73
BƯỚC ĐẦU KHẢO SÁT CÔNG TÁC KẾ TOÁN
TRONG CÁC TRANG TRẠI Ở TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
Lê Thị Kim
Liên
Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế

I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong qu¸ trình phát triển kinh tế của các nước trên thế giới trang trại là một
hình thức sản xuất nông nghiệp khá phổ biến nó đóng góp một vai trò quan trọng
trong sự nghiệp phát triển sản xuất nông nghiệp và nền kinh tế của một quốc gia.
Ở Việt Nam kinh tế trang trại đã, đang hình thành và phát triển mạnh mẽ.
Phát triển kinh tế trang trại nhằm góp phần tích cực vào khai thác, sử dụng có
hiệu quả đất đai, vốn, kỹ thuật, kinh nghiệm quản lý, tạo việc làm, tăng thu nhập,
khuyến khích mọi tầng lớp dân cư làm giàu đồng thời với việc xóa đói nghèo
giảm nghèo, phân bổ lại lao động, dân cư, xây dựng nông thôn mới.[1]
Trong những năm gần đây nhiều trang trại hoạt động đã đem lại hiệu quả
kinh tế, tuy vậy nhiều trang trại còn gặp rất nhiều khó khăn trong việc tổ chức,

74
quản lý sản xuất kinh doanh trong đó vấn đề hạch toán kinh tế nói chung và công
tác kế toán nói riêng còn rất tùy tiện và lúng túng.[2],[3] Trong thực tế các trang
trại còn gặp rất nhiều khó khăn khi tính toán các chi phí bỏ ra, bằng cách nào để
biết được thực lực tài chính, theo dõi được tình hình về vốn cũng như việc sử
dụng vốn làm cơ sở cho các chủ trang trại có thể lựa chọn phương án đầu tư, thay
đổi phướng hướng sản xuất, kinh doanh, dịch vụ đang là vấn đề cần được khảo
cứu để có những giải pháp thích hợp giúp các trang trại trong công tác kế toán
một cách có hiệu quả. Mặt khác các trang trại nếu thực hành tốt công tác kế toán
sẽ giúp các cơ quan quản lý các cấp, các ngành theo dõi được hoạt động của các
trang trại một mặt có thể giúp trang trại làm ăn hiệu quả, mặt khác có thể thúc

tự do kinh doanh, được tự do mua bán vật tư và tiêu thụ sản phẩm[2].
Nhìn chung loại hình sản xuất kinh doanh của các trang trại khá đa dạng và
phong phú. Trong những năm qua các trang trại của tỉnh đã phát triển mạnh mẽ
cả về chiều rộng lẫn chiều sâu thể hiện tăng rất nhanh về số lượng, đa dạng về
loại hình, mỗi một trang trại có quy mô ngày càng mở rộng.
Do điều kiện tự nhiên ở Thừa Thiên Huế có diện tích ven biển và đầm phá
khá lớn nên trong những năm gần đây các trang trại nuôi trồng thủy sản phát

76
triển mạnh mẽ chiếm 42,2 % trong tổng số các trang trại điều tra. Các trang trại
trồng trọt phát triển mạnh trên tất cả các vùng sinh thái chủ yếu sản xuất cây
công nghiệp như tiêu, điều, một số cây ăn quả như thanh trà, nhãn, dứa đây là
nguồn cung cấp rau quả và trái cây rÊt lớn cho thành phố Huế và các vùng khác
trong cả nước chiếm 15,9 %. Trang trại chăn nuôi phát triển nhiều nhất ở vùng
núi chủ yếu chăn nuôi bò, lợn, gà chiếm 11,23%
3.2. Lao động trong các trang trại
Bảng 1: Tình hình lao động trong các trang trại điều tra
LĐ thuê BQ trong 1 trang
trại
Loại hình trang
trại
Lao động BQ
trong 1 trang
trại (LĐ)
Số LĐ BQ
(LĐ)
(%)
Tiền thuê
công LĐ 1
ngày

62,5
18.000
20.000
Nguồn: Điều tra năm 2003
Các trang trại ở Thừa Thiên Huế có qui mô nhỏ nên lao động chủ yếu sử
dụng nguồn lao động trong gia đình như vợ, chồng và con cái trong gia đình. Lao
động thuê ngoài thường tập trung vào lúc thời vụ căng thẳng, thời điểm thu
hoạch hoặc đòi hỏi chăm sóc đặc biệt, vì vậy việc thuê lao động trong các trang
trại có tính biến động lớn, thiếu ổn định. Trong các trang trại hầu hết lao động có
trình độ văn hóa còn rất thấp bình quân lớp 7. Số lao động đã tốt nghiệp phổ
thông trung học còn rất hạn chế chiếm 4%. Lao động có trình độ chuyên môn
trong các trang trại còn quá ít, trong các trang trại điều tra chỉ có 1 lao động có
trình độ Đại học, 4 lao động có trình độ trung cấp và 8 lao động có trình độ sơ
cấp.
3.3.Tổng số vốn của các trang trại
Bảng 2: Tình hình vốn theo các lọai hình trang trại
Đơn vị tính: (%)
Loại hình trang trạiChăn
nuôi

