SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ KINH NGHIỆM VỀ
VĂN HÓA ĐỌC TRONG
TRƯỜNG PHỔ THÔNG MỤC LỤC
Nội dung Trang
Sơ lược lý lích 1
I. Lý do chọn đề tài 2
II. Các biện p[háp giải quyết 3
1. Cơ sở lý luận 3
2. Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài 5
2.1 Tổ chức cho học sinh làm thẻ theo từng lớp 5
2.2 Tổ chức cộng tác viên thư viện 6

7. Chức vụ: Nhân viên thư viện
8. Đơn vị công tác: Trường THPT Tôn Đức Thắng
II. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị( hoặc trình độ chuyên môn nghiệp vụ) cao nhất: Cao đẳng
- Năm nhận bằng: 2009
- Chuyên ngành đào tạo: Thư viện- Thông tin
- Xếp loại bằng: Khá
III. KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Quản lý thư viện
- Số năm kinh nghiệm: 04 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong những năm gần đây: 0 I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Sách là người bạn chân thành và sáng suốt. Nó chỉ cho bạn con
đường đúng đắn, nó giữ cho bạn khỏi bị lầm lạc, có sách bên mình thì cả
trong thời thơ ấu, cả giữ lúc thanh xuân và cả khi đã về già bạn không cô
độc, bạn thấy mình mạnh mẽ.

đo đánh giá khả năng tri thức của mỗi người. Con người không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận thông tin từ sách, mà còn biết thưởng thức những cái
đẹp của kiến thức thông qua lăng kính sáng tạo của tác giả.
Qua đó, tôi quyết định thực hiện đề tài nghiên cứu:
MỘT SỐ KINH NGHIỆM VỀ VĂN HÓA ĐỌC TRONG TRƯỜNG PHỔ
THÔNG
II. CÁC BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT
1. Cơ sở lý luận
Trong cuộc sống, đọc sách là một trong những cách thức giúp con
người thư giãn, tích lũy kiến thức, nâng cao khả năng tư duy. Cùng với sự
phát triển của xã hội, ở Việt Nam trong thời gian qua, thị trường sách trở
nên vô cùng phong phú về nội dung cũng như đa dạng về hình thức,
nhằm phục vụ tối đa nhu cầu đọc sách của con người. Tuy nhiên, với
những hình thức giải trí mới đầy tính công nghệ như Internet, truyền
hình, truyền thanh, băng đĩa… văn hóa đọc sách đã ít nhiều bị ảnh hưởng
và từng bước bị thay đổi.
Nhiều người tỏ ra lo ngại, với sự ra đời của các phương tiện nghe
nhìn, trong tương lai gần văn hóa đọc sẽ bị lấn át. Nếu như trước đây, đọc
sách là thú vui, thói quen của rất nhiều người, ngày nay thói quen ấy đang
có nguy cơ bị mất dần đi. Tất nhiên, đối với các nhà nghiên cứu khoa học,
nhà văn, nhà báo, nhà giáo, sinh viên, học sinh… đọc sách vẫn là một
công việc bắt buộc, thường xuyên bởi nếu thiếu nó, người ta rất khó để có
được một chuyên môn tốt, một khối lượng kiến thức đủ rộng để phục vụ
công việc.
Những năm gần đây nền giáo dục của nước ta có nhiều sự thay đổi và

