NGUYÊN TẮC SỬ DỤNG
CORTICOID
GV: Ths.CAO THỊ KIM HOÀNG
ĐTG: Y năm thứ 5
TG: 2 TIẾT
Mục tiêu
1. Trình bày được tác dụng, tai biến, chỉ định
sử dụng corticoid.
2. Trình bày được nguyên tắc sử dụng
corticoid.
3. Vận dụng được các corticoid trong điều trị.
TUYẾN THƯỢNG THẬN
Mineralo
corticoid
Gluco
corticoid
Androgen
1. Tác dụng corticoide
• Tác dụng chính
- Kháng viêm
- Chống dị ứng
- Ức chế miễn dịch
Phospholipid
Phospholipase A2
CORTICOID
Acid arachidonic
NSAID
Cyclooxygenase
NSAID
Lypooxygenase
Endoperoxid vòng
ến
sớm
- Loét dạ dày hay gặp ở người có tiền sử
loét dạ dày, suy dinh dưỡng hoặc phối hợp
với thuốc chống viêm không steroid.
- Bùng phát bệnh tâm thần
- Giảm sức đề kháng.
• Tai biến muộn
- Tái phân bố mỡ
-
Loãng xương: gãy xương dài, xẹp đốt sống, hoại tử
vô trùng ở đầu xương đùi.
- Trẻ em bị chậm lớn ngay cả khi dùng liều thấp.
- Đục tuỷ tinh thể, glaucom.
- Tăng huyết áp, phù do giữ natri và nước
- Hạ kali máu
- Bệnh nhân ĐTĐ tiềm ẩn có thể bị ĐTĐ lâm sàng.
- Có khuynh hướng dễ bị đông máu.
class="bi x0 y0 w1 h1"
class="bi x0 y0 w1 h1"
class="bi x0 y0 w1 h1"
class="bi x0 y0 w1 h1"
class="bi x0 y0 w1 h1"
class="bi x0 y0 w1 h1"
• Tai biến khi ngưng thuốc (thời
gian sd thu
ốc kéo dài)
- Tái phát các triệu chứng: do giảm liều nhanh
- Suy thượng thận: triệu chứng STT bị che lấp khi đang
dùng thuốc, STT sẽ lộ rõ khi có stress hoặc ngưng thuốc
thuốc
. Viêm khớp vô trùng xảy ra dưới 24 giờ sau
khi tiêm thuốc vào khớp.
Do đó chống chỉ định tiêm corticoid vào các
khớp lớn như khớp vai, khớp háng.
- Corticoid dạng xông hít dễ bị nhiễm nấm Candida
hầu họng.
+ Khắc phục tác dụng phụ này bằng nhiều cách
như ống bơm thuốc có buồng đệm, súc miệng sau
khi xịt thuốc
+ dùng thuốc ở dạng tiền dược (ciclesonid)
chưa có hoạt tính ở hầu họng, chỉ phát huy hoạt
tính khi xuống đến phổi.
class="bi x0 y0 w1 h1"
- Corticoid bôi trên da có thể gây mỏng da, nứt da,
nhăn da, trầm trọng thêm tình trạng bị mun trứng
cá, mất sắc tố da từng phần, che đậy nhiễm
khuẩn, dễ nhiễm nấm da.
- Corticoid bôi trên da vẫn có thể ức chế trục hạ
đồi tuyến yên.
class="bi x0 y0 w1 h1"