1. Mẹ Đức dạy con: Không chê được điểm nào.
Dạy con từ thuở còn thơ, câu tục ngữ này không sai một chút nào
nhưng dạy như thế nào mới là điều quan trọng.
Mỗi đất nước có phong tục tập quán riêng biệt khác nhau, nên việc
dạy dỗ trẻ em cũng khác nhau. Qua kinh nghiệm riêng của tôi và
những gì tôi học được, xin giới thiệu đến các bạn một vài nét khác
biệt trong việc dạy dỗ con cái của người Đức.
1. Giới hạn đầu tiên
Dạy con từ thuở còn thơ, câu tục ngữ này không sai một chút nào
nhưng dạy như thế nào mới là điều quan trọng. Từ vựng mà các bé
thực sự hiểu được đầu tiên đó là từ "Không". Vì vậy, khi nói
"Không" với bé, mẹ nói nghiêm túc, rõ ràng để bé hiểu được đúng
nghĩa của từ này, sau đó tại sao bé "Không" được phép làm. Bé
chưa hiểu gì nhiều nhưng từ "Không" được lặp đi lặp lại nhiều lần
bé sẽ quen, bộ nhớ của trẻ như một cái tủ rỗng, từ "Không" là thứ đồ
đạc đầu tiên được đặt vào. Nên các bạn thấy, trẻ em phương Tây
chơi chung với bạn rất tự giác và độc lập, chỉ cần nghe mẹ nói
"Không" là bé tự ý biết mình không được phép làm việc đó.
Đối với trẻ lớn hơn, chúng bắt đầu hình thành tính cách cá nhân nên
chúng có lý lẽ của chúng để tránh từ "Không" của bố mẹ. Trong
trường hợp này cần đến đàm phán và thương lượng. Mẹ nên giải
thích lý do tại sao một cách cặn kẽ cho bé, vì dù sao bé cũng nên
biết cái vạch giới hạn của bố mẹ đề ra. Đặc biệt khi mẹ nói "Không"
thì bố cũng phải đồng tình và ngược lại, vì bé sẽ cầu cứu người thứ
ba. Để cho bé biết rằng điều đó được sự nhất trí của bố mẹ thì bố mẹ
phải phối hợp ăn ý, khi không cầu cứu ai được nữa bé sẽ hiểu: À,
mình "Không" được phép làm thật rồi.
Phương châm của các bậc cha mẹ người Đức là làm bạn của trẻ để
tìm phương án giải quyết tốt nhất, đừng cho rằng bố mẹ luôn luôn
đúng và bắt buộc con luôn làm theo ý mình, điều này hoàn toàn sai
lầm. Bố mẹ cũng phải tôn trọng ý kiến của con cái khi con nói

mọi người ăn xong xuôi (không tính trường hợp phải đi vệ sinh)
Không nên vác bát đi khắp xóm hoặc cầm nắm cơm vừa chạy vừa
hò hét xung quanh mâm. Mỗi buổi tối trước khi đi ngủ, nên thay vì
để radio thì hãy đọc cho con nghe một câu chuyện nhẹ nhàng, hỏi bé
đủ chuyện trên trời dưới biển. Hôm nay làm những cái gì, ở lớp ra
sao, vân vân. Việc này tạo thói quen cho bé nói ra những suy nghĩ
của mình, giúp các mẹ sau này rất nhiều khi các bé ở độ tuổi vị
thành niên. Chúng sẽ coi bố mẹ như một người bạn mà dốc bầu tâm
sự.
3. Tình cảm và cách ứng xử trong gia đình
Cách thể hiện tình cảm của người phương Tây bộc lộ rõ rệt, điều
này ảnh hưởng rất nhiều đến cảm nhận tình cảm của trẻ. Hàng ngày
bé nghe những lời quan tâm chăm sóc của bố mẹ dành cho nhau, bé
cảm nhận bố mẹ yêu thương nhau. Ví dụ bố hỏi mẹ: "Em yêu, em
có khoẻ không?“. Ngay ngày hôm sau bé cũng hỏi mẹ: "Mẹ yêu, mẹ
có khoẻ không?". Khỏi phải diễn tả cảm giác của mẹ lúc ấy thế nào,
mẹ quá sung sướng ôm con rồi nói "Mẹ khoẻ, cám ơn con".
Ngôn ngữ phương Tây có phần khách sáo hơn ngôn ngữ tiếng Việt
cho nên trẻ con phương Tây có một phong cách nói chuyện lịch sự,
chững chạc từ khi còn bé vì chúng đã được rèn luyện từ ngay trong
gia đình. Các ông bố Việt Nam hay nói đàn ông thương vợ thương
con giấu kín trong lòng, không ruột để ngoài da như các mẹ, nên
trong gia đình ít khi có những lời yêu thương ngọt ngào giữa bố và
mẹ. Nên các bé trai cũng học theo cách "giấu kín trong lòng", sau
này chúng rất khó tìm cách thể hiện tình cảm của mình đối với bạn
bè và người thân. Đặc biệt, "cám ơn, xin lỗi, làm ơn" là những từ bé
được học từ khi lọt lòng.
4. Trẻ con và tiền
Nhiều người cho rằng không nên cho trẻ con tiêu tiền sớm, vì tiền
thúc giục bản năng xấu xa của con người. Người Đức dạy cho trẻ

