Kỹ Thuật Trồng Dừa
I. Kỹ thuật trồng:

1. Mùa vụ:
Ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) nên trồng vào tháng 6-7 dương lịch
(đã vào mùa mưa) để giảm chi phí tưới trong giai đoạn cây con. Tuy nhiên,
nếu chủ động được nguồn nước tưới thì có thể trồng vào bất kỳ thời gian nào
trong năm.
2. Đào mương lên liếp:
Ở ĐBSCL ngoài đất giồng cát, thì tất cả các loại đất từ đất phù sa ven sông
hay đất phèn đều phải lên liếp khi trồng cây lâu năm như cây dừa. Tuy nhiên,
kiểu lên liếp tùy thuộc vào từng loại đất và mô hình canh tác. Đối với vùng
đất phù sa không phèn có thể lên liếp theo kiểu cuốn chiếu, tức là lớp đất
mặt bị đưa xuống dưới và tầng đất ở dưới sâu được đưa lên mặt, dần dần liếp
được hình thành. Đối với vùng đất có phèn, tùy thuộc vào độ sâu xuất hiện
tầng phèn mà xác định độ sâu của mương, tránh đưa tầng đất phèn tiềm tàng
lên tầng mặt, đất oxid hóa sinh ra phèn hoạt động sẽ làm chết cây dừa. Ngoài
ra, nên áp dụng biện pháp kê liếp để không làm đảo lộn tầng đất, không đưa
đất phèn lên tầng mặt.
3. Kích thước liếp:
Tùy thuộc vào loại đất và mô hình canh tác mà liếp được lên theo kiểu liếp
đơn với chiều rộng mặt từ 4-6 m hay liếp đôi với chiều rộng mặt từ 6-8 m,
thậm chí từ 10-12 m. Đối với vùng đất phù sa, không phèn, có thể lên liếp
đôi để tiện việc trồng xen hoa màu trong giai đọan kiến thiết cơ bản, đồng
thời cũng dễ áp dụng các mô hình đa canh khi cây trưởng thành. Đối với
vùng đất có phèn, mặn nên lên liếp đơn để liếp mau rửa phèn và thường áp
dụng mô hình độc canh hay xen canh với một số cây có khả năng chịu phèn
như chuối, khóm.
- Đất cát pha địa hình bằng phẳng, dễ thoát nước: Không cần lên liếp. Dọn
sạch đất, cày tơi xốp. Định hướng trồng, đóng cọc định vị hố trồng.
- Đất thịt khó thoát nước: Phải đào mương lên liếp. Kích thước và kiểu liếp

bảo đảm nhu cầu ánh sáng cho cây trồng xen. Trồng quá thưa sẽ lảng phí đất
canh tác nhưng nếu trồng quá dầy cây cạnh tranh ánh sáng, vươn cao, lóng
dài cho năng suất thấp. Trồng theo kiểu hình tam giác có mật độ cao hơn
15% so với trồng theo kiểu hình vuông. Tuy nhiên, trồng theo kiểu hình
vuông hay hình chữ nhật thích hợp cho mô hình trồng xen hơn trồng theo
kiểu tam giác (Bảng 1).
- Giống dừa cao: khoảng cách 9m x 9m hình tam giác đều, mật độ 143
cây/ha.
- Giống dừa lai: khoảng cách 8.5m x 8,5m hình tam giác đều, mật độ 160
cây/ha.
- Giống dừa lùn: khoảng cách 8m x 8m hình tam giác đều, mật độ 180
cây/ha.
Bảng 1. Số cây dừa/ha tương ứng theo mật độ trồng và phương pháp trồng
Khoảng cách trồng (m)

Phương pháp

Hình vuông

Phương pháp

Tam giác đều

7 x 7 204 236
7,5 x 7,5 178 205
8 x 8 156 180
8,5 x 8,5 138 160
9 x 9 123 143

- Nếu có trồng xen, khoảng cách trồng có thể thưa hơn (từ 9 – 10m) tùy theo

hình chóp, có kích thước từ 60-80cm, cao từ 30-40cm. Dùng đất phù sa hay
đất mặt trộn với 5-10kg phân hữu cơ, 0,5kg phân lân đấp mô 1-2 tuần trước
khi trồng. Vùng đất cao nên trồng trong hố có kích thước 60x60x60 cm.
Trộn đều đất mặt với phân hữu cơ hoai mục, phân lân cho vô hố như đấp mô.
(hình 25a)

