PGS. TS PHƯƠNG KỲ SƠN

Phần thứ hai
Học thuyết kinh tế
của chủ nghĩa Mác-Lênin
về ph ơng thức sản xuất
t bản chủ nghĩa

Ch¬ngIV
Häc thuyÕt gi¸ trÞ
PGS.TS Phương Kỳ Sơn


Học thuyết giá trị là
xuất phát điểm
trong toàn bộ lý
luận kinh tế của
C.Mác - Trong học thuyết này C.Mác nghiên cứu mối quan hệ gia
ng ời với ng ời, có liên quan với vật và biểu hiện d ới hỡnh thái
quan hệ gia vật với vật. Cơ sở về kinh tế để xác lập quan hệ
gia ng ời với ng ời thông qua quan hệ gia vật với vật ở đây
chính là lao động, cái thực thể, yếu tố cấu thành giá trị của
hàng hóa.
-Dựatrênlýluận nềntảnglàhọcthuyếtgiátrị,C.Mácđã
xâydựngnênhọcthuyếtgiátrịthặngd-hònđátảng
trongtoànbộlýluậnkinhtếcủaông


Hai là,sảnxuấtHH:làmộtkiểutổchứcKT-
XH,trongđónhữngSPđợcsảnxuấtranhằmmục
đíchđểtraođổi,muabántrênthịtrờng.Toànbộ
quátrìnhtáisảnxuấtđềugắnvớithịtrờng.

1- Điều kiện ra đời và tồn tại của sản xuất
hàng hóa
- S¶nxuÊthµngho¸ra®êivµtånt¹i
víihai®iÒukiÖnsau®©y:
Ph©n c«ng
lao ®éng x· héi
Sù t¸ch biÖt vÒ kinh tÕ
gi÷a c¸c chñ thÓ s¶n xuÊt
S¶n xuÊt
hµnG ho¸

Thứ nhất: Phân công lao động xã hội
- Khái niệm: Ph©nc«nglao®éngx·héilµsùchuyªnm«nho¸
s¶nxuÊt,lµsùph©nchialao®éngx·héirathµnhc¸cngµnh,
nghÒkh¸cnhau
- Phân công lao động xã hội là cơ sở của sản xuất và trao
đổi:
*do phân công lao động => mỗi người chỉ sản xuất một hay vài
loại sản phẩm
* Nhu cầu của ®êisèngl iạ cần nhiều thứ => mâu thuẫn: vừa
thừa vừa thiếu => trao đổi sản phẩm cho nhau- Các loại phân công lao động xã hội :
+ Phân công chung : hình thành ngành kinh tế lớn

"Chỉ có sản phẩm của nh ng lao động t nhân
"Chỉ có sản phẩm của nh ng lao động t nhân
độc lập và không phụ thuộc vào nhau mới đối diện với nhau
độc lập và không phụ thuộc vào nhau mới đối diện với nhau
nh là nh ng hàng hoá .
nh là nh ng hàng hoá . (
(
V. I.Lênin: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005, t.27.tr.489)
V. I.Lênin: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005, t.27.tr.489)
- S tỏch bit v kinh t lm cho trao i mang hỡnh thc l trao i
hng húa

Cỏc giai on hỡnh thnh v phỏt trin ca SXHH:
- Sản xuất hàng hoá ra đời từ cuối chế độ Công xã nguyên
thuỷ, đầu chế độ Chiếm hữu nô lệ. Đó là sản xuất hàng hoá
giản đơn = Sản xuất hàng hoá của những ng ời nông dân và
thợ thủ công cá thể dựa trên cơ sở t hữu nhỏ về t liệu sản
xuất và lao động cá nhân của họ.
- Sản xuất hàng hoá giản đơn tồn tại phổ biến trong chế độ
Chiếm hữu nô lệ và chế độ Phong kiến.
- Đến Chủ nghĩa t bản, sản xuất hàng hoá rất phát triển, trở
thành điển hình đầy đủ nhất của SXHH hay KT thị tr ờng.
- Sau Chủ nghĩa t bản là Chủ nghĩa xã hội, ở đây vẫn tồn tại
sản xuất hàng hoá.

2- c trng v u th ca sn xut hng húa
Sản xuất hàng hoá khác với sản xuất tự cấp tự túc:

=>Làm cho giao lưu kinh tế văn hóa
giữa các địa phương, các ngành,
các nước… ngày càng phát triển.
- Thứ tư: SXHH => Xóa bỏ tính bảo
thủ trì trệ của kinh tế tự nhiên, thúc
đẩy nhanh Q/Trình XHH SX.

Khỏi quỏt ặc tr ng và u thế của SXHH
Phân
công
lao
động
xã
hội
Chuyên
môn
hoá,
hiệp
tác
hoá
Phát huy lợi thế
so sánh của
các vùng. Tăng
NSLĐ. Phá vỡ
sản xuất tự cung
tự cấp
Mở rộng
quan hệ
trao đổi,
giao l u

- Phân hóa giàu nghèo
- Ti m n kh năng kh ng ho ng KT - XHề ẩ ả ủ ả
- Khai thác c n ki t các ngu n TN TNạ ệ ồ
- Phá ho i m i tr ng sinh tháiạ ộ ườKhi nghiên cứu ph ơng thức sản xuất t bản chủ nghĩa, C. Mác bắt
đầu bằng sự phân tích hàng hoá. Bi vỡ:
Thứ nhất, hàng hóa là hỡnh thái biểu hiện phổ biến nhất của của
cải trong xã hội t bản.
Thứ hai, hàng hóa là hỡnh thái nguyên tố của của cải, là tế bào
kinh tế trong đó chứa đựng mọi mầm mống mâu thuẫn của ph
ơng thức sản xuất t bản chủ nghĩa.
Thứ ba, phân tích hàng hóa nghĩa là phân tích giá trị - phân tích
cái cơ sở của tất cả các phạm trù chính trị kinh tế học của ph ơng
thức sản xuất t bản chủ nghĩa

II- HNG HểA

1. Hàng hoá và hai thuộc tính của hàng hoá

a.
Khỏi ni m : Hàng hoá là sản phẩm của lao động, nó
có thể thoả mãn nh ng nhu cầu nhất định nào đó của
con ng ời thông qua trao đổi, mua bán.

Hµng ho¸ cã thÓ ph©n lo¹i nh sau:
Hµng ho¸
Th«ng th êng - §Æc biÖt
H÷u h×nh - V« h×nh