BÁO CÁO TỐT NGHIỆP

Đề tài

Đánh giá hiệu quả đầu tư, kinh tế - xã
hội của dự án xây dựng bải rác thải
Nam Sơn – Sóc Sơn
(Đông Anh - Hà Nội)
1
ĐỀ ÁN MÔN HỌC

Đánh giá hiệu quả đầu tư, kinh tế - xã hội của dự án xây dựng
bãi rác thải Nam Sơn – Sóc Sơn (Đông Anh - Hà Nội)

A) LỜI MỞ ĐẦU

Công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nước ta trong hơn 10 năm gần
đây tương đối nhanh. Dân số đô thị mới có 11.87 triệu người, chỉ
đến 19.3% tổng dân số. Năm 2002 đã tăng lên khoảng 20 triệu
người, chiếm trên 25,3% tổng dân số. Năm 1991 mới có 1 khu công
nghiệp mới đến 2003 tòan quốc đã thành lập 82 khu công nghiệp.
Đô thị hoá, công nghiệp hoá nhanh đã gây áp lực cho môi
trường, nguồn tài nguyên không những bị khai thác nhiều hơn, tăng
nguy cơ cạn kiệt mà còn thải ra môi trường những chất thải nguy
hại mà việc khắc phục chúng thực sự là một vấn đề nghiêm trọng,
nan giải, không dễ giải quyết. Hà Nội - thủ đô xinh đẹp của chúng ta
cũng bị cuốn vào dòng xoáy ấy. Để gìn giữ môi trường, tạo môi
trường sống trong sạch, phục vụ tốt sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh,
dịch vụ, du lịch lành mạnh cần phải có những dựán liên quan tới
giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường thành phố, trong đó xử lý rác

dụng tài nguyên, giảm thiểu tác hại với môi trường. Lựa chọn
phương án xử lý rác trước hết cần căn cứ trênthành phần của chúng
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
For evaluation only.
3
và sau đó dựa trên nhu cầu sử dụng dản phẩm có thể tạo ra từ chất
thải

I.Thực trạng hệ thống quản lý rác thải ở Hà Nội

Hệ thống quản lý rác thải tại thủ đô Hà Nội có 11 đơn vị thành
viên đảm nhận công tác duy trì vệ sinh của 7 quận nội thành trên
các lĩnh vực: rác thải sinh hoạt, tưới rửa đường, thu gom vận chuyển
bùn bể phốt. Khối lượng rác thải hàng ngày khoảng 1.000 tấn được
chuyển đến bãi xử lý Nam Sơn – Sóc Sơn.
Trước tháng 7 -1997 tất cả rác thải sinh hoạt của thành phố được
tập trung về bãi rác Mễ Trì. Từ tháng 7 -1997 đến tháng 9 – 1999 ,
rác được xử lý tại bãi Tây Mỗ, Từ Liêm, Hà Nội. Do bãi rác Tây
Mỗ quá tải xảy ra ùn tắc trong tháng 9 – 1999,bãi Nam Sơn vừa xây
dựng vừa tiếp nhận rác từ tháng 1 -2000. Bãi Nam Sơn cách thành
phố 55 km, đây là khu liên hiệp xử lý rác tại Hà Nội với diện tích
150ha. Ở đây có nhà máy xử lý chất thải bệnh viện,chất thải công
nghiệp, chất thải sinh hoạt, phân loại và tái chế, có hai lò đốt chất
thải rắn. Năm 2004 đã được đầu tư lắp đặt thêm 3 dây chuyền xử lý
chất thải nguy hại bằng công nghệ hoá học và hoá lý và một dây
chuyền công nghệ xử lý tận thu bùn cặn của công nghiệp điện tử
Hanel để tái chế thành gạch màu không nung. Đây là một bước tiến
bộ lớn trong hoạt động đưa các công nghệ xử lý ô nhiễm vào thực
tiễn. Về rác thải bệnh viện, mỗi ngày có khoảng hơn 12m3 rác từ 36
bệnh viện của Hà Nội. Công ty Môi trường đô thị Hà Nội đã đưa

