SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẢNG TRỊ
TRƯỜNG THPT CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN
ĐÁP ÁN THI THỬ ĐẠI HỌC (ĐỢT 1) NĂM HỌC 2012-2013
Môn: NGỮ VĂN (khối C, D)
PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ THÍ SINH (5,0 ñiểm)
Câu

Các ý cần ñạt

Biểu
ñiểm

1
Trong truy
n ngắn “Vợ nhặt”, có bao nhiêu lần Kim Lân miêu tả những giọt nước mắt của người mẹ (Bà cụ Tứ)
khi chứng kiến anh con trai “nhặt ñược vợ”? Dụng ý của nhà văn phía sau những biểu hiện nghệ thuật ñó là gì?

Trong thiên truyện, bà cụ Tứ luôn cố dấu những dòng nước mắt xót thương vì sợ phiền cho chính những người mà mình
thương xót. Nhưng tình cảm yêu thương thấm thía và lòng trắc ẩn ñã không thể nào dấu hết… => Kim Lân ñã 3 lần miêu
tả những giọt nước mắt của người mẹ nhân từ:
+ “Người ñàn bà nào lại ñứng ngay ñầu giường của con mình thế kia? Bà lão hấp háy cặp mắt… vì tự dưng bà lão thấy
mắt mình nhoèn ra thì phải”.
+ “Chao ôi, người ta dựng vợ gả chồng cho con… Còn mình thì… Trong kẽ mắt kèm nhèm của bà rỉ xuống hai dòng nước
mắt…”.
+ “Chúng mày lấy nhau lúc này, u thương quá… Bà cụ nghẹn lời không nói ñược nữa, nước mắt cứ chảy xuống ròng
ròng”.
1.0
Đó là tình cảm trắc ẩn, xót xa cho hoàn cảnh trớ trêu của gia ñình mình/ cho thân phận của ñứa con dâu tội nghiệp.
Là giọt nước mắt hạnh phúc của tình mẫu tử thiêng liêng trước niềm niềm vui bất ngờ với ñứa con trai.
1.0
2

- Tương phản giữa bóng tối và ánh sáng: bóng tối theo nghĩa thực là thời khắc của ngày muộn và ñêm khuya; theo nghĩa
tinh thần ñó là nỗi buồn ñang lan tỏa, thấm thía, trĩu nặng dần xâm chiếm tâm hồn của nhân vật >< ánh sáng theo nghĩa
thực là ráng chiều, cánh ñom ñóm, ánh sao ñêm, những ngọn ñèn… theo nghĩa tinh thần ñó là những hồi quang kí ức về
một thiên ñường ñã mất và niềm hi vọng dù chỉ là le lói, mong manh => sự tương phản giữa cuộc sống thường nhật và
những khát vọng trong tâm hồn con người.
2.0
2. Nghệ thuật tương phản trong Chữ người tử tù:
- Tương phản giữa tính cách và hoàn cảnh: cảnh ngộ éo le, môi trường tù ngục ñen tối dễ dẫn con người ñến sự tha hóa ><
con người vượt lên hoàn cảnh ñể thể hiện chính mình (dũng khí của một bậc anh hùng ở Huấn Cao, của một bậc hiền nhân
ở Viên Quản ngục) => cách nhìn con người ở phương diện tài hoa, nghệ sĩ của Nguyễn Tuân.
- Tương phản giữa bóng tối và ánh sáng: bóng tối theo nghĩa thực là ñêm khuya, là buồng giam tử tù; theo nghĩa tinh thần
ñó chính là cảnh ngộ éo le mà con người phải ñối mặt, là biểu tượng cho cái xấu xa >< ánh sáng theo nghĩa thực ñó là tấm
lụa bạch, là bó ñuốc tẩm dầu; theo nghĩa tinh thần ñó là cái ñẹp của nghệ thuật (chữ Huấn Cao) và là tư thế của tâm hồn
con người => là ánh sáng dẫn ñường ñể những kẻ tri âm ñến với nhau, giúp con người vượt lên những cái xấu xa, ñộc ác.
2.0
3. So sánh:
- Điểm giống: cả hai tác phẩm ñều phát hiện và miêu tả sự ñối lập giữa tính cách và hoàn cảnh, giữa ánh sáng và bóng tối
theo nghĩa hiện diện và nghĩa tinh thần.
- Điểm khác: cách xử lí mối quan hệ cụ thể của tương quan bóng tối – ánh sáng; tính cách – hoàn cảnh:
+ Ở Chữ người tử tù ñó là sự chiến thắng tuyệt ñối của ánh sáng với bóng tối của tính cách và hoàn cảnh (Quản ngục dù
sống trong bóng tối vẫn giữ ñược niềm ñam mê với cái ñẹp và thiên lương trong sáng; Huấn Cao dù ñối diện với án tử, với
hệ thống thế lực ñen tối vẫn hiên ngang, bất khuất vẫn bộc lộ tài năng và tâm hồn ñáng quý).
+ Ở Hai ñứa trẻ cảnh thực và ánh sáng có nguy cơ bị bóng tối nuốt chửng, ñè bẹp; ở ñời sống tinh thần, ánh hồi quang kí
ức có rạng rỡ nhưng cũng nhanh chóng vụt tắt, hi vọng có tồn tại song cũng rất mong manh (cuộc sống buồn tẻ, nghèo khó
như thấm vào tâm hồn nhân vật => mang ñến cho Liên một nỗi buồn man mác).
1.0
3b
Cảm nhận của học sinh về hai ñoạn thơ trong bài Tây Ti n và Ti ng hát con tàu
1. Đo n thơ trong bài Tây Tiến của Quang Dũng:
- Đoạn thơ bộc lộ nỗi nhớ da diết, vời vợi về miền Tây và người lính Tây Tiến. Thiên nhiên miền Tây xa xôi mà thân thiết,