Chương 1
Tổng quan hoạt động
kinh doanh Ngân Hàng
Thương Mại
5 - 2
McGraw-Hill/Irwin
International Business, 6/e
© 2007 The McGraw-Hill Companies, Inc., All Rights Reserved.
Tổng quan hoạt động kinh doanh
ngân hàng
I. Những vấn đề chung về NHTM
II. Các hoạt động chủ yếu của NHTM
III. Phân loại nghiệp vụ NHTM
IV. Kết quả hoạt động kinh doanh ngân
hàng
V. Những rủi ro chủ yếu trong kinh doanh
ngân hàng
5 - 3
McGraw-Hill/Irwin
International Business, 6/e
© 2007 The McGraw-Hill Companies, Inc., All Rights Reserved.
I. Những vấn đề chung về Ngân hàng
thương mại
1. Khái niệm
• NHTM là loại ngân hàng giao dịch trực tiếp với các doanh
nghiệp, tổ chức kinh tế và các cá nhân bằng cách nhận tiền
gửi, tiền tiết kiệm rồi sử dụng số vốn đó để cho vay, chiết
khấu, cung cấp các phương tiện thanh toán và cung ứng
dịch vụ ngân hàng cho các đối tượng nói trên.
* Bản chất
•

Thương mại
2. Các chức năng của NHTM
-Trung gian tín dụng
• NHTM đóng vai trò người trung gian đứng ra
tập trung, huy động các nguồn vốn tạm thời
nhàn rỗi trong nền kinh tế, biến nó thành nguồn
vốn tín dụng để cho vay nhằm đáp ứng các nhu
cầu vốn kinh doanh và vốn đầu tư cho các ngành
kinh tế và nhu cầu vốn tiêu dùng của xã hội.
5 - 6
McGraw-Hill/Irwin
International Business, 6/e
© 2007 The McGraw-Hill Companies, Inc., All Rights Reserved.
I. Những vấn đề chung về ngân hàng
Thương mại
- Chức năng tạo tiền : NNTM có chức năng tạo tiền, tức là
chức năng sáng tạo ra bút tệ góp phần gia tăng khối tiền tệ
phục vụ cho nhu cầu chu chuyển và phát triển nền kinh tế.
- Có các dạng khối tiền tệ như M
1
, M
2
, M
3
và L, trong đó:
• M
1
= Tiền mặt phát hành bao gồm tiền giấy và tiền kim loại và
tiền gởi không kỳ hạn.
• M

Cộng +1.000 Cộng +1000
5 - 8
McGraw-Hill/Irwin
International Business, 6/e
© 2007 The McGraw-Hill Companies, Inc., All Rights Reserved.
I. Những vấn đề chung về ngân hàng
Thương mại
Ngân hàng B
• Giả sử số tiền cho vay trên được KH nào đó vay, rồi trả cho Ông
C có tài khoản tại NH C. Tình hình ngân hàng C như sau.
Sử dụng vốn
(Tài sản có)
Nguồn vốn
(Tài sản nợ)
Tiền mặt tại quỹ +800 Tiền gởi không kỳ hạn của ông B +800
Sau khi trích lập quy dự trữ , giả sử tỷ lệ DTBB là 20%, số tiền còn lại NH B cho vay
Dự trữ tại NH Nhà Nước +160 Tiền gởi không kỳ hạn của ông B +800
Cho vay +640
Cộng +800 Cộng +800
5 - 9
McGraw-Hill/Irwin
International Business, 6/e
© 2007 The McGraw-Hill Companies, Inc., All Rights Reserved.
I. Những vấn đề chung về ngân hàng
Thương mại
Ngân hàng C
• Giả sử số tiền cho vay trên được KH nào đó vay, rồi trả cho
Ông D có tài khoản tại NH D. Tình hình ngân hàng D như
sau… rồi cứ tiếp tục tương tự như trên …
Sử dụng vốn

5 - 11
McGraw-Hill/Irwin
International Business, 6/e
© 2007 The McGraw-Hill Companies, Inc., All Rights Reserved.
I. Những vấn đề chung về ngân hàng
Thương mại
• Nhìn vào cột gia tăng tiền gửi, chúng ta thấy số gia tăng tiền gửi
của các ngân hàng có dạng cấp số nhân, với số hạng ban đầu U
1
=1000 và công bội là q=100%-20%=80% hay 4/5.
• Áp dụng công thức tính tổng các số hạng của cấp số nhân,
chúng ta có tổng số gia tăng tiền gửi của các ngân hàng là :
• Khi n ∞ thì q
n
 0 vì q<1, do đó S
n
tiến đến giới hạn có trị
giá bằng ; tức là :
1
(1 )
1
n
n
U q
S
q



