tháúp âiãûn ạp xúng bao nhiãu lục phủ ti cỉûc tiãøu lải do phủ ti xa
nh mạy nháút quút âënh.Nhỉ váûy viãûc thay âäøi âiãûn ạp mạy phạt lục váûn
hnh l cọ giåïi hản,vç váûy phỉång phạp âiãưu chènh ny nhỉ â nọi chè thêch
håüp våïi cạc mảng âiãûn nh cn våïi cạc mảng âiãûn låïn cọ cäng sút truưn
ti låïn,cọ khong cạch truưn ti xa v cọ nhiãưu cáúp âiãûn ạp khạc nhau hồûc
åí cạc HTÂ cọ nhiãưu nh mạy âiãûn näúi lải våïi nhau thç vç mỉïc täøn tháút âiãûn
ạp låïn nháút trong cạc mảng âiãûn âọ thỉåìng ráút låïn
(
cọ khi tåïi 25-30
%)
trong
khi phảm vi âiãưu chènh âiãûn ạp ca mạy phạt ráút hẻp thỉåìng chè
khong

1
, U
2

l âiãûn ạp phêa cün så v cün thỉï ca MBA.
Nhỉ váûy âiãûn ạp thỉï cáúp cọ thãø thay âäøi âỉåüc bàòng cạch thay âäøi t
säú biãún âäøi K. Vç váûy åí cạc cün dáy cao ạp ca cạc MBA hai cün dáy v
åí cạc cün dáy cao v trung ca cạc MBA ba cün dáy thç ngoi âáưu chênh
ra cn cọ cạc âáưu ra phủ tảo thnh cạc âáưu phán ạp ÂPA,
(
hçnh 6.2
)
. Cạc
ÂPA cho phẹp chn t säú biãún ạp K mäüt cạch cọ låüi nháút âãø âiãưu chènh
âỉåüc âiãûn ạp tha mn u cáưu.
Nãúu ta gi:
Uc l âiãûn ạp âënh mỉïc ca cün cao ạp cün chênh.
e l âäü thay âäøi tỉång âäúi ca t säú biãún ạp ca báút k âáưu phán ạp
no so våïi âáưu chênh .
thç âiãûn ạp ca cạc âáưu phán ạp âỉåüc xạc âënh nhỉ sau:
U
pa
= U
C
(1+e) KV
Giạo trçnh mảng âiãûn.
Trang 128 Khoa Âiãûn-Trỉåìng Âải hc K thût  nàơng

Hçnh 6.2
Tỉång ỉïng t säú biãún âäøi K ca MBA ỉïng våïi âáưu phán ạp ny s l:

phủ ti cỉûc âải, cỉûc tiãøu, sỉû cä)ú âãø giỉỵ âỉåüc åí phêa phủ ti mäüt gêa trë âiãûn
ạp mong mún.
Hiãûn nay cạc MBA thỉåìng âỉåüc chãú tảo våïi nhiãưu ÂPA nháút l våïi
cạc MBA âiãưu ạp dỉåïi ti.Cạc MBA âiãưu ạp dỉåïi ti våíi cạc cáúp âiãûn ạp
bãn cao U
≤
35 kV thỉåìng cọ U
âm
±
2,
±
6 hay
±
8x1,5
%
hồûc
±
9x1,3%, cn
våïi cáúp 110 kV thỉåìng cọ 115ï
±
9x 1,78
%
hay 110
±
4x2,5
%
ÂPA. Cạc
MBA thỉåìng âa säú trỉåìng håüp cọï U
âm
±Gi âiãûn ạp thỉûc phêa thỉï cáúp b khi qui vãư phêa cao ạp lục phủ ti cỉûc
âải v cỉûc tiãøu tỉång ỉïng l U'
b1
, U'
b2
thç theo så âäư thay thãú 6.3b ta cọ thãø
viãút:
U'
b1
=
KU
b1yc