Hình 25a

6. Chuẩn bị cây con:
Đối với cây con được ươm trực tiếp trên đất nên dùng len xén đứt rễ xung
quanh rồi nhấc cây lên khỏi liếp ươm. Không nên dùng tay nắm lá kéo đứt rễ
dừa sẽ làm gãy gốc thân. Cắt ngắn rễ còn từ 3-5cm, nhúng cây con vô dung
dịch thuốc trừ nấm để tránh cho rễ không bị nhiễm bệnh và mau phục hồi.
Nên trồng cây con càng sớm càng tốt, tốt nhất là ngay trong ngày sau khi
được bứng ra khỏi vườn ươm. Cây con được ươm trong túi nhựa dẻo sẽ
thuận tiện và đơn giản hơn khi được chuyển đi trồng. (hình 26)

Hình 26

7. Cách trồng cây con:
Đào một lỗ có kích thước bằng trái dừa trên mô hay trong hố sau đó đặt cây
dừa con vô hố, lấp đất khoảng 2/3 trái. Nên đạp đất, nén xung quanh cây con
giúp cho cây được giữ chặt vô đất. Dùng nẹp tre cột vô gốc thân để cây
không bị lung lay và dùng lá dừa che mát cho cây con vào mùa khô.
- Trường hợp ươm dừa trên luống: Bón lót vào hố đã đào trước đây, đặt cây
con xuống và bón phân vô cơ trộn với đất mặt ở chung quanh gốc, cuối cùng
lấp đất lại cho ngang mặt đất, phủ gốc độ 3cm, giẫm nhẹ xung quanh gốc,
tưới nước (hình 27).

Hình 27

Bảng 3: Sự huy động một số chất dinh dưỡng (kg/ha) của cây dừa
Năng suất N P2O 5

K2O

Mg

Ca

S Na

Cl
100 trái/cây (Ouvier và Ochs, 1978) 49 16 115 8 5 4 11

64
6,7 tấn copra/ha (Ouvier và Ochs, 1978)- Trái 108

39 232 15

9 9 20

125

- Cả cây 174

40 299 39


nên thường có 5-6 tàu lá dừa khô còn dính trên cây.
- Đạm, ngoài vai trò giúp cho sự tăng trưởng của cây, còn giúp cho cây dừa
phát triển mạnh và ra hoa sớm, đạm còn có vai trò quan trọng là giúp cho
cây dừa sản xuất nhiều hoa cái. Nhiều nghiên cứu ở Ấn Độ cho biết khi số
hoa cái/phát hoa ít hơn 20 hoa thì nên nghĩ ngay đến việc bổ sung đạm. Đạm
còn có tác dụng hổ tương với kali. Đạm giúp cho cây dừa sử dụng kali hữu
hiệu hơn. Cây dừa thiếu đạm thường tăng trưởng chậm, cả tàu lá bị vàng. Lá
non vẫn có màu xanh nhạt nhưng không láng như cây đầy đủ đạm. Triệu
chứng thường biểu hiện rõ ở lá già do đạm lá một chất di động trong cây.
Tuy nhiên, nếu cây dừa thiếu kali mà bón nhiều phân đạm thì lá vẫn vàng và
năng suất vẫn thấp.
- Clorua được xem như một chất đa lượng đối với cây dừa hơn là một chất vi
lượng so với các loại cây trồng khác. Trên cây con, clorua có ảnh hưởng đến
sự gia tăng chu vi gốc thân và giúp cho cây chống lại bệnh đốm lá do nấm
Pestalotiopsis sp. gây ra. Clorua giúp gia tăng sự hấp thụ các chất kali, lân,
canxi và ma-nhê nên giúp cho cây ra trái sớm. Đối với năng suất, clorua có
vai trò quan trọng trong việc thành lập cơm dừa. Khi thiếu clorua dừa cho
trái nhỏ nhưng số trái/buồng không giảm. Triệu chứng thiếu chlor thường dễ
nhầm lẫn với triệu chứng thiếu kali. Cần chú ý là giữa chlor và lưu huỳnh có
sự đối kháng rõ rệt. Chlor làm tăng chu vi gốc thân trong khi lưu huỳnh làm
tăng chiều cao cây. Bón nhiều lưu hùynh sẽ làm giảm hàm lượng chlor trong
lá rõ rệt. Chế độ phân bón tùy thuộc vào tuổi cây và loại đất. Công thức bón
phân cho dừa mới trồng ở nhiều loại đất khác nhau được trình bày trong
Bảng 4. Lượng phân bón cho dừa các độ tuổi khác nhau ở vùng đất phù sa
và đất sét được khuyến cáo trong Bảng 4 và 5

