Chơng I : mạch điện ba pha
I- dòng điện xoay chiều


Cho một khung dây quay trong từ trờng :
N
S

* Hai cạnh dài cuả khung dây cắt
qua đờng sức của từ trờng nên
cảm ứng SĐĐ E = 2BLVsin
* Nếu khung có n vòng dây , SĐĐ cảm
ứng là : e = n.2.B.L.V.sin
* Đặt Em = n .B.L.V.
e = Em . sin = Em . sin
t
Trong đó là vận tốc góc ; t là khoảng thời gian quay
Cách tạo ra dòng điện
xoay chiều 1 pha


Cho một nam châm quay đều để từ thông của nó biến
thiên qua một cuộn dây :
Trong cuộn dây suất hiện
một S Đ Đ xoay chiều hình
sin , Khi nối hai đầu cuộn
dây với phụ tải R , thì hai
đầu của tải sẽ có một điện
áp xoay chiều U= Um.sin
hay U= Um. sin t

2
m
I
I
=
2
m
U
U
=
2
m
E
E
=


!"#
~
u
i
R
u , i
t
O
Định luật ôm đợc viết :
R
U
I
=



Cuộn dây điện cảm (cuộn cảm) trong mạch xoay chiều có cảm
kháng X
L
. Cảm kháng tỉ lệ với tần số dòng điện và điện cảm của
cuộn dây
X
L
=2 L
L đo bằng H (hen ri )
X
L
đo bằng (ôm)
Đối với đoạn mạch thuần điện cảm định luật Ôm đợc viết:
L
X
U
I
=
;
Nêu nhận xét về pha của dòng điện và điện áp ?
Nêu nhận xét về công suất tiêu thụ P trong mạch?
U
I
O


. +!1#
Tụ điện trong mạch xoay chiều có dung kháng ký hiệu là X

I
P
2

2


t
U
I
O


Ví dụ2 : tìm dung kháng của điện có C =1àF khi tần số dòng điện
là 50Hz .
Giải Tính dung kháng theo công thức :
fc
C
X

=
2
1
C =1àF =10
6
F
==

3
6

CL
+=+=
X=X
L
-X
C
gọi là cảm kháng
Z,X đo bằng
* Khi X
L
>X
C
mạch có tính điện cảm, I chậm
pha hơn u
* Khi X
L
<X
C
mạch có tính điện dung, I nhanh
pha hơn u
* Goc lệch pha giữa i và u đợc xác định
bởi công thức :
Z
R
=

cos
Z
R
X

= 100
Tổng trở đợc tính bằng công thức:
2222
)( XRXXRZ
CL
+=+=
= 110
Dòng điện trong mạch tính theo định luật ôm
A
Z
U
I 2
110
220
===

II .dòng điện ba pha

Để tạo ra dòng điện ba pha, ta dùng máy phát
điện ba pha gồm ba cuộn dây AX , BY, CZ . Mỗi
cuộn là một pha.
3-4'%56.6
* Khi nam châm quay đều, trong
mỗi cuộn dây xuất hiện một s.đ.đ
xoay chiều một pha. S.đ.đ trong
các cuộn dây. Bằng nhau về biên
độ và tần số, nhng lệch pha vơí
nhau 120
0
(1/3 chu kỳ).

I
p
A
B
C
O
Hộp đấu dây
78>3-4*8)
I
d
: .
?2/@
U
d
: .
U
p
: .
I
o
: .
I
p
: .

U
A
U
B
U


)
3
2
sin(.
∏
−=
tUU
mB
ω
)
3
4
sin(.
∏
−=
tUU
mC
ω
2/4<I-
.4E8)

* Mối qua hệ giữa các đại lợng U
d
, U
p
, I
d
, I
p

=
K@+( : Một nhà máy phát điện ba pha nối
hình sao có diện áp pha 127V. Tải là bóng
đèn 127V và bàn là 220V . Hỏi phải dùng
điện áp của máy phát nh thế nào cho hợp lí
?
Trả lời : U
p
=127V ;
pd
UU .3
=
V220127.3
==
Vậy bóng đèn dùng U
p
(nối giữa dây trung tính và dây pha) ;
bàn là dùng U
d
( nối vào hai dây pha)

.:;
*Cách nối điểm đầu của pha này với điểm cuối của pha kia .
78L3-46(/;
* Giải Thích các đại lợng : U
d
, U
p
, I
d

d
, I
p
:
Kết luận :
I
d
B
U
d
U
p
I
p
A
C
X
Y
Z
U
d
= U
p
pd
II .3
=

Căn cứ vào điện áp tải và của nguồn để ngời ta nối tải thành
hình tam giác hoặc hình sao cho phù hợp :
U

III. công suất của mạch xoay chiều
1. Công suất của mạch xoay chiều một pha.

R
I
U
R
=
cl
cl
ZZ
I
UU
=

U
/

I

=

Z
( Tam giác tổng trở)

U
.

I



.Id
P = 3 U
p
. I
p
cos =
3
Ud

.Id cos
Q = 3 U
p
. I
p
sin = Ud

.Id sin
3

Ví dụ : Ba cuộn dây giống nhau có R = 8 ; X
l
= 6 nối hình tam
giác đặt vào mạng ba pha đối xứng có Ud=220v . Tính công suất
tác dụng và công suất biểu kiến .
Giẩi : -Tải nối tam giác nên ta có : Up

= U
d
= 220v

p
=
3
Ud

.Id = 220. 38 . = 14400 VA = 14,4 KVA
3

S
N
R
ω