Dự báo Thuỷ văn
Dự báo Thuỷ văn
PGS TS Nguyễn Văn Lai
PGS TS Nguyễn Văn Lai
Bộ môn:
Bộ môn:
Mô hình toán và
Mô hình toán và
Dự báo khí tượng thủy văn
Dự báo khí tượng thủy văn

1. Vị trí môn học:
1. Vị trí môn học:
Dự báo thuỷ văn là môn học chuyên ngành sâu
ứng dụng của Thuỷ văn học-Thủy văn ứng dụng.
Là môn học bắt buộc của Chương trình đào tạo
đại học và sau đại học ngành Thuỷ văn-Môi
trường, Thuỷ văn và Tài nguyên nước, Quản lý
phòng tránh/chống và giảm nhẹ thiên tai.
Ở đây cần phân biệt khái niệm dự báo (forecast)
đòi hỏi người dự báo viên phải tính được yếu tố
cần quan tâm tại vị trí địa lý xác định, trước một
khoảng thời gian Tdk (thời gian dự kiến) với độ
chính xác nhỏ hơn sai số cho phép (Scf).

2. Ý nghĩa của bản tin dự báo:
2. Ý nghĩa của bản tin dự báo:
•
Con người làm chủ thiên nhiên và xã hội muốn
vậy phải tìm cách biết trước được hiện tượng

4. Phân loại dự báo thuỷ văn.
4. Phân loại dự báo thuỷ văn.
a.Theo thời gian dự kiến:
a.Theo thời gian dự kiến: Tuỳ thuộc vào
thời gian tập trung dòng chảy trên lưu vực,
chảy truyền trong lòng dẫn mà phân ra.
•
Cực ngắn (lũ quét) <6h; Cảnh báo lũ.
•
Hạn ngắn (1-5 ngày).
•
Hạn trung (<10 ngày).
•
Hạn dài (>10 ngày-1 năm, tháng).
•
Siêu dài hạn (>1 năm).

4. Phân loại dự báo thuỷ văn.
4. Phân loại dự báo thuỷ văn.
b. Theo mục đích dự báo:
•
Tài nguyên nước.
•
Lũ lụt.
•
Kiệt.
•
Dự báo hạn hán.
•
Nhập lưu hồ chứa.

5. Đánh giá sai số dự báo.
•
Chỉ tiêu đánh giá
Chỉ tiêu đánh giá là định lượng khách quan,
không phụ thuộc vào ý chủ quan của người dự
báo. Bởi vậy, người ta thường sử dụng chỉ tiêu
xác suất thống kê.
•
Trong dự báo thuỷ văn đòi hỏi phải đánh giá
chất lượng của phương pháp dự báo và phương
án dự báo. Việc đánh giá sai số dự báo dựa vào
việc so sánh các giá trị dự báo được với giá trị
thực đo của yếu tố cần dự báo.

6. Quy trình dự báo thuỷ văn.
6. Quy trình dự báo thuỷ văn.
•
Quy trình dự báo là toàn bộ các bước cần thực
hiện để ra được bản tin dự báo:
–
Bước 1. Phân tích bài toán: Cho gì? … yêu cầu tìm
gì? ở đâu? thời gian dự kiến là bao lâu?
–
Bước 2. Lựa chọn phương pháp dự báo.
–
Bước 3. Cấp nhật tài liệu đến thời điểm hiện tại về
hiện trạng lưu vực,
–
Bước 4. Xác lập quy luật xu thế phát triển tương lai.
–

PP truyền thống
•
Mô hình toán học
•
Kỹ thuật viễn thám và hệ thông tin địa lý