=
U
a1
-
∆
U
b1.
U'
b2
= KU
b2yc
= U
a2


<
7,5
%
thç U
kt
=
1,05U
âm

Vç váûy ta cọ: U'
b1
=

(
U
a1
-
∆
U
b1
)

=
K.U
b1yc

=
U
pa1

pa1

=
U'
b1
.U
kt
/U
b1yc

=(
U
a1
-
∆
U
b1
)
.U
kt
/U
b1yc
.
U
pa2

=
U'
b2
.U

chøn phi kiãøm tra lải xem våïi ÂPA â chn thç âiãûn ạp thỉûc tãú åí thanh cại
thỉï cáúp åí cạc chãú âäü váûn hnh khạc nhau ca mảng âiãûn cọ nàòm trong giåïi
hản cho phẹp hay khäng.Våïi cạc phủ ti cọ u cáưu âiãưu chènh cao thç nãúu
Hçnh 6-3
∆
U
B

∆S
0

U’
b1

U’
b2

U
a1
S
b1
S
b2
U
a2
Z
B

U
b1yc

15+j11,2 MVA,phuỷ taới
cổỷc tióứu laỡ S
2
=7,5+j5,6 MVA. Khi phuỷ taới cổỷc tióứu cừt 1 MBA vaỡ cừt caớ
thióỳt bở buỡ.
-ióỷn aùp thổỷc trón thanh goùp cao aùp trong caùc chóỳ õọỹ phuỷ taới cổỷc õaỷi,
cổỷc tióứu vaỡ sổỷ cọỳ coù caùc gờa trở tổồng ổùng laỡ : U
c1
=
114,72, U
c2
=
110,05 , U
c3

=
111,05 KV.
-Phờa thanh caùi thổù cỏỳp coù õỷt mọỹt thióỳt bở buỡ vồùi dung lổồỹng Q
b
=
3
MVAR.
Haợy choỹn PA cho caùc MBA bióỳt phuỷ taới thuọỹc họỹ loaỷi I coù yóu cỏửu
õióửu chốnh õióỷn aùp khaùc thổồỡng .

Giaới
:
Sồ õọử cuớa traỷm nhổ hỗnh veợ.
2
5
7
110
2
8
15
321115
2
22
2
22
.
,
j
,
.
,
,j
+
+
+
++

=
15,086+j9,2MVA.
-Khi phuỷ taới cổỷc tióứu: S'
2

=

j,.
,
,
,j,
+
+
+
++
=
7,552+j 6,208 MVA.
-Khi sổỷ cọỳ :phuỷ taới giọỳng luùc phuỷ taới cổỷc õaỷi.
2/Tờnh õióỷn aùp phờa thổù cỏỳp MBA qui vóử bón cao aùp:
-Luùc phuỷ taới max: U'
1
=
114,72-
15
086
3
75
9
2
42
114 72
,
.
,
,
.
,

b

Q
buỡỡ
S'
Giaùo trỗnh maỷng õióỷn.
Khoa ióỷn-Trổồỡng aỷi hoỹc Kyợ thuỏỷt aỡ nụng Trang 131
-Luùc phuỷ taới min: U'
2
=
110,05-
05110
84
208
6
5
7
552
7
,
.
,
,
.
,
+

=
104,95 KV
-Luùc sổỷ cọỳ: U'


=
10+0
%
.10
=
10 KV.
-Luùc sổỷ cọỳ: U
yc3
=10-10,5 KV.
Tờnh õióỷn aùp cuớa caùc PA:
U
pa1
= 111,02.11/10,5 =116,3 KV.
U
pa2

=
104,95.11/10
=
115,4 KV.
U
pa3

=
107,1.11/10,25=114,9 KV.
Ta choỹn caùc PA tióu chuỏứn cuớa MBA õióửu aùp dổồùi taới loaỷi 110


