Tiêm vaccin viêm gan B cho
trẻ: Không thể trì hoãn
Những hiểu biết không đầy đủ về các nguyên
nhân gây tử vong ở trẻ sơ sinh và tính an toàn
của vaccin trong thời gian qua đã ảnh hưởng đến
tỷ lệ trẻ đi tiêm chủng, đặc biệt là đối với tỷ lệ
tiêm vaccin viêm gan B, một trong những vaccin
mới được đưa vào bao phủ trên toàn quốc. Hậu
quả của việc trì hoãn hoặc không cho trẻ tiêm
vaccin này sẽ có ảnh hưởng nguy hiểm như thế
nào?.
PV: Virut viêm gan B nguy hiểm đến sức khỏe cộng
đồng như thế nào? Mức độ nhiễm virut này ở Việt
Nam hiện nay ra sao, thưa TS?
TS. Trịnh Thị Ngọc
TS. Trịnh Thị Ngọc: Theo những nghiên cứu điều
tra mới nhất thì hiện nay tỷ lệ nhiễm virut viêm gan
B (HBV) ở nước ta rất cao, từ 15- 20% dân số, thậm
chí còn cao hơn và được xếp vào nhóm các quốc gia
có tỷ lệ viêm gan B cao nhất thế giới. Những người
nhiễm HBV đều có nguy cơ biến thành viêm gan
mạn tính, xơ gan, ung thư gan và dẫn đến tử vong.
Sự lây truyền xảy ra theo các con đường truyền máu,
quan hệ tình dục và từ mẹ sang con. Tất cả mọi
người có xét nghiệm HbsAg dương tính đều có khả
năng lây truyền bệnh. Nhóm người có nguy cơ cao
là tiêm chích ma túy, phải truyền máu nhiều lần,
người có quan hệ tình dục không an toàn và trẻ sinh
ra từ những phụ nữ có HBV. Những trẻ sơ sinh bị
nhiễm HBV rất dễ bị viêm gan mạn tính, xơ gan
hoặc ung thư gan nguyên phát và có tuổi thọ ngắn

hại đến sức khỏe của trẻ và cộng đồng ra sao?
TS. Trịnh Thị Ngọc: Tôi nhấn mạnh rằng vaccin
viêm gan B là vaccin có tính an toàn cao nhất trong
tất cả những vaccin đang được sử dụng trên thế giới.
Rất đáng tiếc là sự thiếu hiểu biết của cộng đồng về
vaccin này cũng như những nguy cơ gây tử vong ở
trẻ sơ sinh đã làm giảm sút tỉ lệ tiêm chủng thời gian
qua. Trong khi đó, vaccin VGB mũi đầu tiên được
chỉ định tiêm trong 24 giờ sau sinh, trùng với thời
điểm tử vong sơ sinh xảy ra cao nhất. Do đó nếu có
phản ứng nặng xảy ra với những trẻ này người ta chỉ
đổ lỗi cho tiêm chủng, mà sự thật nếu không tiêm thì
nhiều trẻ sơ sinh vẫn có thể tử vong vì nhiều lý do
khác. Nếu tình trạng này không được sớm khắc phục
sẽ làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ cộng
đồng và nền kinh tế, bởi vì khi bệnh đã biến chứng
sang xơ gan thì điều trị rất tốn kém mà hiệu quả
không cao, tuổi thọ không kéo dài. Hơn nữa nếu
không cho trẻ đi tiêm chủng nhiều bệnh tật đã thanh
toán và loại trừ có nguy cơ quay trở lại, nhiều bệnh
truyền nhiễm khác như viêm não Nhật Bản, sởi có
cơ hội bùng phát mạnh mẽ. Trẻ em là người chịu
thiệt thòi nặng nề nhất.
GS Beas Ley- một chuyên gia về viêm gan B của
Mỹ khi sang Việt Nam đã khẳng định: muốn phòng
bệnh cho trẻ có mẹ dương tính với virut thì phải tiêm
ngay vaccin viêm gan B và kháng thể Hepabig vài
phút sau khi sinh, nếu để sau vài giờ đã là quá muộn.
Vì thế chúng ta không thể trì hoãn lịch tiêm cho trẻ,
kể cả những trẻ sinh ra từ mẹ không bị nhiễm virut