sgd-Đt hải phòng
PGD. H. Thủy Nguyên
Tr ờng tiểu học lập lễ
Chuyên đề nghiên cứu khoa học s phạm ứng dụng:
đa hát đúm vào nội dung giáo dục
truyền thống quê hơng
trong trờng tiểu học lập Lễ
=============== @@@ =============
Ngời thực hiện:
Họ tên : Lê Thị Thức
Chức vụ : Hiệu trởng
Đơn vị công tác: Trờng Tiểu học Lập Lễ
Huyện Thuỷ Nguyên- Thành phố Hải Phòng
Lập Lễ, ngày 6 tháng 3 năm 2013
I. Tên đề tài:
Đa hát đúm vào nội dung giáo dục truyền
thống quê hơng trong trờng
tiểu học Lập lễ
* Tác giả:
Nhóm tác giả: 1. Lê Thị Thức Hiệu trởng
2. Lê Văn Cờng Hiệu phó
3. Nguyễn Thị Phợng Hiệu phó
Một số cộng sự : 1. Đỗ Thị Oanh Tổng Phụ Trách
1
2. Trần Thị Liễu- Tổ trởng chuyên môn
3. Phạm Thị Hiệp Chủ tịch công đoàn
4. Nguyễn Thị Chiến- Tổ trởng chuyên môn
5. Nguyễn Thị Thu- Bí th chi đoàn
Trờng tiểu học lập lễ
Địa chỉ: Xã Lập Lễ huyện Thuỷ Nguyên- TP Hải Phòng.
Phân công nhiệm vụ trong nhóm :

văn hoá dân gian này, không thể thiếu sự truyền dạy, làm sống lại một hoạt động văn
hoá đã có hàng nghìn năm ở mảnh đất nắng gió này. Trong đó, nhà trờng tiểu học và
THCS lập lễ phải là trung tâm huấn luyện, duy trì cái gốc của hát đúm.
- Đây là hoạt động văn hoá có tính giáo dục cao, gắn kết tình cảm ngời với ngời, là
một yếu tố hình thành nhân cách và bản sắc dân tộc.
- Với lí do trên chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu:
Đa hát đúm vào nội dung giáo dục
truyền thống quê hơng trong trờng
tiểu học Lập lễ
2. Lich sử nghiên cứu :
- Cha có ai nghiên cứu về vấn đề đa nội dung hát đúm vào GD trong nhà trờng.
- Có một số nhà nghiên cứu nh : Ngọc Hải hội VNDGHP với hát đúm Hải Phòng -
Trịnh Minh Hiên HVNDGVN và cộng sự về : Hội mở mặt , hát đúm ở
ThuỷNguyên;Lê Xuân Lựa-Văn Duy(HộiVNDGViệtNam) trong cuốn Văn hoá vùng
ven sông bạch đằng có đề cập. Tất cả mới chỉ là giới thiệu lịch sử, cách diễn xớng, kĩ
thuật hát, đặc điểm âm nhạc không có ai đa ra vấn đề duy trì và phát triển loại
hình này vào trong nhà trờng.
3. Cơ sở khoa học của đề tài :
Hát đúm là một hiện tợng văn hoá dân gian, là một trong số nhiều đề tài đang
đợc các nhà nghiên cứu văn hoá chú ý. CS KH của đề tài là dựa vào tâm lí học lứa
tuổi, tâm lí học xã hội, nội dung và PP giáo dục kĩ năng sống cho học sinh nói chung.
Thông qua các hoạt động hình thành những phẩm chất tâm lí mới, góp phần hình
thành nhân cách cho trẻ. Là một hoạt động nhằm nâng cao chất lợng giáo dục tính
cách con ngời.
4. Phơng pháp nghiên cứu ;
- Nghiên cứu lịch sử hát đúm.( dựa vào truyền khẩu dân gian và các tài liệu đã có)
- Khảo sát - Điều tra hiện trạng trong nhân dân, học sinh, tập trung thanh thiếu niên.
- Thực nghiệm.
- Hội thảo- Kết luận đề tài
Nội dung đề tài

