1
KINH TẾ HỌC VĨ MÔ
Chương 5
CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH VÀ
NGOẠI THƯƠNG
http://digiworldhanoi.vn
2
Tạo sao phải nghiên cứu chính sách
tài chính & ngoại thương?

Để thực hiện mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô
theo quan điểm của Keynes: nhắm vào việc
điều chỉnh tổng cầu để giữ sản lượng thực tế
đạt được mức sản lượng tiềm năng.

Điều chỉnh Thu - Chi ngân sách chính phủ

Trong điều kiện toàn cầu hóa và yêu cầu của
quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.
3
I. Các yếu tố của tổng cầu
1. Ngân sách chính phủ

Ngân sách chính phủ (Budget of Government)
được tạo thành bởi nguồn thu và các khoản chi
tiêu của Chính phủ.

Nguồn thu của Chính phủ là thuế (Tx)

Chi tiêu của Chính phủ bao gồm:


2.2. Hàm thuế ròng theo sản lượng
Hàm thuế ròng T = f(Y) phản ánh các mức
thuế mà Chính phủ có thể thu được trên cơ sở
các mức sản lượng khác nhau. (T = Tx - Tr).
Hàm thuế ròng được mô tả: T = T
0
+ T
m
*Y
T
m
: Thuế ròng biên
Y
T
T = T
0
+ T
m
*Y
7
Y
G, T
O
E
T
G
Thâm hụt
G >T
Cân bằng
G = T

m
.(Y-T)
 C = C
0
+ C
m
.(Y-T
0
- T
m
.Y)
 C = (C
0
+ C
m
.Y) - (C
m
T
0
+ C
m
T
m
.Y)
Hàm tổng cầu:
AD = C + I + G
= (C
0
+ C
m

) + I
m
]*Y
9
SLCB khi: Y = AD

Với
( )
mmm
0m000
IT1C1
TCGIC
Y
−−−
−++
=
( )
mmm
IT1C1
1
K
−−−
=
http://digiworldhanoi.vn
10
Ví dụ 1:
Nền kinh tế có các hàm số sau:
C = 170 + 0,75Y
d
; I = 220 + 0,15Y

4.2. Hàm nhập khẩu theo sản lượng
Hàm nhập khẩu M = f(Y) phản ánh lượng tiền
mà người trong nước dự kiến mua sắm hàng
hóa và dịch vụ nước ngoài, tương ứng với từng
mức sản lượng (trong nước) khác nhau.
Lượng hàng nhập khẩu có hai dạng:

Tư liệu sản xuất

Tiêu dùng
Do vậy: M = M
0
+ M
m
.Y, trong đó:
M
m
(0<M
m
<1): nhập khẩu biên (khuynh hướng
nhập khẩu biên)
13
4.3. Cán cân ngoại thương
Cán cân ngoại thương phản ánh sự chênh lệch
giữa xuất khẩu và nhập khẩu.
NX = X - M, NX: Xuất khẩu ròng.
Có ba trạng thái cán cân ngoại thương:
NX > 0: cán cân ngoại thương thặng dư
NX < 0: cán cân ngoại thương thâm hụt
NX = 0: cán cân ngoại thương cân bằng

d
, I = I
0
+ I
m
Y; G = G
0
;
X = X
0
; M = M
0
+ M
m
.Y.
AD = C
0
+ C
m
.Y
d
+ I
0
+ I
m
Y + G
0
+ X
0
- M

0
= C
0
+ I
0
+

G
0
+ X
o
- M
0
- C
m
T
0
,
AD
m
= C
m
(1-T
m
) + I
m
- M
m

AD = AD

0
- C
m
T
0
) + [C
m
(1-T
m
) + I
m
- M
m
]*Y, hay:
( )
mmmm
0m00000
0
MIT1C1
TCMXGIC
Y
+−−−
−−+++
=
http://digiworldhanoi.vn
18
2.3. Sử dụng các đồng nhất thức
Bơm vào - rút ra: S + T + M = I + G + X
Tiết kiệm - đầu tư: (S + Sg) + (M - X) = I + Ig
Ví dụ 2:

AD = C + I + G + X - M

Nhóm nhân tố gián tiếp: Tx, Tr, T

Khi tính số nhân ta luôn luôn sử dụng mức tiêu
dùng biên chung của nền kinh tế.
Lấy số liệu của ví dụ 2: Hộ gia đình giảm tiêu
dùng 10, doanh nghiệp giảm đầu tư 5, chính phủ
tăng thuế (Tx) thêm 10, tăng G thêm 60, tăng trợ
cấp (Tr) thêm 18,75, xuất khẩu tăng thêm 15, nhập
khẩu giảm bớt 5, tiêu dùng biên của người nhận
trợ cấp là 0,8, Tìm SLCB mới.
21
III. Chính sách ngoại thương
1. Chính sách gia tăng xuất khẩu
1.1. Mục tiêu:
a. Đối với sản lượng
Xuất khẩu là thành phần trong AD nên khi gia
tăng xuất khẩu X sẽ làm gia tăng tổng cầu
tương ứng là AD = X.
Chính sách này sẽ làm gia tăng sản lượng
Y = K*AD = K*X,
Khi chính sách này được thực hiện, sản lượng
tăng, tạo ra nhiều việc làm, giảm tỷ lệ thất
nghiệp.
22
b. Đối với cán cân ngoại thương
Khi xuất khẩu tăng X, làm sản lượng tăng
Y, sản lượng tăng làm cho nhập khẩu tăng
theo M, với:

nên cán cân ngoại thương có khuynh hướng
nghiêng về phía thâm hụt.

Nếu M
m
.K = 1 thì M = X, lượng nhập khẩu
tăng thêm bằng lượng gia tăng xuất khẩu, nên
cán cân ngoại thương không thay đổi.
24
Chính sách gia tăng xuất khẩu sẽ cải thiện cán
cân ngoại thương khi M
m
.K < 1.

Nếu hàm đầu tư có dạng: I = I
0
+ I
m
.Y, cán cân
ngoại thương xảy ra 3 trường hợp như trên.

Nếu hàm đầu tư có dạng: I = I
0
, luôn tồn tại
M
m
.K < 1, thật vậy:
M
m
.K < 1 

mmm
m
<
+−−
25
Ví dụ 3: nền kinh tế có các hàm số
sau:
C = 100 + 0,75Y
d
I = 50 + 0,05Y G = 300
T = 40 + 0,02Y M = 70 + 0,15Y X = 150
Ta đã biết SLCB: Y = 1000
Giả sử gia tăng xuất khẩu thêm 100. Cán cân
ngoại thương có được cải thiện hay không? bao
nhiêu so với ban đầu?