Bài 5: Mạch tạo xung thơng dụng
87
BÀI 5:
MẠCH TẠO XUNG THÔNG DỤNG
I. Mạch tạo xung dùng UJT
 Lần 1:
 Hãy ráp mạch như hình vẽ với
R
1
=R
2
=330; C= 0,1uF; R= 22K;
Vcc=12V.
 Đo và vẽ V
o1
(kênh 1) & V
o2
(kênh 2)
vào hình H1.
 Kênh 1:
 Time/Div:
 Volts/Div:
 Kênh 2:
 Time/Div:
 Volts/Div:

 Đo và vẽ V
o1

 Volts/Div:
 Lần 2:
 Thực hiện như lần 1 nhưng với: C=
0,1uF; R= 47K.
 Đo và vẽ V
o1
(kênh 1) & V
o2
(kênh 2)
vào hình H3.

 Kênh 1:
 Time/Div:
 Volts/Div:
 Kênh 2:
 Time/Div:
 Volts/Div:
100
90
10
0% Hình H2.
100
90
10
0%
100
90
10
0% Hình H4.
Bài 5: Mạch tạo xung thơng dụng
90


 Kênh 1:
 Time/Div:
 Volts/Div:
 Kênh 2:
 Time/Div:
 Volts/Div:
 Đo và vẽ V
o1
(kênh 1) & V
E
(kênh 2)
vào hình H6. Với V
E
là điện thế tại cực
E của UJT.

 Kênh 1:
 Time/Div:
 Volts/Div:
3/. Thời gian tồn tại của xung nhọn phụ thuộc vào yếu tố nào?
3/. Thời gian không có xung phụ thuộc vào yếu tố nào?
Bài 5: Mạch tạo xung thơng dụng
92
4/. Trình bày nguyên lý hoạt động của mạch?
 Hãy ráp mạch như hình vẽ với
R=4.7K; C=0.1uF; Vcc= 5V; R
1
=220;
C
1
= 0,01uF.
 Điều chỉnh nguồn tín hiệu là xung
vuông đơn cực có biên độ 5V, f=1KHz,
cấp vào V
i
.
 Đo và vẽ V
o
(kênh 1) & V
2
(kênh 2)
vào hình H1.

+Vcc
NE555
2
5
3
7
6
4
81
TR
CV

là điện áp trên hai
đầu tụ C.

 Kênh 1:
 Time/Div:
 Volts/Div:
 Kênh 2:
 Time/Div:
 Volts/Div:

100
90
10
0% Hình H1.
100
90
10
0% Hình H2.
Bài 5: Mạch tạo xung thơng dụng
95
 Lần 2:
 Ráp mạch như lần 1.
 Điều chỉnh nguồn tín hiệu là xung vuông đơn cực có biên độ 5V,
f=500Hz, cấp vào V

Bài 5: Mạch tạo xung thơng dụng
96
 Kênh 1:
 Time/Div:
 Volts/Div:
 Kênh 2:
 Time/Div:
 Volts/Div:
 Lần 3:
 Hãy ráp mạch như lần 1 nhưng với R=5.6K; C=0.1uF; Vcc= 5V;
R
1
=220; C
1
= 0,01uF.
 Điều chỉnh nguồn tín hiệu là xung vuông đơn cực có biên độ 5V,
f=500Hz, cấp vào V
i
.
 Đo và vẽ V
o
(kênh 1) & V
2
(kênh 2) vào hình H5.

 Kênh 1:
 Time/Div:
 Volts/Div:
 Kênh 2:
 Time/Div:

 Kênh 2:
 Time/Div:
 Volts/Div:
 Lần 4:
 Hãy ráp mạch như lần 1 nhưng với R=4,7K; C=0.22uF; Vcc= 5V;
R
1
=220; C
1
= 0,01uF.
 Điều chỉnh nguồn tín hiệu là xung vuông đơn cực có biên độ 5V,
f=200Hz, cấp vào V
i
.
 Đo và vẽ V
o
(kênh 1) & V
2
(kênh 2) vào hình H7.
100
90
10
0% Hình H6.
Bài 5: Mạch tạo xung thơng dụng
98



100
90
10
0% Hình H8.
Bài 5: Mạch tạo xung thơng dụng
99
 Nhận xét:
1/. Tần số dao động của mạch phụ thuộc vào yếu tố nào? Tại sao?