For evaluation only.
5
-Chất thải làm xấu cảnh quan môi trường.
nguy cơ ảnh hưởng của chất thải đến sức khoẻ của con người có thể
xảy ra trong mọi công đoạn của quá trình quản lý chất thải: gây ô
nhiễm ở điểm tập kết rác thải, gây tai nạn giao thông trong quá trình
vận chuyển rác thải, gây ô nhiễm ở bãi chôn lấp, gây tai nạnở bãi
chôn lấp, gây tai nạn ở nhiều nơi thiêu chất thải do thiếu kiểm soát
và giám sát chặt chẽ…
Hậu quả của chất thải gây nên nhiều loại bệnh khác nhau:
-Ô nhiễm không khí gây ra các bệnh đường hô hấp, dị ứng, tim
mạch, giảm trí thông minh ở trẻ em…
-Ô nhiễm nước gây ra các bệnh tiêu hoá, bệnh ngoài da, bệnh gắn
liền với kí sinh trùng…
-Sự suy giảm tầng ôzôn dẫn tới tác hại đối với da(rối loạn phát triển
của các tế bào da, ung thư sắc tố…) tác hại đối với mắt, ức chế
miễm dịch, các bệnh truyền nhiễm…
-Ô nhiễm tiếng ồn ảnh hưởng tới thần kinh
-Chất thải phá hoại các cảnh quan ảnh hưởng tới đời sống tinh thần
của con người.
Nạn nhân chụi tác động của chất thải bao gồm nhiều thành
phần, cấp độ và có quy mô rất lớn.những người chụi ảnh hưởng
nhiều nhất từ chất thải là những công nhân làm việc trong lĩnh vực
tiếp xuc thường xuyên, trực tiếp với chất thải. chẳng hạn, khảo sát
tình hình sức khoẻ của công nhân Công ty Môi trường Đô thị Hà
Nội, ở thời điỉem năm 1993. đã cho kết quả:36% công nhân có biểu
hiện kích thích đường hô hấp, trong đó kích thích mức 3 là
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
For evaluation only.
6

ánh sáng vào nước gây khó khăn cho sự quang hợp dần dần
làm cho các động thực vật không giúp ích cho việc tự xử lý
nước của ao hồ. Các kim loại nặng nếu tồn tại trong nước sẽ
tiêu diệt các loại thuỷ sinh, hoặc tác động tích luỹ vào cơ thể
chúng theo chuỗi thức ăn.
- Những vi trùng có trong rác thải khi xâm nhập vào môi trường
nước cũng gây ra các dịch bệnh lan tràn như: đau mắt hột, sốt
xuất huyết, giun sán, bệnh ngoài da…
Trên đây chúng ta chỉ mới quan tâm đến nước mặt con nước
ngầm thì sao? Chất lượng nước ngầm cũng bị ảnh hưởng nghiêm
trọng bởi rác thải, chẳng hạn như: hàm lượng các chất hữu cơ sau
khi bị phân huỷ sẽ ngấm vào nước ngầm làm hạn chế nguồn nước
ngầm được sử dụng vào truyền nhiễm những bệnh nguy hiểm,
nếu chúng ta sử dụng chúng để sản xuất và sinh hoạt. Chính vì
vậy, cần phải thu gom kịp thời và xử lý một cách hợp lý thì mới
có thể ngăn chặn sự lây lan bệnh tật cho con người
2.2) Ảnh hưởng của rác tới môi trường không khí.
Cùng với quá trình đô thị hoá trong cả nước thì thủ đô Hà
Nội đang chịu sức ép nặng nề về môi trường từ nguồn rác thải
sinh hoạt, từ các hoạt động sản xuất. Rác thải thành phố ra môi
trường đã không qua xử lý, đồng thời người dân không có ý thức
thường đổ rác ra đường trước hoặc sau khi công nhân thu gom
đến. Như đã nghiên cứu ở trên, nguồn rác thải ở đây chủ yếu là
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
For evaluation only.
8
rác sinh hoạt nên có tỷ lệ thực phẩm cao trong toàn bộ khối lượng
rác thải, cộng với thời tiết nóng ẩm và mưa nhiều đã trở thành
điều kiện thuận lợi cho các thành phần hữu cơ phân huỷ thúc đẩy
nhanh quá trình gây men, thối rữa, tạo nên mùi khó chịu cho con