Bảng 4: Lượng phân (g/cây/năm) bón cho cây dừa giai đọan kiến thiết cơ
bản và trưởng thành ở vùng đất sét và đất phù sa
Loại phân Tuổ
i cây
Ngoài phân hóa học, việc bón phân hữu cơ cho dừa cũng cần được quan tâm
nhằm cung cấp thêm phân vi lượng, cải tạo đất, giúp cho cây sinh trưởng tốt,
tăng sức đề kháng và đạt năng suất cao. Từ năm thứ hai trở đi nên bón 20kg
phân hữu cơ/cây, sau đó tăng dần mỗi năm 5kg/cây và từ năm thứ bảy trở đi
bón 50kg phân hữu cơ/cây/năm. Phân hữu cơ có thể là các loại phân chuồng
hoai mục, xác bã thực vật, rơm rạ, cỏ mục. Phù sa sông hay bùn ao cũng là
nguồn cung cấp chất hữu cơ và góp phần cung cấp chất dinh dưỡng cho
vườn dừa ở ĐBSCL. Có thể bồi bùn mỗi năm hay 2 năm một lần. Nên bồi
vào mùa nắng, khi bồi chỉ nên trải một lớp bùn dầy khoảng 3-5cm. Bồi quá
dầy có thể đưa phèn lên mặt liếp, có thể ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của
cây.

III. Trồng xen trong vườn dừa:
Vì rễ dừa ăn cạn và tán lá thưa nên cần trồng xen trong vườn dừa nhằm sử
dụng hiệu quả tài nguyên đất và ánh sáng dưới tán dừa và tăng thu nhập cho
nhà vườn. Yacoob (1995) cho biết rễ dừa tập trung ở độ sâu 1m và ăn rộng
2m (Hình 29), do đó ngoài phạm vi nầy có thể trồng xen để tận dụng đất,
tăng thu nhập. Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cho thấy trồng dừa với khoảng
cách 8 x 8 m thì dưới tán dừa còn lại từ 70-75% ánh sáng.

Hình 29
Một trong những nguyên tắc cơ bản của các mô hình trồng xen trong vườn
dừa là sự cạnh tranh về ánh sáng, dinh dưỡng và nhu cầu nước giữa cây dừa
và cây trồng xen không dẫn đến sự giảm năng suất và hiệu quả kinh tế của
cả cây dừa và cây trồng xen. Để tránh sự cạnh tranh về dinh dưỡng và nhu
cầu nước giữa cây dừa và cây trồng xen nên trồng cách gốc dừa tối thiểu 2m
và cây trồng xen phải là những cây ưa bóng râm hay có thể chịu đựng điều
kiện có bóng râm.

- Mô hình dừa-cây có múi (chanh, cam, quýt, bưởi…): Do cây có múi không
thích ánh sáng trực xạ nên rất thích hợp trong mô hình đa canh với dừa. Mô
hình thường áp dụng cho các vùng đất phù sa, đất thịt pha cát, nói chung là
đất có tầng canh tác dầy, hàm lượng dinh dưỡng trong đất từ trung bình đến
cao, chủ động được nguồn nước. (Hình 33)

Hình 33

- Mô hình Dừa-khóm (thơm): thường áp dụng cho vùng đất nhiễm phèn.
Trồng với mật độ khoảng 4.000 cây khóm/ha. Trong điều kiện có nước tưới
trái khóm có thể đạt trọng lượng 1,5 kg.
- Dừa-lúa: áp dụng cho vườn dừa trồng theo kiểu lên mô, lên ụ (Hình 34)

Hình 34

- Dừa-ca cao: Đây là mô hình tương đối lý tưởng và đem lại hiệu quả kinh
tế cao hiện nay. Dừa và ca cao có tác dụng hổ tương rất tốt. Dừa che nắng và
chắn gió cho ca cao trong khi lá ca cao có tác dụng giữ ẩm và cung cấp chất
hữu cơ cho dừa. Do đó, mô hình xen canh dừa-ca cao có hiệu quả kinh tế
cao hơn so với mô hình độc canh. Với khoảng cách 2,5-3m, có thể trồng xen
từ 400-600 cây ca cao/ha, năng suất 50-60 trái/cây/năm (Hình 35)

Hình 35

- Dừa-chuối: Cây chuối rất thích hợp trong mô hình đa canh. Các giống
chuối già lùn, già Hương đều thích hợp dưới bóng râm cây dừa. Có thể trồng
chuối với mật độ 1.000 cây/ha cùng với 125 cây dừa (Hình 36).

Hình 36