bất thành văn mà rất nghiêm.
Địa Điểm hát đúm ở Tổng Phục Lễ trớc kia thờng là trớc cổng Đình. Đình có
mái tam quan rộng và quay về hớng nam nơi có bãi đất rộng, gần chợ. Đôi khi dọc đ-
ờng đi chơi cũng là nơi hát. Ngày mở hội, làng trồng một cột phớn rất cao. Hội tổ
chức vào các ngày từ mồng 6 đến mồng 10 tháng riêng hàng năm. Sau ba ngày Tết
Nguyên Đán là trai tài gái sắc các nơi nô nức đổ về Phục Lễ vui hội. Trai thì áo lơng
4
khăn xếp, quần trúc bâu trắng đi giày da láng. Đầu che ô đen. Nữ thì áo dài tứ thân
mớ ba. Ngoài cùng là áo dài thâm, trong là áo màu tím, vàng hoặc đỏ. Lng thắt bao
lụa hồng hay màu hoa thiên lý. Lẳn trong bao lng là dây xà tích bằng bạc trắng. Cô
nào cũng yếm màu hoặc yếm trắng, đội khăn mỏ quạ và cầm nón quai thao.
Quá trình diễn ra một cuộc hát nh sau: Xung quanh sân chùa, trên bãi ngoài
cổng chùa bày các bàn hát đúm. Mỗi bàn có kê hai bộ tràng kỷ đối diện nhau. Giữa
bàn để hộp trầu và khăn tay thêu cành hồng làm tặng phẩm. Giải thi hát đúm cũng đ-
ợc dán ngày cổng chùa. Một bên trai, một bên gái ngồi ở hai bên tràng kỷ. Mặt nhìn
mặt xem thích hát với ai, anh trai hỏi: Tôi hát với cô. Hễ đồng ý thì chìa tay cho
bắt. Sau đó cả hai đám ra sân hoặc bãi để hát. Khi hát có nhạc bát âm đệm cho. Hai
bên cứ đối đáp. Bên nào không đối đáp đợc là thua. Cứ thế hết đám này đến đám
khác. Về địa điểm đôi khi cũng không cần phải đến nơi tập trung nh trên mà có thể ở
nơi mà trai gái gặp nhau họ vừa đi vừa hát hoặc vừa làm vừa hát. Hát trong điều kiện
ấy gọi là hát không lề lối hay hát lẻ
Trình tự một cuộc hát đúm, cơ bản có 3 giai đoạn:
- Hát vào cuộc ( còn gọi là hát đạm).
- Hát thi tài (phần chính).
- Hát rã đám.
Sau khi ổn định trật tự, bắt đầu vào cuộc hát là hát gặp, hát chào, hát mừng. Th-
ờng là trai hát trớc. Đây là lời hát mang nội dung chào hỏi, giới thiệu đoàn mình, hỏi
về đoàn bạn, làm quen, trình bày ớc nguyện của mình và mừng cho nhau. Hai là hát
giao duyên (còn gọi là hát huê tình). Đây là bớc chính của hát đúm. Bớc này hát
nhiều bài theo lối đối đáp. Có thể là hát đố, hát họa bộc lộ hiểu biết của mình về trời

lý, của xã hội mới.
Dới đây là thí dụ một số câu hát đúm ở từng bớc:
- Hát dẹp Đám chuẩn bị cho cuộc hát chính thức:
ở đây đám hội cũng đông
Sao đứng lẫn lộn đàn ông, đàn bà
Muốn vui thì dẹp đám ra
Đàn ông một chốn, đàn bà một nơi.
- Hát gặp:
Bây giờ kỳ ngộ tơng phùng
Bõ công ao ớc, trông mong đợi chờ.
Đêm thu phảng phất gió đa
Tháng riêng ngày hội là mùa chơi xuân.
Hoặc:
Nhân năm nay bớc sang năm mới
Ta th nhàn đợc buổi chơi xuân
May mà lại gặp nữ nhân
6
Vậy nên anh mới ca cảm mừng cho bạn.
- Hát chào:
Tôi xin chào tất cả nhà
Chào đến anh cả, sau là anh hai.
Chào cho bên sắc bên tài
Tôi chào chị cả, chị hai trong nhà.
.
Thế là tôi đã chào rồi
Thì chàng chào lại cho tôi bằng lòng.
Anh con trai hát chào lại:
Thoạt vào anh có lời chào
Chào cho cành mận cành đào tốt tơi.
Chào đất anh lại chào trời