9x1,78

=
10,43 KV. l
%

=
4,3%

5
%
.
-Khi phuỷ taới min U
H2

=
104,95.11/115
=
10,04 KV. l
%

=
0,4
%
0
%

-Khi sổỷ cọỳ U
H3
=
107,1.11/115
=

-Khi MBA khọng taới vaỡ õióỷn aùp maùy phaùt bũng õởnh mổùc U
F
=
U
Fm

thỗ õióỷn aùp thổỷc phờa cao aùp seợ bũng õióỷn aùp cuớa õỏửu phỏn aùp: U'
B

=
U
pa


U
B

U
A

U
F



MF
MBA tng aùp
Hỗnh 6-4

U

∆
U
B

-khi MBA cọ tằ v âiãûn ạp mạy phạt khạc âënh mỉïc U
F

≠
U
FÂm
thç
âiãûn ạp thỉûc phêa cao ạp s l : U
A
≠ U
B

Tỉì âọ ta cọ thãø viãút: U
F
/U
FÂm
=U
A
/U
B
= U
A
/( U
pa
- ∆U
B

B1

Âáưu phán ạp trung bçnh l: U
patb

=(
U
pa1
+U
pa2

)
/2.
Càn cỉï vo ÂPA trung bçnh ny ta chn ÂPA tiãu chøn gáưn
nháút.Cúi cng kiãøm tra lải våïi ÂPA tiãu chøn â chn v âiãûn ạp thỉûc
cáưn phi cọ bãn cao ạp l U
A1
v U
A2
thç mạy phạt phi váûn hnh våïi âiãûn
ạp U
F1
v U
F2
bàòng bao nhiãu v cọ vỉåüt quạ kh nàng thay âäøi âiãûn ạp ca
mạy phạt khäng .
Vê dủ 6.2
: Mäüt trảm biãún ạp tàng ca mäüt nh mạy âiãûn âàût 2 MBA
tàng 60000/121 cọ täøng tråí Z
B

U
Fâm
=
10,5 KV v kh nàng thay âäøi âiãûn ạp ca mạy phạt l
±
5
%
U
Fâm
.Hy
chn ÂPA håüp l cho cạc MBA.
Gii:
Täøn tháút âiãûn ạp trong trảm BA lục phủ ti max v min l:
U
b1

=

1 1
1
1
1
P
R
Q
X
U
b b
C
.