ứng thái quá, tránh khiến bé lầm tưởng rằng cứ chửi bậy sẽ được bố
mẹ chú ý ngay lập tức, gây tác dụng ngược đối với việc giáo dục bé.
2. Tìm hiểu nguyên do
Thời gian gần đây con bạn hay giận dữ và cáu kỉnh? Hẳn phải có lý
do đằng sau cách cư xử của bé. Hãy tìm hiểu vấn đề bé gặp phải.
Trẻ thường dùng các câu chửi bậy khi chúng cảm giác bị phớt lờ
hay coi thường ở nhà.
3. Không nuông chiều
Trước tiên bạn không được chiều trẻ. Nếu bạn nghe con chửi bậy,
hãy sửa lại ngay cho bé. Bạn không nên quá gay gắt, nhưng cũng
đừng cười với con vì có thể con sẽ nhận định đó là dấu hiệu cho
thấy đó là việc đáng yêu và rằng bé có thể dùng mọi từ ngữ kiểu này
để khiến mẹ cười.
4. Khích lệ tích cực
Tặng con chút phần thưởng mỗi lần con tự kiềm chế và không chửi
bậy sẽ vô cùng hữu ích. Con sẵn sàng làm mọi điều để được bố mẹ
tán dương. Khi nhận được sự khích lệ, bé sẽ nỗ lực không chửi bậy
nữa.
5. Dùng biện pháp cứng rắn
Một biện pháp hữu hiệu khác để trị trẻ cứng đầu học chửi bậy là
trừng phạt. Mỗi lần con chửi bậy, bạn hãy cương quyết lấy đi một
món đồ bé thích. Ban đầu con bạn có thể vô cùng tức giận, nhưng
dần dần bé sẽ hiểu ra vấn đề.
6. Làm gương
Một cách hay để ngăn con bạn nói tục là làm gương cho bé. Cho
con bạn thấy cha mẹ được mọi người tôn trọng là do có nhân cách
tốt, dùng lời nói nhã nhặn và cư xử đúng mực. Nếu muốn được mọi
người tôn trọng như vậy, bé cũng phải noi theo bố mẹ.
7. Kỷ luật
Trẻ học nói bậy rất nhanh. Bạn hãy nói rõ với trẻ rằng không được

3. Bạn sẽ trở thành những bậc phụ huynh tốt hơn: Bạn muốn con
mình sẽ trở thành những người lớn có khả năng độc lập.
4. Đó chính là lời nhắc nhở bọn trẻ: “Con có thể làm việc này”. Bọn
trẻ sẽ làm nhiều việc nhanh chóng hơn và tốt hơn.
5. Bé học cách tự lập cũng có ích cho việc học các kiến thức học
thuật. Những điều bé đang học sẽ có thể được áp dụng vào những
việc bé đang làm. Ví dụ, khi bé tìm hiểu việc nướng bánh, sự hiểu
biết các phép đo lường trong toán học sẽ có ích nhiều hơn.
6. Lòng tự trọng của bé sẽ được nuôi dưỡng. Lòng tự trọng thực sự
xuất phát từ làm những việc cho chính mình.
7. Trẻ sẽ đánh giá bạn cao hơn. Sau một lần tự sửa đồ hoặc nấu ăn,
bé sẽ nhận ra công việc đó khó khăn như thế nào.
8. Bé sẽ có đủ lòng can đảm và tự tin để thử làm những điều mới
hay những việc khó khăn hơn.
9. Sự nghiệp làm cha mẹ của bạn sẽ có nhiều ý nghĩa hơn. Bạn đang
đào tạo cho con mình trở thành một người lớn độc lập và tất cả
những gì bạn làm đều hướng tới mục tiêu đó.
10. Bọn trẻ có thể sẽ ra ở riêng khi chúng lớn.
Nhiều bậc phụ huynh không hiểu được tầm quan trọng của việc đào
tạo con cái thành người độc lập. Như trường hợp của Freida (sống
tại Mỹ), vốn lớn lên trong một gia đình mà mẹ rất căn cơ. Vì thế,
khi có con, Freida tự hứa rằng sẽ không bao giờ nói “Không” với
bé. Và bây giờ con trai cô đã 35 tuổi nhưng anh chàng vẫn không
biết tự lo cho bản thân, thậm chí Freida vẫn phải quản lý tài khoản
ngân hàng và tài chính cho anh ta. Anh chàng này có hạnh phúc
không? Chắc chắn là không.
Nhiều bậc cha mẹ có thể cho rằng việc cố bắt con tự làm là khắc
nghiệt. Họ vẫn yêu cầu con làm nhưng nếu bé rên rỉ, họ sẽ đổi ý,
xắn tay vào làm thay trẻ.
Ngược lại, về phía những bậc phụ huynh đã hướng đến mục tiêu

