Quản lý tổng hợp bệnh đốm vằn hại
lúa (khô vằn)

Khô vằn (Đốm vằn) là đối tượng bệnh hại quan trọng
trên cây lúa. Bệnh gây hại làm giảm năng suất và chất lượng
lúa gạo; hạt lúa bị lép lửng, gạo xay bị nát, chất lượng gạo
thấp. Việc phòng trừ bệnh đốm vằn phải được thực hiện
ngay từ đầu vụ, bao gồm sử dụng giống chống chịu với bệnh,
gieo sạ với độ gieo vừa phải, bón phân cân đối, hợp lý. Nếu
sử dụng giống bị nhiễm bệnh nặng, gieo sạ dày, bón thừa
phân đạm sẽ có nguy cơ bị bệnh đốm vằn sẽ gây hại nặng

Đặc điểm của nấm bệnh :
Nấm bệnh khô vằn lưu tồn dưới dạng khuẩn ty và hạch nấm.
Hạch nấm là những hạt nhỏ, màu trắng đến nâu nhạt. Hạch nấm
lưu tồn trong đất; trong điều kiện khô hạn hạch nấm có thể sống
đến 21 tháng; trong điều kiện ướt hạch nấm có thể sống đến 8
tháng. Nấm bệnh lây lan qua đất, nước, tàn dư cây trồng bị
bệnh Khi làm đất hạch nấm nổi trên mặt nước, trôi theo nước
lan truyền từ nơi này đến nơi khác. Hạch nấm tiếp xúc với bẹ lá,
nẩy mầm và xâm nhiễm bẹ lá
Nấm bệnh đốm vằn có thể sống trên 188 loài cây thuộc 32 họ
trong đó có ít nhất 20 loài cỏ dại thuốc 11 họ.

Điều kiện phát sinh và phát triển
* Điều kiện tự nhiên (thời tiết, khí hậu): Bệnh phát sinh và phát
triển mạnh trong điều kiện nhiệt độ và ẩm cao; nhiệt độ 25 -
30oC, ẩm độ trên 95%. Bệnh gây hại quanh năm trên hầu hết
các trà lúa: Đông xuân, Xuân hè, Hè thu, Thu Đông và lúa Mùa.
* Sử dụng giống lúa nhiễm khô vằn nặng: gieo trồng giống
nhiễm bệnh nặng, tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh gây hại nặng

- Gieo trồng giống chống chịu với bệnh: Hiện nay chưa có giống
kháng bệnh đốm vằn, tuy nhiên trong quá trình canh tác lúa
nguời ta phát hiện thấy có những giống bị bệnh nặng nhưng
cũng có những giống bị bệnh nhẹ hơn. Nên chọn và gieo sạ các
giống nhiễm nhẹ để giảm bệnh và chi phí phòng trừ bệnh đốm
vằn.

Biện pháp kỹ thuật canh tác
+ Vệ sinh đồng ruộng: sau khi thu hoạch lúa nên dọn sạch rơm
rạ để hạn chế hạch nấm.
+ Làm đất: Sau khi thu hoạch lúa nên cày ải lật đất, để chôn vùi
hạch nấm trước khi gieo sạ.
+ Mật độ gieo sạ: nên gieo sạ với mật độ vừa phải để tiết kiệm
giống, hạn chế bệnh đốm vằn; giảm chi phí phòng trừ. Lượng
hạt giống gieo sạ được khuyến cáo từ 80 - 150 kg/ha. Nếu có
điều kiện nên sạ theo hàng bằng máy, lượng giống gieo sạ từ 80
-100kg/ha. Nếu sạ gieo vãi lượng hạt giống nên từ 100 -
150kg/ha. Không nên gieo sạ quá dày vì vừa tốn giống vừa tốn
chi phí phòng trừ sâu bệnh đặc biệt là bệnh khô vằn.
+ Bón phân: bón phân đầy đủ, cân đối giữa tỷ lệ N:P:K. Tăng
cường bón phân hữu cơ, kali giúp hạn chế bệnh. Nên sử dụng
bảng so màu lá lúa để bón phân cho lúa, như vậy sẽ tiết kiệm
được phân bón và chi phí phòng trừ bệnh.
+ Thâm canh tăng vụ: Ruộng thường xuyên bị bệnh đốm vằn
gây hại nặng không nên gieo sạ nhiều vụ liên tiếp trong năm;
nên luân canh với cây trồng khác không phải là cây ký chủ của
bệnh đốm vằn.
+ Quản lý cỏ dại, chăm sóc:
Cỏ dại vừa là ký chủ phụ vừa tạo môi trường sinh thái thích hợp
cho bệnh đốm vằn. Quản lý ruộng sạch cỏ dại sẽ hạn chế được