2
2
2
P
R
Q
X
U
b b
C
.
.
+
=

25
35
1
01
11
21
23
2
11169
,
.
,
,
.
,

U
U
105
.120,96+2,95
=
117,95 KV
-Lục phủ ti min:
U
pa2

=
.
Fâm
F
U
U
2
.U
C2
+ U
b2

=

.
,
Fâm
Fâm
U
U0 95

=
U
FÂm
.
.
c
pa b
U
U U
1
1
−
∆

=
10,5.
120
96
117 98 295
,
, ,−

=
10,9 KV
Âäü lãûch Âl
%

=

10

−
∆

=
10,5.
111
69
117 98 255
,
, ,−

=
10,2 KV
Âäü lãûch Âl
%

=

10
2
10
5
10 5
,
,
,
−
.100
=
-2,76

Trang 134 Khoa Âiãûn-Trỉåìng Âải hc K thût  nàơng

-Phán bäú lải cäng sút phn khạng phạt ra giỉỵa cạc nh mạy âiãûn
trong hãû thäúng
-Âàût thãm cạc thiãút bë phạt ra cäng sút phn khạng ngoi mạy phạt
nhỉ mạy b âäưng bä MBÂBü,tủ âiãûn ténh TÂT gi l cạc thiãút bë b.
üMBÂB l mäüt loải âäüng cå âiãûn âäưng bäü lm viãûc åí chãú âäü khäng
ti.Nãúu âäüng cå lm viãûc åí chãú âäü quạ kêch thêch thç nọ s phạt ra Q,ngỉåüc
lải åí chãú âäü non kêch thêch thç mạy b âäưng bäü s tiãu thủ Q nhỉng lục ny
kh nàng tiãu thủ Q ca nọ chè bàòng 0,5 dung lỉåüng âënh mỉïc.
Mäüt säú ỉu khuút âiãøm ca mạy b âäưng bäü v tủ âiãûn ténh trong
chỉïc nàng âiãưu chènh âiãûn ạp.
1/MBÂBü vỉìa cọ tạc dủng phạt ra Q lm tàng âiãûn ạp tải phủ ti vỉ
cọ thãø tiãu thủ Q lm gim âiãûn ạp nãn phảm vi âiãưu chènh âiãûn ạp ca nọ
räüng hån TÂT.
2/MBÂB khäng chëu nh hỉåíng ca âiãûn ạp mảng âiãûn trong viãûc
sn xút ra Q chè phủ thüc ch úu vo dng kêch tỉì,trại lải våïi TÂT thç
cäng sút phn khạng Q m nọ phạt ra lải phủ thüc nhiãưu vo âiãûn ạp.Khi
âiãûn ạp mảng âiãûn gim xúng thç lỉåüng Q m TÂT phạt ra gim xúng
cn khi âiãûn ạp tàng thç lỉåüng Q ca TÂT phạt ra lải tàng lãn lm gim
hiãûu qu âiãưu chènh âiãûn ạp cu TÂT.
3/Sỉí dủng MBÂB thç viãûc âiãưu chènh âiãûn ạp s ráút bàòng phàóng v
chênh xạc cn sỉí dủng TÂT thç viãûc âiãưu chènh âiãûn ạp s khäng
trån,khäng bàòng phàóng.
4/MBÂB tiãu thủ khạ nhiãưu cäng sút tạc dủng
(
1,3-5
%)
so våïi
TÂT

.Gi thiãút ràòng våê âiãûn ạp U
A
åí âáưu âỉåìng dáy thç âiãûn ạp
U
b
nháûn âỉåüc åí cúi âỉåìng dáy khäng tho mn u cáưu ca phủ ti v cáưn
phi thay âäøi âãún trë säú U
byc
.Váún âãư âàût ra l mún âiãưu chènh âãø U
b
thnh
U
byc
thç phi âàût TÂT hay MBÂB våïi dung lỉåüng l bao nhiãu.
Ta xẹt trỉåìng håüp âån gin nháút våïi gi thiãút gáưn âụng l khäng xẹt
tåïi thnh pháưn ngang trủc ca vẹc tå âiãûn ạp giạng.Nhỉ váûy sau khi â b
âảt u cáưu våïi mäüt dung lỉåüng cáưn b l Q
bu
ì ta cọ thãø viãút:
U
A

=
U

U
byc
.
(
U
byc
-U
A
)
+
(
P
b
.R+Q
b
.X
))
/X.
Nhỉng thäng thỉåìng âiãûn ạp âáưu âỉåìng dáy U
A
chỉa biãút m chè biãút
âiãûn ạp U
b
åí cúi âỉåìng dáy vç váûy ta cọ thãø tiãún hnh tênh toạn tiãúp nhỉ
sau:
-Khi chỉa âàût thiãút bë b ta cọ: U
A
= U
b
+(P

A
khäng âäøi nãn
ta tỉì âọ ta cọ:
Q
bu
ì.X/U
byc

=(
U
byc
-U
b

)
+
(
P
b
.R+Q
b
.X
)
/U
byc
-
(
P
b
.R+Q

b

Nãn Q
bu
ì.X/U
byc

=
U
byc
-U
b
.
Vç váûy ta âỉåüc:
Q
bu
ì
=

((
U
byc
-U
b

)
.U
byc
/X.
Nãúu dng cäng thỉïc ny thç dung lỉåüng b tênh ra âỉåüc s låïn hån

$6-5 ÂIÃƯU CHÈNH ÂIÃÛN ẠP BÀỊNG BIÃÛN PHẠP B DC.