2/. Thời gian tồn tại của xung phụ thuộc vào yếu tố nào? 3/. Thời gian không có xung phụ thuộc vào yếu tố nào?
4/. Trình bày nguyên lý hoạt động của mạch?
Bài 5: Mạch tạo xung thơng dụng
101

2. Mạch bất ổn
 Lần 1:
 Hãy ráp mạch như hình vẽ với
R
1
=R
2
=1K; C= 0.1uF; Vcc= 5V; C
1
=
0,01uF.
 Đo và vẽ V
o
(kênh 1) & V
C
(kênh 2)
vào hình H1. Với V

4
81
TR
CV
Q
DIS
THR
R
VCCGND
Vo
Bài 5: Mạch tạo xung thơng dụng
102  Lần 2:
 Hãy ráp mạch như hình vẽ với
R
1
=R
2
=1K; C= 0.1uF; Vcc= 5V; C
1
=
0,01uF.
 Đo và vẽ V
o
(kênh 1) & V
C
(kênh 2)
vào hình H2. Với V


Hình H2.
+Vcc
C1
R1
C
D
R2
NE555
2
5
3
7
6
4
81
TR
CV
Q
DIS
THR
R
VCCGND
Vo
+Vcc
C1
R1
C
R2
NE555


 Kênh 1:
 Time/Div:
 Volts/Div:
 Kênh 2:
 Time/Div:
 Volts/Div:
 Điều chỉnh V
R
ở vò trí lớn nhất. Đo và vẽ V
o
(kênh 1) & V
2
(kênh 2) vào
hình H4.

 Kênh 1:
 Time/Div:
 Volts/Div:
 Kênh 2:
 Time/Div:
 Volts/Div:
100
90
10
0% Hình H4.
100

1/. Tần số dao động của mạch phụ thuộc vào yếu tố nào? Tại sao?

2/. Thời gian t
on
của xung ngõ ra phụ thuộc vào yếu tố nào?
Bài 5: Mạch tạo xung thơng dụng
105 3/. Thời gian t
off
của xung ngõ ra phụ thuộc vào yếu tố nào?
4/. Trình bày nguyên lý hoạt động của mạch?
sau:  Bài 3: Hãy dùng IC555 để thiết kế mạch dao động sao cho điện áp ngõ ra có
thể thay đổi được chu trình nhưng tần số không thay đổi.
Vo(V)
0
t(ms)
5
10 20 30
Bài 5: Mạch tạo xung thơng dụng
107

CÁC BÀI TẬP TỔNG HP
 Hãy ráp và khảo sát mạch điện sau:
R19
68
R17
220
R11
120
Vi
0
R1
10K
13
2
R7
68
0

1N4148
R12
3.3k
R20
1k
R18
120
-12v
Vo
-
+
U3
AD741
3
2
6
74
R4
1k
+12v

 Ứng dụng các mạch đã học hãy thiết kế một mạch điện có thể tạo ra các
dạng điện áp: Xung vuông đơn cực, xung vuông lưỡng cực, xung tam giác,
sóng sin. Các tín hiệu đó có tần số 2KHz, biên độ 10V.
Bài 5: Mạch tạo xung thơng dụng
108
 Ứng dụng IC NE565 và các mạch đã học để thiết kế một mạch điện có thể
tạo ra các dạng điện áp: Xung vuông đơn cực, xung vuông lưỡng cực, xung
tam giác, sóng sin. Các tín hiệu đó có biên độ và tần số có thể điều chỉnh
được.