con người.
Đọc sách, báo là cần thiết, có ý nghĩa lớn trong việc nâng cao trình độ,
tự hoàn thiện bản thân. Song, không phải ai đọc sách cũng thu được kết
quả như mong muốn. Để nâng cao chất lượng và hiệu quả đọc sách, cần
phải có phương pháp và kỹ năng đọc thích hợp. Trong thực tế, phương
pháp và kỹ năng đọc do kết quả học tập, rèn luyện và kinh nghiệm rút ra
của từng người từ thực tế, bởi kết quả của kỹ năng và phương pháp đọc
phụ thuộc vào khả năng nhận thức, sức khỏe, thói quen lao động của mỗi
người.
Trong trường học có thư viện đồ sộ sách, tài liệu, truyện… sẽ là nơi
hội tụ tri thức nhân loại để giúp thầy cô giảng dạy, học sinh học tập và
còn hơn thế nữa, đây còn là kho truyện, kho tri thức giúp con người mở
mang hiểu biết và vốn sống cho chính bản thân. Chính vì thế, ở những
quốc gia có nền giáo dục phát triển, hệ thống thư viện đặc biệt được coi
trọng, thậm chí ngày nay, ngay quốc gia láng giềng Trung Quốc nhiều
trường học thư viện được số hóa, rất dễ cho người sử dụng tra cứu, kiếm
tìm tài liệu mình cần. Ở nước ta cũng thế, một số thư viện lớn như thư
viện Quốc gia, thư viện trường Đại học Đà Lạt và một số thư viện của
trường đại học thuộc khu vực Thành phố Hồ Chí Minh cũng có những
trang thiết bị hiện đại phục vụ tốt cho nền giáo dực nước ta hiện nay.
2. Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài Trường THPT Tôn Đức Thắng nằm ở ấp 3, xã Phú Lập, huyện Tân
Phú, tỉnh Đồng Nai, tuyển học sinh từ địa bàn nhiều xã lân cận( Phú Lập,
Phú Thịnh, Nam Cát Tiên, Núi Tượng, Tà Lài), thậm chí cả học sinh ở
Thanh Sơn và thị trấn Tân Phú. Chất lượng đầu vào rất thấp( hầu như

yếu tố tạo thành: thói quen, sở thích và kỹ năng. Đây cũng là nền tảng của
một xã hội, một yêu cầu, thách thức của xã hội hiện đại. Mục đích cuối
cùng của kỹ năng đọc là đạt được hiệu quả cao nhất, sau mỗi lần đọc người đọc có thể nắm chắc nội dung cốt lõi và biết vận dụng những điều
đã đọc trong sách vào cuộc sống của bản thân. Khi nói về văn hóa đọc,
V.I.Lê-nin từng nhấn mạnh: “ Đọc cũng là một nghệ thuật “. Do đó, chữ “
nghệ thuật” ở đây có thể hiểu là kỹ năng đọc và sự thể hiện tổ hợp những
thao tác tư duy được xác lập thành thói quen ứng xử đọc, tạo cho con
người có hứng thú đọc sách hơn, chịu khó tìm tòi để nâng cao kiến thức
của mình. Thư viện trường học là một trong những yếu tố góp phần tạo
nên chất lượng giáo dục, góp phần hình thành văn hóa học đường, là nơi
khơi nguồn và thỏa mãn nhu cầu về thông tin. Nếu một con người kông
được tiếp xúc với sách và có nhu cầu, hứng thú, thói quen đọc sách từ
tuổi ấu thơ thì sẽ rất khó khăn cho việc ham mê đọc sách ở tuổi trưởng
thành.
Dưới đây là một số kinh nghiệm mà tôi đã rút được từ nhiều năm qua:
2.1 Tổ chức cho học sinh làm thẻ thư viện theo từng lớp
Thông thường ở trường THPT Tôn Đức Thắng, danh sách được phân
ra theo từng lớp và có một lớp chọn. Tôi thường cho học sinh làm thẻ thư
viện bắt đầu khi vào học lớp 10, thẻ thư viện có thời hạn sử dụng trong
suốt quá trình theo học tại trường, nếu mất phải báo với CBTV. Trên thẻ
thư viện gồm có:

SỞ GD& ĐT ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT TÔN ĐỨC THẮNG

những thể loại truyện nào, những loại sách gì để bổ sung thêm cho hợp
lý. Để theo dõi và nắm bắt tình hình của các em mượn, đọc sách tôi
thường xuyên trao đổi với nhóm cộng tác viên thư viện để đưa ra cách
phục vụ cho hợp lý hơn, nhờ đó mà biết được những nhu cầu của học sinh
và giải quyết ngay sau khi tham mưu với các ban ngành có liên quan
nhằm tạo diều kiện thuận lợi cho học sinh nắm bắt kiến thức, thích đến
thư viện như là một nguồn giải trí thích hợp và bổ ích nhiều hơn.
Ngoài ra, tôi còn tìm cách tạo ra sự nhiệt tình trong công việc cho đội
ngũ cộng tác viên thư viện. Thông thường thì các em không thích làm vì “
làm chẳng được gì, mất thời gian tập trung học tập, bị các bạn nói ra nói
vào là chảnh thích ôm lấy trách nhiệm”. Bởi vậy, ngoài việc động viên
tinh thần cho các em, tôi còn đưa ra một số biện pháp khuyến khích các
em nhiệt tình làm việc, chẳng hạn như chia sẻ đều công việc cho các bạn
trong nhóm để giảm bớt gánh nặng và áp lực cho các em. Ví dụ như
trưởng nhóm sẽ phân công cho các bạn trực trong tuần đều nhau và khi có
sự cố gì xảy ra có thể nói với CBTV để tìm ra cách giải quyết phù hợp,
hợp lý, tuyên dương dưới cờ các bạn hoạt động năng nổ và nhiệt tình
trong công tác của mình.
Nhờ có những biện pháp khuyến khích và sản sẻ trách nhiệm đó, tôi đã
tạo nên sự thoải mái và nhiệt tình trong công việc của đội ngũ cộng tác
viên thư viện. Kết quả là đã ổn định và có hiệu quả trong phục vụ bạn
đọc.
2.3 Tổ chức giới thiệu sách, kể chuyện theo sách dưới cờ Con người thường cảm thụ ngôn ngữ bằng hai cách: đọc và nghe. Khi
đọc, con người có thể cảm thụ trực tiếp tác phẩm, khi nghe con người sẽ

nhiều học sinh đăng kí tham gia buổi kể chuyện theo sách thì có thể bố trí
theo thứ tự từng nội dung của câu chuyện nhằm tạo cho học sinh tự tin
hơn khi đứng trước đám đông, năng nổ, hoạt bát hơn khi giao tiếp với
mọi người trong xã hội. Và một hình thức nữa nhằm tạo cho các em có hứng thú đọc sách nữa
là giới thiệu sách trong thư viện và thi vui đọc sách, giới thiệu sách trong
thư viện là hình thức tuyên truyền miệng ở trình độ cao, vận dụng hợp lý
các hình thức tuyên truyền miệng khác như kể sách, điểm sách, nói
chuyện về sách theo chủ đề…Mục đích là làm cho các em nghe thấy được
cuốn sách đó là cần thiết, gây hứng thú, nhu cầu tìm đọc sách. Thi vui đọc
sách giúp động viên học sinh đọc sách, tạo lập cho học sinh có thói quen
đọc sách, xây dựng thói quen so sánh, đối chiếu, khả năng tư duy của học
sinh sau khi đọc sách. Hình thức này có tác dụng hệ thống hóa, củng cố
kiến thức đã học, đã đọc cho học sinh, rèn luyện trí nhớ và khả năng diễn
đạt cho các em, đề tài thi vui đọc sách rất phong phú, tôi thường tổ chức
nhân các ngày lễ lớn của dân tộc, các ngày kỉ niệm của đất nước…và
cuộc thi vui để học.

2.4 Nội quy thư viện

 Học sinh đến thư viện mượn sách phải có thẻ thư viện
Học sinh vào mượn sách báo theo đúng trình tự
- Tìm chọn sách ở tủ mục lục, không được lấy phích ra
- Ghi số kí hiệu sách và tên sách vào phiếu yêu cầu rồi chuyển cho
CBTV.