1

5 - 13
McGraw-Hill/Irwin
International Business, 6/e
© 2007 The McGraw-Hill Companies, Inc., All Rights Reserved.
-Cung ứng dịch vụ ngân hàng
• Dịch vụ ngân quỹ và chuyển tiền nhanh quốc nội.
• Dịch vụ kiều hối và chuyển tiền nhanh quốc tế.
• Dịch vụ ủy thác (thu hộ, chi hộ, bảo quản )
• Dịch vụ tư vấn đầu tư, cung cấp thông tin
I. Những vấn đề chung về ngân hàng
Thương mại
5 - 14
McGraw-Hill/Irwin
International Business, 6/e
© 2007 The McGraw-Hill Companies, Inc., All Rights Reserved.
I. Những vấn đề chung về ngân hàng
Thương mại
3. Các loại hình ngân hàng thương mại (NHTM)
3.1 Căn cứ vào hình thức sở hữu:
- NHTM quốc doanh.
- NHTM cổ phần.
- NHTM liên doanh (Indovina, Vinasiam, VIP, …)
- Chi nhánh NHTM nước ngoài, Ngân hàng 100%
vốn nước ngoài.
5 - 15
McGraw-Hill/Irwin
International Business, 6/e
© 2007 The McGraw-Hill Companies, Inc., All Rights Reserved.
I. Những vấn đề chung về ngân hàng
Thương mại

3. Xuất nhập khẩu 1.212 7. An Bình 1.131
4. Quốc Tế 1.000 8. PhươngNam 1.290
5 - 17
McGraw-Hill/Irwin
International Business, 6/e
© 2007 The McGraw-Hill Companies, Inc., All Rights Reserved.
I. Những vấn đề chung về ngân hàng
Thương mại
3.2 Căn cứ vào sản phẩm ngân hàng cung cấp cho
khách hàng :
- NH bán buôn.
- NH bán lẻ.
3.2 Căn cứ vào lĩnh vực hoạt động:
- NH chuyên doanh.
- NH đa năng, kinh doanh tổng hợp.
5 - 18
McGraw-Hill/Irwin
International Business, 6/e
© 2007 The McGraw-Hill Companies, Inc., All Rights Reserved.
II. Các hoạt động chủ yếu của
Ngân hàng thương mại
1. Hoạt động huy động vốn
NHTM được huy động vốn dưới các hình thức sau:
• Nhận tiền gửi của tổ chức, cá nhân và các tổ chức tín dụng khác
dưới hình thức tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn và các
loại tiền gửi khác.
• Phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và giấy tờ có giá khác
để huy động vốn của tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài
nước.
• Vay vốn của các TCTD khác hoạt động tại Việt Nam và của

McGraw-Hill/Irwin
International Business, 6/e
© 2007 The McGraw-Hill Companies, Inc., All Rights Reserved.
II. Các hoạt động chủ yếu của
Ngân hàng thương mại
- Bao thanh toán : là dịch vụ do công ty con của ngân hàng thực
hiện trong đó ngân hàng sẽ đứng ra mua nợ trên cơ sở hóa đơn,
chứng từ của người bán hàng, nhờ đó người bán có được tiền
ngay để đáp ứng nhu cầu, khi đến hạn người mua phải thanh
toán toàn bộ số tiền cho ngân hàng.
5 - 22
McGraw-Hill/Irwin
International Business, 6/e
© 2007 The McGraw-Hill Companies, Inc., All Rights Reserved.
II. Các hoạt động chủ yếu của
Ngân hàng thương mại
3. Hoạt động dịch vụ thanh toán và ngân quỹ
• Cung cấp các phương tiện thanh toán.
• Thực hiện các dịch vụ thanh toán trong nước cho khách hàng.
• Thực hiện dịch vụ thu hộ và chi hộ.
• Thực hiện các dịch vụ thanh toán khác theo quy định của NHNN.
• Thực hiện dịch vụ TTQT khi được NHNN cho phép.
• Thực hiện dịch vụ thu và phát tiền mặt cho khách hàng.
• Tổ chức hệ thống thanh toán nội bộ và tham gia hệ thống thanh
toán liên ngân hàng trong nước.
• Tham gia hệ thống TTQT khi được NHNN cho phép.
5 - 23
McGraw-Hill/Irwin
International Business, 6/e
© 2007 The McGraw-Hill Companies, Inc., All Rights Reserved.

Ngân hàng thương mại
1. Dựa vào bảng cân đối tài sản: bao gồm
1.1. Nghiệp vụ nội bảng
Là những nghiệp vụ ngân hàng được phản ánh trên bảng cân
đối tài sản, bao gồm:
• Nghiệp vụ tài sản nợ (nghiệp vụ nguồn vốn): nghiệp vụ huy
động vốn, nghiệp vụ vay vốn
• Nghiệp vụ tài sản có (nghiệp vụ sử dụng vốn): nghiệp vụ cho
vay, nghiệp vụ đầu tư