điểm mình đang bị lạc (như siêu thị, khu vui chơi ).
Một lần, nhà mình chờ chuyển tiếp ở một sân bay, thời quan quá lâu
nên việc để mắt liên tục đến chúng trở nên rất mệt mỏi, loáng một
cái con biến mất khỏi tầm mắt. Hắn đã biết túm lấy một cô mặc
đồng phục, nhân viên trong sân bay để được họ lên loa thông báo
cho bố mẹ tới nhận.
- Mẹo vặt giúp con gây tiếng ồn khi bị lạc (trường hợp trẻ không có
điện thoại).
Khi cho con đi chơi ở những khu vui chơi quá rộng, người đông,
khó tìm được nhau, giống như Disney Land chẳng hạn, bố mẹ nên
bỏ vào túi con một chiếc còi đồ chơi để chúng có thể thổi khi lạc bố
mẹ hoặc rơi vào tình huống bị làm cho sợ hãi.
2. Dạy chúng cách xem bản đồ.
3. Dạy chúng bơi.
4. Dạy chúng cách sơ cứu như rửa vết thương, khử trùng vết thương,
dán băng y tế đơn giản
5. Ở nhà một mình.
Nguyên tắc là không được mở cửa cho bất cứ ai trừ bố mẹ nhưng
nếu thấy có người có vẻ cố tình rình rập ở cửa để vào nhà thì trẻ nên
bật TV thật lớn, gây tiếng ồn trong nhà để kẻ lạ mặt nghĩ trong nhà
có người lớn.
6. Khi bố mẹ gặp sự cố như bất tỉnh, tai nạn.
Ở tủ lạnh, mình luôn treo một list số điện thoại quan trọng như xe
cấp cứu, cứu hỏa, cảnh sát Dạy trẻ cách gọi điện tới số gọi cấp cứu
khi cần, nếu dùng điện thoại di động thì để loa để vừa nói được, vừa
có thể giúp đỡ bố/mẹ, người đang ở trong trạng thái bị thương chẳng
hạn.
7. Xác định thực phẩm nào ăn được trong trường hợp cần sống sót.
Không phải đi đâu xa, thiết thực nhất là ngay tại trong nhà, nhiều trẻ
ở thành phố hoàn toàn lúng túng khi bị đói lúc chỉ có một mình.

điện thoại trên người, không vội vàng túm lấy người lạ để xin giúp
đỡ mà vì môi trường sống ở VN không an toàn như ở Sing, nên bình
tĩnh quan sát và đi vào một nhà hàng, cửa hiệu nào nhìn đàng hoàng,
có vẻ tin cậy được nhất, ngồi đó và gọi nhờ điện thoại ở lễ tân cho
người nhà.
Đối với trẻ nhỏ tuổi như chúng, dạy tự vệ không quan trọng bằng
việc phòng tránh mối nguy hiểm, vì chúng quá nhỏ, nếu gặp kẻ gian
là người lớn thì chúng khó mà chống cự được, vì vậy cần :
- Dặn con cố gắng tránh đi vào toilet ở nơi công cộng một mình, nếu
có bạn đi cùng thì cũng không la cà lâu ở bên trong. Nếu có anh,
chị, em thì luôn đi với nhau, trông chừng nhau ở những nơi thế này.
- Dạy trẻ không nhận bất cứ món đồ ăn nào từ người lạ, không nói
chuyện. Ở trường, ngoài giáo viên ra, con không được tiếp nhận và
tin vào bất cứ một thông tin gì khác lạ so với thường ngày mà không
tự miệng bố mẹ dặn dò.
- Trường hợp bỗng bị kẻ nào lôi đi mà không thể bỏ chạy được vì bị
túm giữ thì kháng cự bằng cách đu chặt lấy chân kẻ gian, cố gắng
nằm xoài ra đất, dùng sức nặng của cơ thể mình víu xuống và kêu
gào hết sức có thể, để cản trở việc kẻ gian di chuyển (như lôi vào
xe).
10. Nếu có điều kiện thì tiếp đến, mới dạy chúng những kỹ năng
khác, ít khẩn cấp hơn như nhóm lửa, cách làm chín thực phẩm một
cách đơn giản, mở nắp hộp đồ ăn (ở nước ngoài), cách dùng tấm
khăn, vải để lọc nước bẩn và đun chín ở trường hợp bị khát ở nơi
không có nước sạch, cách dựng lều hoặc che phủ kín toàn thân để
ngủ mà không bị muỗi
Bố mẹ cũng có rất nhiều điều phải học để bảo vệ con mình trước khi
dạy con mình những kỹ năng sống sót cần thiết đấy. Một ví dụ nhỏ
thế này. Mình nhớ đã từng xem phóng sự về một vụ trẻ con bị bắt
cóc ở một khu vui chơi. Kẻ bắt cóc đã nhanh tay thay đồ cho đứa

