BÀI 19
TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ
BÀO
GVHD: Th.S lê Phan Quốc
SVTH: Đinh Thị Cẩm Vân
Xử lí mẫu vật bằng tác
nhân gây đột biến
Chọn lọc các thể đột biến
có kiểu hình mong muốn
Tạo dòng thuần
chủng
I. Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến
I. Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến
1. Quy trình
Các tác nhân gây đột biến: tia phóng xạ, tia tử ngoại, sốc nhiệt, các hóa chất, một số virut…
5/22/14 Đinh Thị Cẩm Vân 2
1. Quy trình

Khi gây đột biến cần chú ý đến đối tượng, liều lượng và thời gian xử lí.

Phương pháp này đặc biệt có hiệu quả đối với vi sinh vật.
I. Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến
I. Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến
5/22/14 Đinh Thị Cẩm Vân 3
2. Một số thành tựu tạo giống ở Việt Nam
 Ở vi sinh vật
Gây đột biến ở tảo lục, nấm men thu được những loại vi sinh mang màu sắc khác nhau dùng để vẽ tranh.

Tảo lục Chlorella
Tảo lục Chlorella
Rhodotorula glutinis

5/22/14 Đinh Thị Cẩm Vân 9
 Ở thực vật

Giống đa bội hóa
Loại dưa hấu 3n quả to, hương vị ngon,
thịt quả dày, hàm lượng đường cao và
không hạt.
5/22/14 Đinh Thị Cẩm Vân 10
 Ở thực vật

Giống đa bội hóa
Ổi tam bội: quả dài, da màu xanh
sáng, thịt màu trắng ngà, chắc, giòn,
có vị chua.
5/22/14 Đinh Thị Cẩm Vân 11
 Ở thực vật

Giống đa bội hóa
Nho đa bội: quả to hơn, ngọt
hơn và không hạt.
5/22/14 Đinh Thị Cẩm Vân 12
Tế bào đa bội có lượng ADN tăng gấp bội nên quá trình tổng hợp chất hữu cơ diễn ra mạnh mẽ, tế bào lớn, cơ quan dinh
dưỡng to, phát triển khỏe, chống chịu tốt. Thể đa bội lẻ hầu như không có khả năng sinh giao tử bình thường.
5/22/14 Đinh Thị Cẩm Vân 13
Nuôi cấy mô, tb thực
vật
Lai tế bào sinh dưỡng
Nuôi cấy hạt phấn hoặc
noãn
Nguyên liệu ban đầu

Tế bào lai
72 NST
(2n)
Khoai tây
2n = 48
5/22/14 Đinh Thị Cẩm Vân 17
Dung hợp 2 tế bào trần khác loài
Dung hợp tế bào chất, nhân
Nuôi cấy mô,tb thực vật Lai tế bào sinh dưỡng Nuôi cấy hạt phấn hoặc
noãn
NL Tế bào, mô thực vật Tế bào sinh dưỡng thực vật
Tiến hành Nuôi tế bào, mô trong ống nghiệm. Sau đó
tái sinh thành cây.
Dung hợp 2 tế bào trần tạo tế
bào lại, đem nuôi cấy để nó
phân chia và tái sinh thành cây
mới
Ý nghĩa Giúp nhân nhanh các giống cây quý hiếm
từ một cây có kiểu gen quý tạo nên quần
thể cây trồng đồng nhất về kiểu gen
Giúp tạo ra giống mới mang đặc
điểm của 2 loài.
5/22/14 Đinh Thị Cẩm Vân 18
Aa
Aa
A
A
Dòng TB (a)
Dòng TB (a)
Dòng TB (A)

- Tế bào đơn bội nuôi thành mô đơn bội và tạo
cây lưỡng bội bằng cônxisin
Ý nghĩa Nhân nhanh các giống cây quý
hiếm, tạo quần thể cây trồng
đồng nhất về kiểu gen.
Giúp tạo ra giống mới mang
đặc điểm của 2 loài.
Tạo được cây lưỡng bội có kiểu gen đồng hợp tử
về tất cả các gen.
5/22/14 Đinh Thị Cẩm Vân 20
2. Công nghệ tế bào thực vật
a. Nhân bản vô tính động vật
Nhân bản vô tính là kĩ thuật tạo ra các bản sao của một cá thể mà không cần qua sinh sản hữu tính.
Nhân bản vô tính trong tự nhiên
(Trường hợp sinh đôi, sinh ba… ở động vật)
5/22/14 Đinh Thị Cẩm Vân 21
Thành tựu đầu tiên
1997, Wilmut (nhà khoa học người
Scotle) lần đầu tiên đã nhân bản thành
công cừu Đôly.
5/22/14 Đinh Thị Cẩm Vân 22
5/22/14 Đinh Thị Cẩm Vân 23
Trình bày các bước nhân
bản cừu Đôly.
Trình bày các bước nhân
bản cừu Đôly.
Quy trình nhân bản cừu Đôly
-
Lấy trứng của con cừu ra khỏi cơ thể (cừu cho trứng), loại bỏ nhân của tế bào trứng.
-