Có duyên hay đã có xuân ở nhà?
- Hát lính:
Vì đất nớc vì giang san
Việc trong thì bỏ mà chen việc ngoài
Việc nam tử hai vai gánh vác
Chốn sa trờng khuê các đôi nơi
Mong cho êm ấm trong ngoài
Hoàn thành việc nớc là trai anh hùng.
- Hát thách cới:
Nữ:
Chàng muốn sang chơi thì phải xem ngày
Mợn ngời mối lái xe dây xích thằng
Cầm cân mà nhắc cho bằng
Một bên cối đá nặng bằng tiền cheo
Thiếp hỏi chàng có hay nghèo
Lễ chàng xếp đủ bao nhiêu cho vừa.
Thiếp xin chàng năm con gà ngọc
Xôi vò chín chục mâm son cho đầy.
Rợu ngon chín hũ liền tay
Cau tơi chín thúng cho ngày chàng sang.
Nam:
Giàu thì cới thịt cới xôi
Nghèo thì anh cới một nồi khoai lang
Củ to đem sang cới nàng
Củ bé anh để họ hàng ăn chơi
Nếu thỏa lòng ớc em ơi
8
Thì anh mới dám sang chơi nhà nàng.
- Hát giã bạn, rã đám:
Nữ:

9
- Những câu hát đúm thể hiện trí tuệ , tình cảm, đạo lý của con ngời Việt Nam.
Cụ thể là tình yêu thiên nhiên, tình yêu quê hơng đất nớc, tình yêu nam nữ; Sự cảm
thông chia sẻ với nhau trong mọi hoàn cảnh. Trong hát đúm không có câu buồn nh ca
dao. Điều đó cũng dễ hiểu.
- Hát đúm còn là hoạt động văn hóa rất đáng trân trọng. Biển hiện từ việc tổ
chức hội đến ăn mặc của ngời hát và nhất là lời hát, không thể có những lời thô tục,
thiếu văn hóa đợc.
Vì vậy, ngày nay hát đúm ở huyện Thủy Nguyên vẫn tồn tại. Dù có những thay
đổi để hợp với thời đại mới (điều đó là tất yếu) thì hát đúm vẫn đang đợc nghiên cứu,
lu giữ và cần tổ chức hoạt động linh hoạt, đa dạng hơn.
2. Hiện trạng hát đúm trong 60 năm gần đây
Trong 60 năm gần đây, do chiến tranh chống Mỹ cứu nớc, do hoàn cảnh kinh
tế nhân dân khó khăn và nhiều lí do khác nữa, hội hát đúm dần bị mai một. Nhiều
ngời không thích tham gia. Ngày hội tha vắng. đối tợng tham gia hầu hết chỉ là một
số ngời cao tuổi đã từng tham gia trong thời kì giặc Pháp còn chiếm đóng. Số thanh
niên tham gia ít.
Từ những năm 90 của thế kỉ 20, hội hát đúm đợc khôi phục. Một số nhà
nghiên cứu đã vào cuộc tìm hiểu, tham mu với đảng và chính quyền các xã Lập Lễ,
Phả Lễ, Phục Lễ trong tổng Phục xa, gây dựng lại phong trào, mở hội. Từ đó đến nay,
năm nào các xã cũng mở hội vào dịp Tết Nguyên đán. Mỗi xã có một chi hội hát
đúm, gồm những ngời trung tuổi có nhiệt huyết và một số ít thanh niên.
3. Đa hát đúm trở thành nội dung giáo dục truyền thống
trong phong trào xây dựng trờng học thân thiện Học
sinh tích cực.
3.1. Tình hình nhà trờng :
- Học sinh:
- Tổng số lớp : 26 ; Tổng số học sinh : 771; trong đó : Lớp 1: 6 lớp = 170 em; lớp 2 :
5 lớp = 133 em; lớp 3: 5 lớp = 149 em; lớp 4 : 6 lớp = 186 em; lớp 5: 4 lớp = 133 em.
- Giáo viên:

bài ; Hát kết bạn, Hát đố,Hát hoạ, Hát ra về. Với nội dung phù hợp lứa tuổi trẻ em,
có tác dụng giáo dục. Tham gia biểu diễn trong môi trờng hát hội.
Trên cơ sở đó học sinh ham thích loại hình nghệ thuật hát đúm và hội hát. Từ đó làm
cơ sở cho việc tiếp tục phát triển ở cấp THCS và THPT.
4.2. Đối tợng truyền dạy học sinh từ lớp 3,4,5 và một số học sinh lớp 2 có
năng khiếu. đối tợng này đợc tuyển chọn tổ chức thành từng dội theo các khối. Có 3
khối tổ chức thành 3 đội gồm cả nam và nữ.
4.3.Nội dung chơng trình truyền dạy:
Tổ chức biên soạn những bài hát. Vận động sáng tác: giáo viên, phụ huynh,
câu lạc bộ thơ Lập Lễ. Nội dung đợc nhà trờng, Phòng văn Hoá, Phòng GD và tuyên
giáo huyện uỷ thẩm định. Chơng trình đợc bố trí theo các chủ đề sinh hoạt tập thể,
tiết SHTT, hát nhạc buổi 2 hoặc ngoài giờ.
11
Chơng trình nội khoá: Dạy buổi 2 môn hát nhạc, do GV nhạc hoặc nghệ nhân dạy.
Chơng trình ngoài giờ nội khoá: Phụ Huynh, nghệ nhân tham gia dạy.
4.5. Ngời truyền dạy: Các hội viên CLB hát đúm của xã theo hình thức tự
nguyện. Lúc đầu huấn luyện giáo viên hát nhạc và một số học sinh nòng cốt, có năng
khiếu. Giáo viên sẽ trực tiếp dạycho các đội. Tận dụng sự giúp đỡ của ông bà các em
về việc dạy. Thời gian huấn luyện giáo viên vào dịp hè.
4.6. Tổ chức giao lu trong các buổi sinh hoạt tập thể trong các tháng theo ch-
ơng trình GD ngoài giờ lên lớp.
4.7. Tham gia giao lu trong hội xuân với ngời lớn hoặc chỉ với học sinh.
4.8. Kinh phí thực hiện; Huy động xã hội hoá với nhiều hình thức. Chủ yếu
dựa vào các nhà hảo tâm, có điều kiện tài chính.
5. Phối hợp thực hiện:
Phối hợp với các tổ chức xã hội, chính trị, tận dụng sự giúp đỡ của hội phụ nữ,
các nhà doanh nghiêp dầu t mua sắm phục trang, kinh phí hỗ trợ việc học tập và
truyền dạy, biểu diễn.
6. Kế hoạch thực hiện nội dung của chuyên đề:
Thời gian Nội dung Ngời thực hiện

Tháng 01/ 2012 - Các đội tuyển HS tiếp tục luyện tập để
ra xã biểu diễn tối ngày 30 Tết cùng với
Đoàn xã Lập Lễ mừng Xuân mới
Đoàn thanh niên
Tháng 03/ 2012 - Giao nhiệm vụ cho GV có năng khiếu
sáng tác bài hát mới theo chủ đề : Khai
giảng năm học mới 2012-2013.
Liễu, Hiệp, Thu, phợng
Tháng 08/ 2012 - Thành lập các đội tuyển hát đúm.
- Luyện tập
Oanh, Thu
Tháng 09/ 2012 - Có tiết mục hát đúm trong ngày Khai
giảng năm học 2012-2013
Oanh , Thu
Tháng 11/ 2012 - Các đội hát đúm tiếp tục luyện tập Mời các nghệ nhân địa
phơng vào huấn luyện
Tháng 02/ 2013 - Có tiết mục hát đúm trong ngày
14/01/2013 trong Hội thi chung kết hát
đúm 3 xã Phục Lễ, Phả Lễ, Lập Lễ. Địa
điểm đặt tại Xã Lập Lễ để hởng ứng
năm du lịch Quốc gia đồng bằng Sông
Hồng Hải Phòng 2013.
BGH, Đoàn thanh niên,
Tổng phụ trách.
Sau đây là một kịch bản biểu diễn mà nhà trờng đã xây dựng và thực hiện:
- Tham gia thi có 3 đội tuyển, đợc chọn từ HS lớp 4 và lớp 5; mỗi đội có 5 HS.
- Tên 3 đội đợc đạt tên nh sau :
- Đội 1 : Pháo đất
- Đội 2 : Trống cơm
- Đội 3 : Mắt rồng