phát triển nền kinh tế mà không chú trọng bảo vệ môi trường thì
sẽ dẫn đến hậu quả không lường trứơc được gây thiệt hại to lớn
về vật chất và con người,
Hà Nội trong 10 năm trở lại đây đang trong giai đoạn đầu tư
và phát triển, nền kinh tế cùng với cả nước chuyển sang nền kinh
tế thị trường, mở cửa. Hà Nội tăng trưỏng nhanh với quá trình đô
thị hoá, công nghiệp hoá cùng du nhập với lối sống mới đã tác
động mạnh tới đời sống và đặc biệt là vấn đề sức khoẻ cộng
đồng. Sự đô thị hoá, công nghiệp hoá không những ảnh hưởng
tới sức khoẻ cộng đồng sống trong thành phố mà còn ảnh hưỏng
rất nhiều tới sức khoẻ cộng đồng sống ven đô thị. Vấn đề sức
khoẻ cộng đồng biến đổi theo hưóng xấu chính là kết quả của sự
tăng trưỏng kinh tế nhưng không chú trọng bảo vệ môi trường,
đặc biệt là môi trường không khí và môi trường nư
ớc.
Như đã nói ở trên, sự ô nhiễm rác thải đã dẫn đến ô nhiễm môi
trường nước, đó là sự xuất hiện của các chất lạ trong môi trường
nước. Những chất này đến một giới hạn nhất định sẽ là tác nhân
gây ra bệnh tật cho con người. Mọi người phải sinh sống trong
khu vực bị ô nhiễm, khi đó nguồn nước sinh hoạt của người đó bi
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
For evaluation only.

10
nhiễm các chất bẩn. Thông qua quá trình sinh hoạt, sử dụng
nguồn nước bị ô nhiễm con người sẽ bị lan truyền các chất bẩn
vào cơ thể. Cơ thể con người cũng có thể bị nhiễm các chất độc
hại khi họ sử dụng những loại thức ăn chế biến từ các loại sinh
vật bị nhiễm độc do ô nhiễm nước. Chính sự tồn tại của các chất
độc hại đó trong cơ thể sẽ làm rối loạn các quá trình sinh - lý -

quan tâm đến sức khoẻ cộng đồng, trước hết cần phải giải quyết
vấn đề rác thải một cách có hiệu quả cả tầm vĩ mô và vi mô.
2.4) Ảnh hưởng của rác thải tới cảnh quan xung quanh
Hà Nội là một trung tâm chính trị văn hoá của cả nước. Tuy
nhiên, trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển không
ngừng của nền kinh tế thì lượng rác thải không đựoc thu gom
cũng tăng lên một cách đáng kể làm ảnh hưởng đến cảnh quan và
kiến truc đô thị, làm mai một cách nhìn của khách nước ngoài về
hình ảnh một Hà Nội “ nghìn năm văn hiến”. Đôi khi sự xuống
cấp của xe gom rác làm cho rác lộ ra ngoài tạo sự bừa bãi, bẩn
thỉu cho điểm tập kết. Hiện tượng vứt rác bừa bãi vừa làm cho
cảnh quan luôn có cảm giác mất vệ sinh, không sạch sẽ, làm
khách du lịch không hứng thú với cảnh đẹp mà chỉ chăm chú
tránh các bãi rác “ bất đắc dĩ” trên đường phố. Bên cạnh đó,
những thùng rác nằm lộ thiên trên lối đi gây khó chịu khi đi ra đi
vào khu tập thể, đôi khi làm hỏng những công trình kiến trúc xây
dựng quanh đó.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
For evaluation only.

12
Chính vì vậy, chúng ta cần tìm những giải pháp có thể giảm
bớt sự mất cảnh quan do rác thải gây ra ở Hà Nội bằng những
biện pháp quản lý chặt chẽ rác thải tạo nên sự yên tâm thoải mái
đối với khách hàng đi đường và có thể trả lại cái tên yêu quý “Hà
Nội nghìn năm văn hiến”.
Thực ra mà nói môi trường rác thải tác động đối với môi
trường không khí,môi trường nước, môi trường cảnh quan đô thị
cũng chính là sự tác động đến sức khoẻ của con người làm nảy
sinh nhiều vấn đề trong cuộc sống của cộng đồng người, họ phải

đào trộn.
3.3) Khu chôn lấp.
Theo như kết quả dự tính khối lượng chât thải rắn được tiếp
nhận ở khu Nam Sơn đến năm 2020là 15.305.045 tấn và lượng rác
tích luỹ đến năm 2018 là 34.011.211 m3 (tính với khối lượng riêng
của rác là 0,45tấn/m3). Quá trình chôn lấp do các phương tiện đầm
nén kỹ nên thể tích rác giảm đi 3,5 lần là 9.717.489m3.
Lượng đất phủ chiếm 20% và bằng 1.943.500m3.
Tổng thể tích chôn lấp là : 11.660.986m3.
Diện tích bãi chôn lấp yêu cầu là : 11.660.986/18= 61,4 ha.
Diện tích phụ trợ là 11.1 ha.
Tổng diện tích của khu chôn lấp là 72,5ha, được bố trí ơ khu
vực thấp.
Giai đoạn 1 có diện tích khoảng 13,067ha sẽ chôn lấp trong 3 ô (A-
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
For evaluation only.