Tỉì cäng thỉïc :
∆
U
=

(
P.R+Q.X
)
/U.
Ta tháúy cọ thãø âiãưu chènh âiãûn ạp (thay âäøi ∆U) bàòng cạch thay âäøi
täøng tråí R,X ca mảng âiãûn. Cọ thãø thay âäøi R,X bàòng cạch:
1/Thay âäøi säú âỉåìng dáy hay MBA lm viãûc song song,nhỉng säú
âỉåìng dáy v MBA lm viãûc song song nhiãưu hay êt l do âiãưu kiãûn bo
âm âäü tin cáûy cung cáúp âiãûn cho cạc häü phủ ti quút âënh
(
Häü loải 1,2
hay 3
)
. Nãúu tàng säú âỉåìng dáy hay MBA lm viãûc song song âãø gim
∆
U
thç khäng håüp l vã kinh tãú. Màût khạc khi â cọ cạc âỉåìng dáy â lm viãûc
song song m càõt båït chụng âi trong tçnh trảng phủ ti cỉûc tiãøu âãø âiãưu
chènh âiãûn ạp
(
tàng, gim âiãûn ạp
)
thç cng khäng håüp l vç nọ lm tàng cạc

chè bàòng âoản BN. Nãúu chn dung lỉåüng b dc thêch håüp ta cọ thãø cọ
X-X
k

=
0 v lục âọ
∆
U hon ton do âiãûn tråí R ca âỉåìng dáy quút âënh.
Khi chỉa cọ b dc thç l:
∆
U
1
=

(
P.R+QX
)
/U
Khi cọ b dc våïi âiãûn khạng b l X
k
thç täøn tháút âiãûn ạp s l:

∆
U
2

=

(
P.R+Q

)
.100/U
2
.
Gi K
c

=
X
k
/X l âäü b ta cọ:
∆
U
g
%=(
K
c
.Q.X
)
.100/U
2
.
M Q
=
P.tg
ϕ
v nãúu P[kW],U[kV],l[km], x
0
[äm/km]thç ta cọ:


Chn säú lỉåüng v dung lỉåüng tủ âiãûn b dc.
Giaùo trỗnh maỷng õióỷn.
Trang 138 Khoa ióỷn-Trổồỡng aỷi hoỹc Kyợ thuỏỷt aỡ nụng

Sọỳ lổồỹng tuỷ õióỷn õỷt nhióửu hay ờt laỡ tuyỡ theo yóu cỏửu õióửu chốnh õióỷn
aùp,vaỡo doỡng õióỷn õi trón õổồỡng dỏy I vaỡ vaỡo loaỷi tuỷ õióỷn con tióu chuỏứn maỡ
ta choỹn.Trong mọỹt bọỹ tuỷ õióỷn coù õióỷn khaùng X
k
thổồỡng coù nhióửu tuỷ õióỷn con
mừc nọỳi tióỳp vaỡ song song vồùi nhau (hỗnh 6.8).
Quaù trỗnh tờnh toaùn õóứ choỹn tuỷ õióỷn buỡ doỹc nhổ sau:
1/Tờnh doỡng õióỷn õi qua bọỹ tuỷ õióỷn I
k
. où chờnh laỡ doỡng õióỷn taới trón
õổồỡng dỏy:
I
k
=I =S/
3
.U
õm
.
õỏy : S laỡ cọng suỏỳt taới trón õổồỡng dỏy vaỡ U
õm
laỡ õióỷn aùp õởnh mổùc
cuaớ maỷng õióỷn.
2/Tờnh dung khaùng cuớa bọỹ tuỷ õióỷn: X
k
=
K