A. Hải Phòng có sông Bạch đằng
Có cầu Bến Bính dây văng thông đờng
Cảng tàu tấp nập giao thông
Hiên ngang trung dũng Biển đông kiên cờng

Hát tạm biệt:
A. Muộn rồi tớ phải ra về
Chia tay bạn nhé hẹn hè về chơi
B. Dừng chân tớ hỏi câu này
Đâu trờng bạn học , đâu là quê hơng
A. Bạn về trên đất Thuỷ Nguyên
Có Lê ích Mộc trạng nguyên đỗ đầu
Giờ thì ta nắm tay nào
Chào quý đại biểu ta chào Hội thi
( Ngời sáng tác : Đỗ Thị Oanh )
Bài 2: Các câu hát thể hiện : hát chào hỏi, hát hoạ, hát đố.
14
Hát chào hỏi:
A. Bạn ở đâu về thăm Lập Lễ
Tên là chi bạn kể mình nghe
Hôm nay nhân buổi Hội thi
Gặp đây bạn hỡi ta thì kết thân
B. Mình đây chẳng ở đâu xa
Quảng Ninh
(1)
quê tớ mặn mà một quê
Tên mình là Vũ Ngọc Khuê
Hôm nay vui hội mình về gặp nhau
Bạn tên chi ở nơi đâu
Cho mình biết với bạn bạn bầu kết thân

Cá nhiều không biết bạn vui lòng giảng cho
Cá gì miệng méo co ro
Cá gì lắm sạn đầu to hơn mình
A. Méo miệng là cá Thờn Bơn
Đầu to lắm sạn là con Lù Đù
B. Cá gì mà lại có gai
Vừa thon vừa dài là giống cá chi
Cá gì miệng mép lê thê
Thao thao lắm chuyện cà kê suốt ngày
A. Cá ngạnh là cá có gai
Vừa thon vừa dài là giống cá Da
Cá Ngao thơn thớt đong đa
Mọi ngời tôt xấu chẳng a chút nào
Hát tạm biệt:
B. Cảm ơn bạn đã cho mình biết
Cá thì nhiều chẳng kể hết đợc đâu
Chúng ta gặp gỡ đã lâu
Trời thì đã muộn mau mau đờng về
Bây giờ mình trở về quê
Chúc bạn học giỏi hẹn hè về chơi
A. Bây giờ tốt gió, đổi ma
Tay cầm chiếc bút, tay đa hộp màu
Ta trao tình bạn cho nhau
Hẹn ngày gặp lại nhiều câu tâm tình
( Ngời sáng tác : Lê Văn Cờng)
Chú thích :
(1) Năm 1978 một bộ phận nhân dân xã lập Lễ ra Quảng ninh xây kinh tế mới
(2) Khu trung tâm xã gọi là phố Đờng Ngang
(3) Trờng TH Lập Lễ đạt Chuẩn Quốc gia năm 2004
(4) Mắt Rồng là tên Cảng cá sầm uất của xã Lập Lễ

( Ngời sáng tác : Nguyễn Thị Phợng)
* Một số hình ảnh minh hoạ:

17

* Häc sinh thi h¸t ®óm trong ngµy lÔ khai gi¶ng.
* H¸t ®óm trong héi thi t×m hiÓu truyÒn thèng d©n gian.
18
* Hai đội thử tài thát đúm.
* Học sinh nhà trờng tham gia một nhóm hát xuân
7. kết quả bớc đầu của đề tài kết luận khoa học- kinh
nghiệm ban đầu.
Thực tế triển khai chuyên đề hát đúm , nhà trờng đẫ triển khai bắt đầu từ tháng
12 năm 2009 . Sau một thời gian thực hiện và luyện tập , ngày 8 tháng 1 năm 2010
19
nhà trờng đã tổ chức một buổi sinh hoạt tập thể với chủ đề : Tìm hiểu truyền thông
dân gian. Trong đó có nhiều nội dung , nhng nội dung thử tài hát đúm đợc BGH
chúng tôi mạnh dạn đa vào buổi sinh hoạt.
Tham dự buổi sinh hoạt tập thể ngoài CBGV- HS nhà trờng , BGH chúng
tôi còn có các cô bác lãnh đạo địa phơng , các đại biểu phụ huynh, lãnh đạo PGD
huyện Thủy Nguyên, 74 tổng Phụ trách Đội toàn huyên, Thành đoàn Hải phòng cùng
về tham dự. Đợc Thành đoàn xếp loại chuyên đề xuất sắc.
Buổi sinh hoạt tập thể diễn ra hết sức sôi nổi, ngời dẫn chơng trình là 2 em học
sinh lớp 5, tự tin và diễn đạt gây đợc sự chú ý của nhừng ngời tham dự
Những câu hát đúm đợc các em trình diễn và hát vô cùng ấn tợng. Đứng trên
sân khấu lòng đầy tự tin và thể hiện hết mình.
Bắt đầu từ buổi sinh hoạt này BGH chúng tôi đã phát hiện ra nhiều em có năng
khiếu , hát đúng làn điệu hát đúm. Trong Hội thi này chúng tôi đẫ chọn đợc 1 em có
giọng hát hay nhất để trao phần thởng Giọng hát triển vọng . Ngời trực tiếp trao
giải là bác Đinh Văn Mức chủ nhiệm câu lạc bộ hát đúm xã Lập Lễ để thêm phần

- Hỗ trợ nhà trờng sáng tác những bài hát đúm theo chủ đề nh; Ca ngợi sự đổi mới
của quê hơng, ca ngợi mái trờng và các thày cô giáo , thăm lại thày cô giáo cũ nhân
ngày 20-11, mừng ngày lễ khai giảng năm học mới, mừng xuân mới
Lập Lễ, ngày 6 tháng 3 năm 2013
Ngời viết
Lê Thị Thức
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt nam
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Lập Lễ, ngày 6 tháng 03 năm 2013
Bản cam kết
I. Tên tác giả :
- Họ và tên nhóm tác giả : Lê Thị Thức ( chủ biên), Lê Văn Cờng, Nguyễn Thị Ph-
ợng.
- Đơn vị công tác : Trờng Tiểu học Lập Lễ, H. Thuỷ Nguyên, TP. Hải Phòng.
II. Tên sản phẩm :
Đa hát đúm vào nội dung giáo dục truyền thống quê hơng trong trờng Tiểu học
Lập Lễ.
21
III. Cam kết :
Chúng tôi xin cam kết Sáng kiến kinh nghiệm này là của riêng của chúng tôi.
Nếu có xảy ra tranh chấp về quyền sở hữu một phần hay toàn bộ sản phẩm Sang kiến
kinh nghiệm này tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm.
Lập Lễ, ngày 6 tháng 3 năm 2013
Thay mặt nhóm tác giả
Lê Thị Thức

Mục Lục
Nội dung

Trang

INH NHU D
Bí th
Đảng uỷ
X
2
NGUYN C CHIN
Chủ tịch
UBND
X
3
V VN NGHA
Chủ tịch
HĐND
X
4
V èNH ễNG
Chủ tịch
UBMTTQ
X
5
V TH NGT
Chủ tịch
hội phụ nữ
X
6
NGUYN TH QUYấN
Chủ tịch
hội nông dân
X
7

( Quý ông( bà) vui lòng cho ý kiến Đa hát đúm vào nội dung giáo dục truyền
thống quê hơng trong trờng
tiểu học Lập lễ)
Họ và tên:
Chức danh:
Đánh dấu X vào ô trống về ý kiến của ông ( bà)
Nội dung hỏi
Không \\`thực hiện Thựchiện đợc Thựchiện tốt
23
đợc
Đa hát đúm vào nội dung giáo
dục truyền thống quê hơng
trong trờng
tiểu học Lập lễ
Mẫu 02. PĐT
phiếu thăm dò ý kiến của hội viên CLB hát đúm xã
Họ và tên:.V Th o
Chức danh: Hi viờn CLB hỏt ỳm xó
( Quý ông( bà) vui lòng cho ý kiến về Đa hát đúm vào nội dung giáo dục truyền
thống quê hơng trong trờng
tiểu học Lập lễ
Đánh dấu X vào ô trống ý kiến của ông ( bà)

STT Nội dung Không muốn
tham gia
Muốn
tham gia
Rất muốn
tham gia
1 Tôi muốn đóng góp việc

Lê Thị Thức
25