14
B-
C).
giai đoạn 2 chôn lấp trong 8 ô, diện tích khoảng 59,44ha (kể cả diện
tích cho đắp đường bao và đê bao). Các ô chôn lấp có độ cao tự
nhiên từ +7.00 đến +26.00m. Đáy bãi chôn lấp dự kiến can lấp từ
cốt +6.20 đến +9.00m.
 Khu chôn lấp hợp vệ sinh giai đoạn 1.
+ San nền :
Ô số 1 có diện tích 25.670m2, cao độ mặt đê bao +15m, cao
độ đáy bãi trung bình +6,2m. Dung tích ô 1 băng 225.896m3.
Ô số 2 có diện tích 30.704m2, cao độ mặt đê bao +15m,cao độ
đáy bãi trung bình +6,2m. Dung tích ô 2 bằng 270.195m3.

sử dụng khi đóng cửa một phần và hoàn toàn bãi chôn lấp.
IV) Phân tích chi phí - lợi ích của dự án xây dựng bãi rác thải
Nam Sơn - Sóc Sơn – Hà Nội.
1. Chi phí.
*1.1.Chi phí trước đầu tư:
Ta có bảng hạch toán chi phí trước đầu tư như sau:
tên công việc đơn vị

sản lượng

đơn giá

số tiền

đền bù đất đai:
đất thổ cư ha 18

340

6120

đất nông nghiệp ha 45

310

13950

đất rừng ha 20

160

Chi phí giám sát thi công 656

Chi phí ban quản lý dự án 1843

Phương tiện ban quản lý 250

Tổng 36555

Phí dự phòng(5% tổng chi phí tr,đầu tư) 1827

Tổng 38362

Đơn vị tính:triệu đồng
*1.2.Chi phí đầu tư xây dựng.
- Chi phí đầu tư cho khu chôn lấp. Chi phí này theo dự tính
được đầu tư cùng thời điểm với chi phí chuẩn bị cho giai đoạn đầu
tư (năm 0),chi phí này gồm các khoản đầu tư cho thiết bị và xây
dưng khu chôn lấp hợp vệ sinh giai đoạn 1 để đi vào hoạt động ngay
từ năm thứ nhất. Chi phí này được khái toán cụ thể trong bảng sau:
Khái toán chi phí đầu tư cho khu chôn lấp giai đoạn I
Trong đó
Tên công việc
Xây dựng

Thiết bị

Số tiền
Tổng số đất phải đào 23.437

23.437

trạm thu và xử lý nước rác 1735

4.619

6354

Tổng 42895

10062

52957

Phí dự phòng(5%) 2144,75 503,1 2647,85
Tổng 45039,75 10565,1

55604,85
đơn vị tính :triệu đồng

-Chi phí xây dựng cho khu chế biến phân compost và xử lý chất
thải công nghệp, đồng thời hoàn tất khu chôn lấp giai đoạn 2. Chi
phí này theo dự tính được đầu tư vào năm thứ 4 kể từ khi thực hiện
dự án .
Bảng khái toán chi phí đầu tư xây dựng cho khu chế biến phân
Compost và xử lý chất thải công nghiệp
Trong đó
Tên công việc
Xây dựng

Thiết bị
Số tiền

1628

Phòng thí nghiệm 310

945

1255

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
For evaluation only.

18
Khu chế biến phân Compost 52095

200.043

252.138

Khu xử lý rác thải công nghiệp

38566

124.537

163.103

Tổng 94725

349590



10

1.5*12 180

Chi phí điện năng Số 450*365

550

90.3375

Chi phí chất xúc tác 254

BHXH,BHYT,Bảo hộ LĐ,Độc
hại(5%phí tài sản) 154.9

chi phí sửa chữa(5% phí khấu hao tài
sản năm) 154.9

Tổng 1650.1338Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
For evaluation only.

19
Chi phí vận hành hàng năm đối với khu chế biến phân compost (
theo dự tính được đầu tư vào năm thứ 6 kể từ khi dự án bắt đầu hoạt
động ).Chi phí này được khái toán ở bảng sau:
Bảng chi phí hàng năm cho khu chế biến phân Compost


Đơn vị tính:triệu đồng

Chi phí vận hành hàng năm đối với khu xử lý chất thải công
nghiệp, được đầu tư cùng thời điểm với khu chế biến phân bón. Chi
phí này được khái toán trong bảng sau:
Bảng chi phí hàng năm đối với khu xử lý chất thải công nghiệp
đưon vị tính: triệu đồng
tên công việc Đơn vị
Số
lượng
Đơn giá

Thành
tiền
Lương công nhân Người 40

0.85*12

408

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
For evaluation only.

