1
www.enviro.netfirms.com
Mô hình hóa
các quá trình truyền khối
Truyền khối trong 1 pha
Truyền khối giữa 2 pha
Truyền khối trong 1 pha
Khái niệm
Động lực – cân bằng
Cơ chế
Tốc độ quá trình
www.enviro.netfirms.com
Truyền khối trong một pha
Khái niệm:
Truyền khối trong 1 pha là sự dịch chuyển
vật chất trong lòng 1pha.
Chiều: C cao – C thấp
2
www.enviro.netfirms.com
Quá trình truyền khối trong 1 pha
Khuếch tán trong khí
quyển
www.enviro.netfirms.com
Quá trình truyền khối trong 1
pha
Trộn nước thải
và nước nguồn
3
www.enviro.netfirms.com
Quá trình truyền khối trong 1
pha
Quy tắc toán học
www.enviro.netfirms.com
Ví dụ 1. Nồng độ pha lỏng.
5phút
Cho dung dòch axit axetic nồng độ 10%
khối lượng trong nước ở điều kiện chuẩn.
Hãy xác đònh nồng độ phân mol của axit
(x
A
) và tỉ lệ mol (X
A
) của axit trong dung
dòch.
6
www.enviro.netfirms.com
Nguyên tắc căn bản giải bài toán kỹ thuật
Tóm tắt đề, chuyển sang ngôn ngữ
kỹ thuật
Xác đònh công thức áp dụng
Tìm các thông số trong công thức
Kết luận
Kết quả
Nhận xét
Đánh giá
www.enviro.netfirms.com
CHUYỂN ĐỔI NỒNG ĐỘ
7
www.enviro.netfirms.com
Chuyển đổi nồng độ
M
A
A
A
BA
A
M
g
M
g
M
g
molmol
mol
x
+
=
+
=
www.enviro.netfirms.com
VD2. Nồng độ pha khí. 5 phút
Axeton trong xưởng sơn có nồng
độ 400mg/m
3
ở 35
o
C. Xác đònh
nồng độ phần mol của axeton
trong không khí.
8
www.enviro.netfirms.com
Khái niệm
Động lực
Cân bằng
Động học
10
www.enviro.netfirms.com
Khuếch tán phân tử – diffusion
Khuếch tán: sự dòch chuyển vật chất (ở
mức độ phân tử) đi đến trạng thái cân
bằng nồng độ 1 chất trong pha đó.
Ý nghóa
Quá trình kín trong 1 pha
Dần dần sự đồng đều mật độ (nồng độ).
Đó là sự cân bằng động năng của quá trình
chuyển động hỗn loạn của các phân tử,
nguyên tử hay ion.
www.enviro.netfirms.com
Khuếch tán phân tử
Truyền khối
11
www.enviro.netfirms.com
Khuếch tán phân tử
Cân bằng
www.enviro.netfirms.com
Khuếch tán phân tử
Đònh luật Fick
thông lượng (mol/cm
2
.s)
z
A2A1
AB
A
−=
)C(C
C
C
.
z
D
N
A2A1
BM
AB
A
−=
13
www.enviro.netfirms.com
Khuếch tán phân tử
Hệ số khuếch tán trong pha khí
cm
2
/s
cm
3
/mol
g/mol
o
K
at
pha khí
VD 2.3. QTTBT3/21
Tính hệ số khuếch tán của hơi
etanol qua không khí ở 1at, 0
o
C
Công thức tính
Nhận xét, đánh giá kết quả
14
www.enviro.netfirms.com
Khuếch tán phân tử
Khuếch tán trong pha lỏng
Khuếch tán tương đương
(mol/thời gian)
Khuếch tán một chiều
(mol/thời gian)
)CF(C
z
D
C
A2
1
A
A
A
−=
)
A1
C
A2
/s
cm
3
/mol
g/mol
o
K
cP
15
www.enviro.netfirms.com
Khuếch tán phân tử
Khuếch tán trong pha lỏng
Dung dòch loãng (20
o
C)
21/3
B
1/3
AB
BA
6
AB
)V.(VµAB.
M
1
M
1
.1.10
D
−
VD4. Hệ số khuếch tán pha lỏng
VD4.
Tính hệ số khuếch tán của khí
sunfua hydro trong nước ở 40
o
C.
www.enviro.netfirms.com
VD5. Tốc độ khuếch tán
VD5. Bài tập 2.5. [T3]/ 25. Tốc độ
khuếch tán. Truyền khối 1 pha
17
www.enviro.netfirms.com
Tính toán mẫu
Xem VD 2.1. QTTBT3/18;
Xem VD 2.4. QTTBT3
www.enviro.netfirms.com
Khuếch tán đối lưu –
Quá trình cấp khối
Khái niệm
Cơ chế
Động lực
Tốc độ:
C
A
= k . F (C
A
-C
AS
)
mol/s
Khuếch tán đối lưu
Cân bằng
www.enviro.netfirms.com
Khuếch tán đối lưu
Vận tốc truyền khối
C
A
= k . F (C
A
-C
AS
), mol/s
k: hệ số cấp khối, m/s
N
A
= -D
AB
(∂C
A
/∂z)
z=0
= k
L
(C
A
–C
AS
)
mol/m
2
Nồng độ
Phần mol: y = [phần mol ]
→ k
x
= [mol/diệntích.thờigian.phầnmol]
Nồng độ mol: C= [mol/m
3
]
→ k
L
= [mol/diệntích.thờigian.mol/thểtích]
= (chiều dài/thời gian)
→
21
www.enviro.netfirms.com
HỆ SỐ CẤP KHỐI
Phụ thuộc đại lượng vật lý
và điều kiện thuỷ động
của hệ đang xét
www.enviro.netfirms.com
Tốc độ cấp khối
Điều kiện giả thiết
Không có phản ứng hoá học (không
có nguồn sinh chất đang xét)
Truyền khối theo phương x, y không
đáng kể so với phương z.
Trạng thái ổn đònh
D, ρ, µ… không đổi theo thời gian
22
www.enviro.netfirms.com
ν
u.l
Re ==
23
www.enviro.netfirms.com
Heọ soỏ truyen khoỏi tớnh theo chuaồn soỏ
mass transfer coefficient
Heat
transfer
Nusselt No. (Nu)
Prandtl No.
Mass
transfer
Sherwood No. (Sh)
Schmidt No.
L
Nu
=
L
DSh
k
AB
m
=
a
Pr =
Pr),(Re RaorfNu
=
Sc)Ra,orf(ReSh
www.enviro.netfirms.com
Hệ số truyền khối
Bảng 3.3. Hệ số truyền khối cho
những trường hợp đơn giản
QTTB T3 / 36 – 37
25
www.enviro.netfirms.com
Chuẩn số - Numbers
VD. Trong bảng 3.3/36 – 37
Re → l là đường kính trong của ống
Re’ → l là đường kính ngoài của ống
Re
x
→ l là chiều dài mặt phẳng dọc
theo chiều chuyển động của khí
Re’’ → l là đường kính tương đương.
Pha khí là kích thước khe rỗng,
pha lỏng là chiều dày lớp lỏng.
www.enviro.netfirms.com
Truyền vận trong lưu thể chảy rối
Khái niệm
Tốc độ truyền khối
Cụm xoáy