Ông chỉ trích quan điểm cho rằng trẻ em nên được tự do, tự làm
theo ý mình và không cần phải học hỏi. Đa số chúng sẽ phải trả giá
vì những gì chúng không được học.
Nhà tư vấn về nuôi dạy trẻ Nancy Stewart thì cho rằng: "Có rất
nhiều bằng chứng cho thấy sự thành công sau này của trẻ không phụ
thuộc vào việc thành thạo những kỹ năng đơn giản như tự đi giày, đi
vệ sinh hay nhận ra tên mình. Mà sự thành công phụ thuộc vào sự tự
tin, ham tìm hiểu và có động lực trong học tập".
5.Danh sách 10 kỹ năng trẻ cần có trước
khi vào tiểu học của Ofsted
1. Có khả năng ngồi yên và lắng nghe.
2. Biết tôn trọng những đứa trẻ khác.
3. Hiểu được từ “Không” và giới hạn của các hành vi.
4. Hiểu được từ “Dừng lại” và những câu tương tự dùng để nói,
khi muốn ngăn chặn một điều gì đó nguy hiểm.
5. Biết đi bô và có thể biết sử dụng bồn cầu.
6. Nhận ra tên của chính mình.
7. Biết nói với người lớn để đề nghị sự giúp đỡ.
8. Biết cách cởi áo khoác và biết tự đi giày.
9. Biết nói một câu đầy đủ, không chỉ là một từ.
10. Biết mở và thưởng thức một cuốn sách.
6. Chín kỹ năng con bạn cần học để thành
công trong tương lai
Hãy chuẩn bị để con bạn thành công sau 20 năm nữa và hơn, chứ
không chỉ hôm nay. Thay vì dạy bé những điều cụ thể, hãy để con
học các kỹ năng để tìm thấy đam mê, biết chấp nhận khác biệt và
thích nghi với sự thay đổi
Trẻ em trong hệ thống giáo dục hiện nay không được chuẩn bị tốt để
đến với thế giới tương lai. Làm thế nào để chuẩn bị cho con mình
đến một thế giới chưa thể dự đoán hay biết trước? Hãy dạy trẻ cách

Viết một cuốn sách là một dự án. Bán một quyển sách cũng là một
dự án nữa. Hãy cùng trẻ lên những kế hoạch, dự án và bắt tay vào
làm. Ban đầu bạn có thể làm cùng con, sau đó để bé tự làm. Khi trẻ
đã tự tin, để bé thực hiện các kế hoạch của riêng mình. Trẻ sẽ sớm
học được rằng cuộc đời có hàng loạt kế hoạch, dự án cần bắt tay
thực hiện, hoàn thành.
Tìm thấy đam mê
Thiếu điều gì sẽ khiến bạn trở nên mất phương hướng, vô kỷ luật,
không có động lực bên ngoài, không đạt được phần thưởng gì? Đó
chính là niềm đam mê. Khi bạn hào hứng tới nỗi không thể ngừng
nghĩ về điều gì đó, bạn sẽ luôn cố gắng để thực hiện nó tốt nhất và
yêu thích làm điều đó.
Hãy giúp con tìm ra điều yêu thích, đam mê, hãy quan sát và lắng
nghe con, xâu chuỗi những sự việc đã diễn ra, tìm ra những điều
khiến bé thích thú, hăng hái nhất, giúp con tìm hiểu và tận hưởng.
Đừng ngăn cản bất cứ niềm đam mê nào của con, hãy khuyến khích
chúng.
Tự lập
Trẻ cần được dạy để ngày càng tự đứng vững trên đôi chân của
chính mình. Ngay từ khi trẻ còn nhỏ, cần dần dần khuyến khích các
con tự làm những việc cá nhân. Dạy trẻ cách làm, làm mẫu, giúp trẻ
thực hiện và việc trợ giúp ít dần, sau đó để con được mắc lỗi.
Giúp con tự tin hơn bằng cách để con có được những thành công
nho nhỏ và cả nếm trải, đối phó với những thất bại. Khi trẻ học được
cách tự lập, chúng sẽ học được rằng chúng không cần thầy cô, bố