TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC HUẾ
BỘ MÔN GIẢI PHẪU BỆNH
5/22/2014 2
TỔN THƯƠNG CƠ BẢN TẾ BÀO VÀ MÔ
ThS. NGUYỄN VĂN MÃO

Yêu cầu
1. Trình bày các nguyên nhân gây tổn thương
tế bào và mô
2. Mô tả các đặc điểm tổn thương cơ bản tế bào
và mô, ý nghĩa, lấy một số ví dụ minh họa
5/22/2014 3
VẤN ĐỀ ĐẶT RA

Có các tổn thương cơ bản nào?

Ý nghĩa của chúng và thái độ xử lý?
5/22/2014 4
Nhắc lại một số điểm
1.
Tế bào là đơn vị sống cơ thể: thích nghi với môi
trường bên ngoài, thay cũ đổi mới, sinh sản
giống mình để duy trì nòi giống
2.
Chuyển hóa là điều kiện tất yếu của sự sống
3.
Thích nghi với môi trường

Tác nhân tế bào rối loạn cân bằng sinh
học tổn thương tế bào và mô
5/22/2014 5

5/22/2014 8
3.
Phản ứng tế bào với tổn thương
3.1. Tổn thương thích nghi: teo đét, phì đại, quá
sản, dị sản, loạn sản
3.2. Tổn thương tế bào khả hồi: thoái hóa
3.3. Tổn thương tế bào không khả hồi: hoại tử,
chết theo chương trình

Khác: Các thay đổi dưới mức tế bào và thể
vùi, tích tụ trong tế bào, can xi hóa
5/22/2014 9
5/22/2014 10
1. TEO ĐÉT ( Atrophy)
Định nghĩa: giảm kích thước tế bào
Cơ chế: teo đét tế bào trước hết là sự giảm sút
trao đổi chất đặc biệt là quá trình đồng hoá.
Nguyên nhân:
-Già nua
-Đói ăn
-Liệt dây thần kinh vận động
-Chèn ép
-Thiếu oxy.
5/22/2014 11
Tinh hoàn
5/22/2014 12
Teo cơ do thần kinh
5/22/2014 13
Não
5/22/2014 14

5/22/2014 20
Dị sản vảy biểu mô phế quản
5/22/2014 21
Định nghĩa: Biệt hoá là một quâ trình, trong đó tế
bào từ trạng thái non sẽ dần dần chuyển thành tế bào
trưởng thành.
Trong bệnh học ung thư thì biệt hóa là mức độ tế
bào u giống với tế bào trưởng thành bình thường cả
về mặt hình thái cũng như chức năng.
Có 3 mức độ về BH:
- Biệt hoá cao
- Biệt hoá vừa
- Kém hoặc không biệt hoá
5. KHÔNG BIỆT HOÁ / TRƯỞNG THÀNH
5/22/2014 22
Tổn thương tế băo lăm câc thănh phần tế băo bị giảm
sút về số lượng vă/chất lượng, không bảo đảm chức
năng, liín quan chặt chẽ với rối loạn chuyển hóa
Có nhiều loại:
Chỉ trong tế băo
- Thũng đục
- Thoái hoá nước
- Thoái hoá hạt
6. THOÁI HOÁ
Cả trong vă ngoăi
- Thoái hoá kính
- Thoái hóa mỡ
- Thoâi hóa nhầy
Ngoài tế bào
- Thoái hóa dạng bột