XUẤT HUYẾT NÃO MÀNG NÃO
MUỘN Ở TRẺ SƠ SINH

Trình bày yếu tố dịch tễ ảnh hưởng đến bệnh
lý xuất huyết não màng nào muộn sơ sinh

Trình bày sinh lý bệnh sinh đưa đến xuất
huyết não màng não do thiếu Vit K

Phân loại bệnh lý gây xuất huyết não màng
não ở trẻ sơ sinh

Trình bày bệnh xuất huyết não màng não
muộn ở trẻ sơ sinh

Trình bày cách chẩn đoán bệnh xuất huyết
não màng não muộn ở trẻ sơ sinh

Trình bày cách điều trị bệnh xuất huyết
não màng não muộn do thiếu Vit K ở sơ
sinh

Trình bày di chứng và biến chứng bệnh
xuất huyết não màng não muộn ở trẻ sơ
sinh

Trình bày cách phòng ngừa bệnh theo
hướng chăm sóc sức khỏe ban đầu

Trình bày các yếu tố tiên lượng bệnh
1. LỊCH SỬ

với việc giảm nồng độ
prothrombin/plasma
6

1950: vai trò của vitamin K/trong việc tổng
hợp prothrombin & yếu tố đông
máu(YTĐM) phụ thuộc vitamin K + hội thảo
bàn về việc bổ sung vitamin K cho SS

1952: Dam & CS công bố thiếu vitamin K
chủ yếu/trẻ SS bú mẹ, trong những ngày
đầu tiên, và chứng minh vai trò vitamin K
dự phòng(cho mẹ trước sinh hoặc cho trẻ
ngay sau sinh) có thể ngăn ngừa được XH
7

1961: AAP khuyến cáo sử dụng
vitaminK/dự phòng bệnh lý XH ở trẻ SS

1966: XH muộn SS do thiếu vitamin K
được báo cáo, chủ yếu ở SS bú mẹ,
không dùng vitamin K dự phòng hoặc
có bệnh lý gây rối loạn tiêu hóa (RLTH)
+ kém hấp thu mỡ

1974: Tìm thấy một loại aa
γ

Carboxyglutamic, phân lập từ protein
bò.

2
máu và toan huyết.

RLXH tiên phát/bất thường mạch máu
bẩm sinh(hiếm)

Chuyển dạ kéo dài, ngôi mông, giục sinh,
sang chấn sản khoa, DIC , giảm TC tự
miễn.

Thiếu Vitamin K ở trẻ sơ sinh là nguyên
nhân thường gặp nhất
11

Cơ chế gây XH: theo Hambleton và
Wigglesworth

Vùng Germinal matrix là vùng có phân bố
mạch máu cao

Thành nâng đỡ của hệ mạch vùng này cực
kỳ mong manh.

Dao động áp suất động mạch và lưu
lượng máu đến giường mạch máu của
vùng mô đệm sinh sản dưới nội mạc tuỷ

XH quanh và trong não thất

Tất cả các yếu tố nguy cơ trên đã dẫn đến

trong giai đọan SS )

XH thứ phát SS
14

Thống nhất thuật ngữ trong bài : (theo
cách gọi hiện nay tại Việt Nam

Xuất huyết não màng não= Bệnh xuất
huyết sơ sinh do thiếu Vitamine K

Bệnh xuất huyết não màng não muộn
(XHNMNM)= Bệnh xuất huyết muộn sơ
sinh do thiếu Vitamine K
15
(Theo Parttraporn B. Isarangkura, ThaiLand,
9/1991)

XHNMNM (1966) là một rối loạn có XH xảy
ra từ 2
tuần
đến 6
tháng
tuổi, với đỉnh điểm là
từ 2
tuần
đến 2
tháng



, đỉnh điểm: 2
tuần

2
tháng
. (> 94,33% /Việt Nam, Tp.HCM, 1993-
1996); 90% /Thái Lan, 1991).

Mùa mắc bệnh : mùa hè tăng 50% so với mùa
đông.
17

Giới: VN, nam/nữ # 3/1(BVNĐ1, Tp. HCM,
1993-1996); Thái Lan, nam/nữ # 2,7/1; Nhật
và Đức, nam/nữ = 2/1: Androgen

tăng
biến dưỡng vit K (Joshijuki Hanawa-Japan)

Địa lý: Nước thuộc thế giới thứ 3,
XHNMNM gần như chỉ gặp/trẻ đủ tháng,
sinh thường, rất hiếm gặp/trẻ có nguy cơ
cao
Nông thôn> thành thị: Do chích ngừa
vitamin K
1
sau sinh không đầy đủ

Tỷ lệ tử vong: 30% (VN, Tp. HCM, 1993 -
1996) ; 10-50% (Thái Lan, Thụy Sĩ)


Hoạt tính vitamin K
Chất đồng vận của men glutamyl carboxylase
20
CH2
COOH
CH2
COOH
TiỀN CHẤT
+
YẾU TỐ ĐÔNG MÁU HOÀN CHỈNH
Gốc
g - Carboxy Glutamyl (“gla”)
Gốc Glutamyl “glu”
CH2
CH2
COOH
Vitamin K
Glutamyl Carboxylase
CO
2
O2
BÌNH THƯỜNG
Giảm lượng hấp thu+dự trữ vitamin K kém

Mẹ

con qua nhau thai rất kém, không
đáng kể


TiỀN CHẤT
YẾU TỐ ĐÔNG MÁU HOÀN
CHỈNH
PIVKA
YẾU TỐ ĐÔNG MÁU KHÔNG HOÀN
CHỈNH, KHÔNG CÓ HOẠT TÍNH
SINH HỌC.
23
VITAMIN K TRONG SỮA VÀ TRONG
HUYẾT TƯƠNG
Huyết Tương

Người lớn

Phụ nữ mang thai

Cuống rốn

0,26( 0,10-0,66) g/mlɳ

0,20(> 0,01 – 0,29) g/mlɳ

Không phát hiện được
(< 0,01) g/mlɳ
Sữa

Sữa non

Sữa trưởng thành


, liều 1 - 2
mg

nếu PT vẫn kéo dài và không cải
thiện: truyền huyết tương đông lạnh/máu
toàn phần
24

Bệnh xuất huyết não màng não cổ điển

2 tuần đầu sau sinh

XH nhiều nơi: tiêu
hoá, cuống rốn, da, khi cắt bao quy đầu

Tần suất 1/400 – 1/1200 trẻ sơ sinh, trẻ bú
sữa mẹ hoàn toàn, không dùng vitamin K
1

phòng ngừa

Tỷ suất XHNMN mức độ TB và nặng là
1,7%

Tử vong 1 – 2%

Phòng ngừa: đáp ứng tốt với vitamin K
1