20
Lương cán bộ quản lý Người 5

1.5*12 90

chi phí điện năng Số 310*365

Tỷ lệ thu phí : 70%
Vậy doanh thu sẽ là :12000 x 1.709.300 x 0,7=14.358.120.000đ
- Lợi ích thu được từ doanh thu hàng năm đem lại của khu chế
biến phân bón hưu cơ:
Theo như dự tính của các nhà hoạch định chính sách, tư năm
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
For evaluation only.

21
thứ sáu tính từ thời điểm dự án bắt đầu thì khu chế biến phân bón
compost hoàn thành và đi vào hoạt động với công suất là
25.000tấn/năm
Giá một tấn phân bón hữu cơ trên thị trường hiện nay là:2,5 triệu
Doanh thu : 25.000 x 2,5=62.500 (triệu đ)
-Lợi ích thu được từ khu xử lý chất thải rắn công nghiệp dư kiến
chi tiết trong bảng khái toán sau :
Doanh thu d ự kiến cho khu xử lý chất thải công nghiệp
STT

Loại chất thải xử lý
Số lượng chất thải
xử lý (Tấn/năm)
Doanh thu
/năm(tr.đồng)
1

chất thải lỏng 5670

20966,4
2

22
cho con cái học hành, xây dựng lại nhà cửa tránh được hiện tượng
bão lụt, giảm được các tệ nạn phá rừng để kiếm thêm thu nhập,
không những thế họ đem lại cho xã hội một khoản lợi ích không nhỏ
ước tính khoảng 63 triệu.
-Môi trường được cải thiện, khuấy động phong trào sinh hoạt văn
hoá, nâng cao đời sống tinh thần, mức dân trí từ đó cũng được phát
triển, người dân ở đây sẽ thực hiện tốt hơn các biện pháp sinh đẻ kế
hoạch đồng thời hạn chế các tệ nạn xã hội. Tất cả những điều đó
giúp cho năng suất lao động đạt ở mức cao hơn, cụ thể ở đây (chủ
yếu là cây lương thực ) tăng lên so với trước là 0,5 tấn /1ha. Tổng
diện tích trồng cây lương thực của 3 xã thuộc dự án vào khoảng
(253 x3) 759ha. Vậy tổng sản lượng tăng lên trong một năm (gồm
cả 2 vụ) sẽ là : 0,5 x759 x2=759ha
Giá lúa trên thị trường hiện nay la : 2 triệu
Doanh thu : 759 x2 =1518 (triệu đ)
-Dự án Nam Sơn đã đem lại hệ thống cung cấp nước sạch cho
người dân ở 3 xã , điều này hạn chế được số người mắc bệnh do ô
nhiễm nguồn nước gây ra. Lợi ích đem lại cho xã hội đó chính la
khoản chi phí đáng lẽ phải bỏ ra để điều trị bệnh .
Theo thống kê của viện vệ sinh dịch tễ thì co khoảng 8 loại
bệnh phát sinh do ô nhiễm nguồn nước . Để xác định được một cách
chính xác tổng chi phí cho các loại bệnh này chúng ta phải xác định
được các loại chi phí sau :
+Chi phí trọn gói cho những người mắc bệnh điều trị : Bao
gồm chi phí cho việc chữa thị bệnh, đồng thời cả người thân chăm
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
For evaluation only.

23

Năm đầu tư là năm 0
Đời dự án là 20 năm kể từ khi bắt đầu xây dựng.
Tóm lại:
Sau khi xem xét ta thấy: lợi ích > chi phí. Suy ra, dự án là khả thi,
nên đầu tư thực hiện
C: Kết luận
Ở trên chúng ta đã sơ lược đi xem xét khía cạnh kinh tế, kỹ
thuật của dự án xây dựng bãi rác thải Nam Sơn. Đi đến kết luận đ ây
là một dự án khả thi cho lợi ích lớn hơn chi phí, nên đầu tư xây
dựng. Bài làm của em còn nhiều thiếu sót mong thầy cô góp ý và
sửa chữa thêm . Em xin cảm ơn.

Tài liệu tham khảo:

Giáo trình kinh tế chất thải NXB Chính trị Quốc gia
Giáo trình kinh tế đầu tư NXB Thống kê
Bài giảng của PGS.TS Nguyễn Thế Chinh
Sách Việt Nam - môi trường và cuộc sống của Hội bảo vệ thiên
nhiên và môi trường Việt Nam
Sách báo cáo hiện trạng Môi trường Quốc gia
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
For evaluation only.