Hoa cây
cảnh

Tổng hợpThủy

xã hội và thu hút vốn đầu tư từ nhiều nguồn khác nhau, thì công tác kế toán
trong một trang trại trở nên bức bách, có một vai trò quan trọng trong sự tồn tại
và phát triển của các trang trại. Hiện nay công tác kế toán trong các trang trại còn
chưa được quan tâm một cách đúng mức và thậm chí nhiều chủ trang trại còn
chưa biết đến công tác kế toán là làm cái gì và đưa lại lợi ích gì cho các trang
trại.
Qua điều tra phỏng vấn một số trang trại về những vấn đề cơ bản trong
công tác kế toán chúng tôi có được một số kết quả ban đầu như sau:
4.1. Sổ sách kế toán sử dụng trong các trang trại

80
Bảng 3: Tình hình sử dụng sổ sách kế toán trong các trang trại
Đơn vị tính: trang trại
Loại trang trại Có sử dụng Không sử dụng
1. Trồng trọt
2. Chăn nuôi
3. Thủy sản
4. Tổng hợp
5. Hoa cây cảnh
6. Khác
6
6
19
4
4
7
4
1
9
5

dụng
Không trả
lời
1.Trồng trọt
2.Chăn nuôi
6
4
4
2

1

82
3.Thủy sản
4.Tổng hợp
5.Hoa cây
cảnh
6.Khác
16
6
1
2
5
3
2
5
7

3
3

3
5
2
1
5
2
2
4

3
1
1
1

Nguồn: Điều tra năm 2003
Việc tính toán chi phí bỏ ra và kết quả thu được hiện nay tại các trang trại
chủ yếu là các chủ trang trại ước tính và nhẩm đoán nên thiếu chính xác. Khi
được đề cập có thể sử dụng một số sổ sách theo qui định để theo dõi chi phí, và
kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh được nhiều chủ trang trại có mong muốn
được sử dụng để theo dõi chính xác và khoa học hơn. Đặc biệt là việc theo dõi
các công nợ để kịp thời trả nợ cho các ngân hàng cũng như khách hàng.

84
V. KẾT LUẬN
Hình thức kinh tế trang trại tuy mới ra đời và phát triển ở Thừa Thiên Huế,
nhưng trong những năm gần đây đã phát triển rất mạnh mẽ và có ý nghĩa rất lớn
trong quá trình phát triển kính tế xã hội của tỉnh đặc biệt là ở các vùng nông
thôn. Trong nhưng năm qua do trình độ của các chủ trang trại còn thấp, số vốn bỏ
ra để đầu tư vào các trang trại chưa cao, quyền sử hữu về các tài sản trong trang
trại chủ yếu là thuộc một chủ, sự quản lý của nhà nước đối với các trang trại chưa

doanh của các trang trại. Trong thực tế hoạt động kinh tế của các trang trại còn
khá đơn giản từ cơ cấu sản xuất cho đến trình độ và hiệu quả sản xuất kinh
doanh. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này trong đó nguyên nhân cơ
bản vẫn là trình độ quản lý của các chủ trang trại còn rất yếu kém và bất cập.
Một trong những vấn đề quan trong trong công tác quản lý là xác định được
đúng kết quả và hiệu quả kinh doanh hàng năm, điều này phụ thuộc nhiều yếu tố
trong đó công tác kế toán là một công cụ vô cùng quan trọng. Hầu hết các trang
trại qua điều tra đều cho thấy công tác kế toán chưa được quan tâm đúng mức,
từ sổ sách kế toán việc ghi chép, theo dõi vốn liếng, tài sản, chi phí sản xuất kinh

86
doanh đến hạch toán giá thành và hiệu quả kinh doanh còn rất tùy tiện, không rõ
ràng do vậy không tạo ra được thông tin chính xác trong công tác quản lý của
các trang trại. A FIRST SURVEY ON ACCOUNTING AT FARMS
IN THUA THIEN HUE PROVINCE
Le Thi Kim Lien
College of Economics, Hue University

SUMMARY
There are many problems to be solved for farm economics development.
The fact shows that farm management is still very simple leading to low
economic efficiency. The problems rooted from many factors, of which
bookkeeping is utmost important.

87
This exploratory study learns that bookkeeping in the farms is not clear and
less systematic. The farm owners do not know how to take notes of capital,