=
P.R+Q
(
X-X
k
)
/U.
ồn vở: Nóỳu U,

U [KV],P[MW],Q[MVAR],X[ọm],thỗ X
k
[ọm].
3/Tờnh õióỷn aùp õỷt lón bọỹ tuỷ õióỷn: U
k
=
I
k
.X
k
.
4/Tờnh sọỳ nhaùnh tuỷ õióỷn song song: m
=
I
k
/I
c
.
trong õoù I
c

k
/X
c
. Trong õoù X
c
=U
c
/I
c
=U
2
c
/Q
c
laỡ dung khaùng cuớa tuỷ õióỷn con.
Giaùo trỗnh maỷng õióỷn.
Khoa ióỷn-Trổồỡng aỷi hoỹc Kyợ thuỏỷt aỡ nụng Trang 139
6/Tờnh sọỳ tuỷ õióỷn trong toaỡn bọỹ 3 pha vaỡ kióứm tra laỷi tọứn thỏỳt õióỷn aùp.
-Sọỳ tuỷ õióỷn duỡng trong tỏỳt caớ 3 pha laỡ: M
=
3.n.m vaỡ dung lổồỹng cuớa
bọỹ tuỷ õióỷn laỡ Q
k
= M.Q
c
.
-ióỷn khaùng thổỷc tóỳ cuớa bọỹ tuỷ õióỷn sau khi choỹn laỡ: X


=
10,5-9,6
=
0,9 KV. Cọng suỏỳt taùc duỷng trón õổồỡng dỏy
truyóửn taới cỏỳp cho họỹ tióu thuỷ 400KW, hóỷ sọỳ cọng suỏỳt cos


=
0,8.
GIAI:
1. Tờnh doỡng qua bọỹ tuỷ õióỷn:
I
k

=
P
2
/
3
U
õm
.cos

=
400/.10.0,8
=
29A.
2. Tổỡ


k

=
900.10.10
3
/300.10
3
=
30 ọm.
3.Tờnh sọỳ nhaùnh tuỷ õióỷn nọỳi song song : m .
Tổỡ vióỷc choỹn caùc tuỷ õióỷn con K

M-1-50-1 õóứ gheùp laỷi thaỡnh bọỹ tuỷ
õióỷn, ta coù doỡng õióỷn qua tổỡng tuỷ õióỷn con laỡ : I
c
=
Q
c
/U
c
=
50.10
3
/10
3
=
50 A.
Vỏỷy m
=
29/50

Hay n
=
U
k
/U
c
=
900/1000

1.
5.Tờnh tọứng sọỳ tuỷ õióỷn con trong caớ 3 pha vaỡ dung lổồỹng cuớa noù :
M
=
3.m.n
=
3.
Dung lổồỹng tọứng cuớa bọỹ tuỷ õióỷn :
Q
k
=
M.Q
c