số tiền đó sẽ được xung vào quỹ để cuối năm trao một số phần quà cho
các bạn học sinh ham đọc và nghiên cứu sách có hiệu quả trong việc học
tập, đạt thành tích cao trong các công tác hoạt động của nhà trường.
Với những nội quy như trên tôi đã duy trì nề nếp và hoạt động của thư
viện được tốt. Học sinh xuống thư viện mượn sách rất nghiêm túc, có tinh
thần kỉ luật rất cao và hầu hết tất cả các học sinh xuống thư viện mượn
sách đều rất chăm ngoan có học lực rất tốt, điều đó đã tạo niềm vui và
động lực cho tôi ngày càng yêu mến công việc của mình hơn.
2.5 Thực hiện đánh giá thi đua cho từng cá nhân và tập thể lớp
Thư viện không chỉ là nơi giúp các em có tài liệu tham khảo phục vụ
các môn học mà còn giúp hình thành tình cảm đúng đắn, có những hiểu
biết thêm về con người, về cuộc sống.
Việc đánh giá học sinh qua việc mượn sách của thư viện không phải
dễ dàng mà phải thông qua các hoạt động, giáo viên chủ nhiệm và tinh
thần ý chí vươn lên của các em, việc đánh giá thi đua cho từng cá nhân,
tập thể lớp tôi thưởng thông qua các loại sổ sau:
a. Sổ mượn sách của học sinh
Sổ mượn sách nhằm lưu lại những học sinh mượn, trả sách và tình
hình chung về việc mượn sách của học sinh, để báo cáo cho cấp trên hoặc
khi có báo cáo thống kê. Để biết học sinh nào vi phạm trong việc mượn
trả sách. Bảng theo dõi mượn trả sách của học sinh
năm học. Mục đích là theo dõi sự phát triển của thư viện và tình hình học
sinh ra vào thư viện có nghiêm túc không.

Sổ theo dõi gồm:
STT TÊN HỌC SINH LỚP NGÀY d. Sổ đánh giá tình hình mượn trả sách trong tuần, tháng, học
kì
Cuối tuần, tháng, học kì thư viện thường tổng kết và báo cáo tình hình
bạn đọc vào thư viện dựa trên sổ theo dõi bạn đọc cho Ban giám hiệu, cho
bộ phân thư viện cấp trên và làm tư liệu khi có một báo cáo hoặc làm đề
tài về một vấn đề gì đó được thuận lợi hơn.
Qua đó tôi thấy được kết quả chính xác hơn làm cho thư viện trường
học là nơi cung cấp thông tin lý tưởng, và là nền tảng dẫn đến sự thành
công trong xã hội thông tin và tri thức hiện nay, tạo cho các em có thói
quen tự học, phát triển những khả năng sáng tạo.
2.6 Quan tâm, gần gũi và chia sẻ với học sinh
Có nhiều người coi nghề làm thủ thư của thư viện là một ngành nghề
nhàm chán, không thú vị, không gần gũi với mọi người và không thể tìm
hiểu được những nguyện vọng của học sinh. Như vậy, công việc đó sẽ
không tồn tại lâu dài, đạt kết quả tốt, với lợi thế là nhân viên trẻ, chưa có

sinh có hoàn cảnh khó khăn như vậy, tôi vận động học sinh trong toàn
trường góp quần áo, sách vở, dụng cụ học tập và phối hợp với Đoàn
trường hỗ trợ tiền cho các em. Bên cạnh đó, tôi còn tìm một số nhà tài
trợ, các mạnh thường quân, kể cả bản thân, góp tiền, vở và một số vật
dụng liên quan tới học tập khác ủng hộ cho các bạn này có thể học tốt
hơn và yên tâm trong việc học của mình.

2.7 Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn
Giáo viên chủ nhiệm lên lớp ở các tiết dạy của mình và một số tiết
sinh hoạt lớp. Thế nên sẽ không thể nào nắm bắt cụ thể về tình hình học
tập và thái độ của các em. Bởi vậy, ngoài việc lắng nghe phản hồi của
nhóm cộng tác viên thư viện, tôi còn rất quan tâm tới ý kiến đóng góp của
giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn trong quản lý thư viện sao cho
hợp lý.
Việc phối hợp giữa thư viện và giáo viên chủ nhiệm, giáo viện bộ môn
là hết sức quan trọng nhằm nắm bắt được những thông tin về thành tích
học tập của từng lớp, từng em học sinh. Chính vì thế, tôi luôn tìm hiểu
cặn kẽ các em thích môn học nào mà giới thiệu loại sách cho phù hợp, ví dụ: Bạn Linh thích nghiên cứu về khoa học, bạn Sơn thích nghiên cứu về
môn vật lý, bạn Duyên thích nghiên cứu về môn văn… nhằm giúp các em
có thể có kết quả học tập, rèn luyện tốt, thái độ đọc sách tốt hơn.
Từ đó các em sẽ hứng thú học tập và đến thư viện đều đặn hơn, có
những điều chỉnh về thái độ ứng xử văn hóa, đạo đức của mình qua việc
tìm hiểu những cuốn sách nói về Tâm lý tuổi học đường, Chìa khóa vàng
của cuộc đời, 365 ngày biết sống…. Hơn nữa thông qua việc phối hợp đó