=
3.50 KVAR = 150 KVAR.
ióỷn khaùng: X
kthổỷc

=
n.X

âiãûn nhỉ cạc nh mạy, xê nghiãûp cäng nghiãûp.
Khi thỉûc hiãûn cạc biãûn phạp âiãưu chènh âiãûn ạp trong mảng âiãûn nhỉ
â trçnh by åí cạc pháưn trỉåïc m âiãûn ạp tải cạc häü tiãu thủ váùn chỉa âảt
u cáưu thç ta cọ thãø thỉûc hiãûn thãm cạc biãûn phạp âiãưu chènh âiãưu ạp åí
ngay tải cạc häü tiãu thủ trong âọ cọ nhỉỵng biãûn phạp giäúng cạc biãûn phạp
âiãưu chènh åí mảng âiãûn m ta â xẹt nhỉ b dc,b ngang,thay âäøi ÂPA
ca cạc MBA.Ngoi ra tải cạc häü tiãu thủ ta cọ thãø sỉí dủng thãm cạc biãûn
phạp âiãưu chènh khạc nhỉ san bàòng âäư thë phủ ti ca cạc häü tiãu thủ; âọng
càõt cạc MBA, cạc âỉåìng dáy âang lm viãûc song song.
Âãø âiãưu chènh v duy trç âiãûn ạp tho mn u cáưu ca häü tiãu thủ
cáưn phi biãút âáưy â cạc säú liãûu vãư phủ ti,vãư âiãûn ạp,vãư cạc thäng säú ca
mảng cung cáúp cng nhỉ bn thán cạc häü tiãu thủ.Thäng thỉåìng ngỉåìi ta
phi kãút håüp viãûc âiãưu chènh âiãûn ạp åí mảng cung cáúp våïi viãûc âiãưu chènh
âiãûn ạp ngay tải häü tiãu thủ.Ta láưn lỉåüt xẹt mäüt säú biãûn phạp âiãưu chènh
âiãûn ạp åí häü tiãu thủ.
1/Càõt mäüt trong hai MBA lm viãûc song song åí chãú âäü phủ ti cỉûc
tiãøu.
Cạc trảm biãún ạp ca cạc häü tiãu thủ cọ thãø cọ 2 hay nhiãưu MBA lm
viãûc song song v viãûc âọng càõt cạc MBA åí trảm l thỉåìng theo chè tiãu
gim täøn tháút âiãûn nàng. Tuy váûy cọ thãø kãút håüp âãø âiãưu chènh âiãûn ạp,vê dủ
khi phủ ti gim ta cọ thãø càõt båït mäüt MBA vỉìa âãø gim täøn tháút âiãûn nàng
vỉìa tàng täøn tháút âiãûn ạp
(
vç täøng tråí ca mảng tàng
)
lm cho âiãûn ạp tải häü
tiãu thủ gim xúng.Tuy nhiãn lục nàòy khi càõt âi mäüt MBA thç âäü tin cáûy
ca mảng gim vç váûy biãûn phạp nàòy thỉåìng chè sỉí dủng tải cạc trảm biãún
ạp ca cạc häü tiãu thủ
(

$6-7 CẠC THIÃÚT BË BÄØ TRÅÜ ÂIÃÛN ẠP.

Cạc thiãút bë bäø tråü âiãûn ạp dng âãø tảo nãn mäüt âiãûn ạp bäø sung vo
âỉåìng dáy (tàng hồûc gim) âãø tạc âäüng trỉûc tiãúp lãn âiãûn ạp ca HTT.Tu
theo tỉìng loải thiãút bë bäø tråü m cạc âiãûn ạp bäø sung ny(hay sỉïc âiãûn âäüng
phủ)cọ thãø cng chiãưu,ngỉåüc chiãưu hồûc lãûch âi mäüt gọc no âọ so våïi âiãûn
ạp cå bn cáưn âiãưu chènh.Ta láưn lỉåüt xẹt mäüt säú thiãút bë bäø tråü ch úu sau:

6.7.1. Mạy biãún ạp tỉû ngáùu âiãưu chènh.
Âãø âiãưu chènh âiãûn ạp tải cạc HTT ta cọ thãø dng MBA tỉû ngáùu mäüt
hay ba pha cọ cün dáy di âäüng.
Viãûc di chuøn cün dáy âỉåüc thỉûc hiãûn bàòng tay hồûc bàòng truưn
âäüng âäüng cå v âiãưu chènh âiãûn ạp âỉåüc thỉûc hiãûn dỉåïi ti trong giåïi hản
tỉì 10 tåïi 100 .Cạc MBA loải ny thỉåìng chãú tảo våïi cäng sút nh
(
10-
100KVA
)
v cọ di âiãưu chènh khạ räüng.Biãûn phạp âiãưu chènh ny thỉåìng
chè âỉåüc ạp dủng nhiãưu âãø âiãưu chènh âiãûn ạp trỉûc tiãúp tải cạc HTT m êt
dng trong mảng phán phäúi.