2009 - 2010 1176 153 13,01 %
2010 - 2011 1227 352 28.6 %
2011 - 2012 1135 489 43,08 %
2012 - 2013 1148 512 44,6 %
Qua bảng thống kê, có thể thấy kết quả phục vụ nhu cầu đọc, mượn
sách của các em học sinh qua các năm đều có chuyển biến theo hướng
tích cực. Số học sinh mượn sách ngày càng tăng lên cũng đồng nghĩa với
việc kết quả học tập của các em ngày càng tiến bộ và vươn xa hơn, tạo
nền tảng vững chắc cho các em vững bước sau này.

IV. ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
Những biện pháp mà tôi áp dụng cho thư viện của tôi không phải hoàn
toàn mới, có một số việc tôi đã tham khảo một số cán bộ thư viện ở các
trường khác cùng với kinh nghiệm qua những năm làm việc của tôi, trên
cơ sở đó đổi mới và vận dụng cụ thể vào thư viện. Nhưng nhìn chung,
thấy có hiệu quả trong công tác làm thư viện, cách thức mà tôi làm đã
giúp ích cho tôi rất nhiều trong công tác làm thư viện, tôi cũng thường
xuyên trao đổi kinh nghiệm của mình cho các trường bạn và họ đều rất
ủng hộ cách thức áp dụng này bởi tính khả thi của nó. Vì thế, theo những
áp dụng này rất tốt có thể giới thiệu cho các trường cùng biết để đem lại
hiệu quả, chất lượng giáo dục được tốt hơn.
Để công tác làm thư viện được thuận lợi và có hiệu quả cao, tôi có một
số đề xuất sau:
- Đối với nhà trường: cần cung cấp thêm một số sách tham khảo, báo,
sách giải trí nói về giáo dục, rèn luyện nhân cách học sinh, bồi dưỡng tri
thức hoặc những sách báo về tâm sinh lý lứa tuổi học sinh nhằm giúp các
em bỏ các thói hư tật xấu để trở lại mái trường học tập và tu dưỡng đạo

SỞ GD & ĐT ĐỒNG NAI CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
VIỆT NAM
Trường THPT Tôn Đức Thắng Độc lập – Tự do – Hạnh Phúc
Tân Phú, ngày 20 tháng 05
năm 2013

PHIẾU NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH
NGHIỆM
Năm học: 2012 -2013

Tên sáng kiến kinh nghiệm: MỘT SỐ KINH NGHIỆM VỀ VĂN HÓA
ĐỌC TRONG TRƯỜNG PHỔ THÔNG
Họ và tên: Phạm Thị Thanh Xuân
Đơn vị(tổ): Hành chính
Lĩnh vực:
Lĩnh vực khác: Quản lý thư viện
Sáng kiến kinh nghiệm đã được triển khai áp dụng: Tại đơn vị
1. Tính mới: Có giải pháp cải tiến, đổi mới từ giải pháp đã có
2. Hiệu quả: Có tính cải tiến hoặc dổi mới từ những giải pháp đã có và đã
triển khai tại đơn vị có hiệu quả
3. Khả năng áp dụng
- Cung cấp các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính
sách: Tốt
- Đưa ra các giải pháp khuyến nghị có khả năng ứng dụng thực tiễn, dễ
thực hiện và dễ đi vào cuộc sống: Tốt
- Đã được áp dụng trong thực tế đạt hiệu quả hoặc có khả năng áp dụng
đạt hiệu quả trong phạm vi rộng: Tốt