Giạo trçnh mảng âiãûn.
Trang 142 Khoa Âiãûn-Trỉåìng Âải hc K thût  nàơng

6.7.2 Mạy biãún ạp bäø tråü.
Mạy biãún ạp bäø tråü dng âãø âiãưu chènh âiãûn ạp gäưm cọ 2 thiãút bë âäüc
láûp l: MBA näúi tiãúp cọ cün dáy så cáúp màõc näúi tiãúp våïi âỉåìng dáy v
MBA âiãưu chènh chun dủng hồûc MBA tỉû ngáùu. Så âäư näúi MBA bäø tråü
nhỉ hçnh 6.10.

+U
p
.
Tu theo så âäư näúi khạc nhau ca MBA chun dủng m MBA bäø
tråü cho phẹp nháûn âỉåüc mäüt sỉïc âiãûn âäüng phủ thãm lãûch pha bao nhiãu våïi
âiãûn ạp cung cáúp U
1
. Thäng thỉåìng gọc lãûch pha bàòng 0
(
trng pha
)
hồûc
30, 60, 90 âäü.
Cạc MBA tảo nãn sỉïc âiãûn âäüng phủ thãm Up trng pha våïi âiãûn ạp
cung cáúp U
1
thç âỉåüc gi l MBA bäø tråü “âiãưu chènh dc”,cn cạc MBA bäø
tråü tảo nãn âiãûn ạp phủ cọ gọc lãûch pha våïi âiãûn ạp chênh mäüt gọc no âọ
thç âỉåüc gi l MBA bäø tråü cọ “âiãưu chènh ngang”.Ngoi ra do cọ thãø âo
chiãưu âỉåüc nãn MBA bäø tråü cọ thãø âiãưu chènh âỉåüc âiãûn ạp theo hỉåïng tàng
hồûc gim.
Hçnh: 6-10

U
1
U'
1

MBA bäø tråü
2


6.7.3.Thióỳt bở õióửu chốnh õióỷn aùp õổồỡng dỏy.
Mọỹt trong caùc thióỳt bở bọứ trồỹ õióỷn aùp ba pha cho pheùp õióửu chốnh õióỷn
aùp trón caùc õổồỡng dỏy hỗnh tia laỡ caùc thióỳt bở õióửu chốnh õióỷn aùp õổồỡng dỏy
(
hỗnh 6.11
)
. Thióỳt bở naỡy thổồỡng õổồỹc nọỳi nọỳi tióỳp vaỡo caùc õổồỡng dỏy 6-110
KV vaỡ coù cọng suỏỳt
(
taới qua
)
tổỡ 400 KVA õóỳn haỡng chuỷc MVA.
Hỗnh 6.11

Thióỳt bở õióửu chốnh õióỷn aùp õổồỡng dỏy coù thóứ õióửu chốnh õióỷn aùp dổồùi
taới trong giồùi haỷn

15
%
.Thióỳt bở õióửu chốnh naỡy thổồỡng gọửm coù :MBA õióửu
chốnh tổỷ ngỏựu maỡ cuọỹn dỏy nọỳi tióỳp 1 cuớa noù õổồỹc nọỳi nọỳi tióỳp vồùi õổồỡng
dỏy nhổ thóỳ naỡo õóứ õỏửu nọỳi X cuớa noù õổồỹc nọỳi vồùi õióỷn aùp vaỡo
(
chổa õổồỹc
õióửu chốnh), coỡn õỏửu A nọỳi vồùi phờa õióỷn aùp ra (õaợ õổồỹc õióửu chốnh). Cuọỹn
dỏy kờch thờch 2 õổồỹc cung cỏỳp õióỷn tổỡ cuọỹn dỏy cuớa MBA tổỷ ngỏựu 3, õỏửu a
cuớa cuọỹn dỏy naỡy õổồỹc nọỳi vồùi õổồỡng dỏy ồớ phờa õióỷn aùp ra.