LUẬN VĂN
“Thành lập lưới khống chế thi công
trong xây dựng công trình công
nghiệp”.
Bộ môn Trắc địa công trình Đồ án tốt nghiệp
Vũ Hồng Sơn Lớp: Trắc địa B_K48
- 1 -
Mục lục
Lời nói đầu 2

Lời nói đầu
Trên con đờng công nghiệp hoá - hiện đại hoá Đất nớc, việc xây dựng
và phát triển các khu công nghiệp là hết sức cần thiết. Chúng ta đã xây dựng
đợc khá nhiều những cụm công nghiệp cũng nh các nhà máy sản xuất với diện
tích và quy mô hoạt động lớn nhỏ khác nhau. Việc xây dựng các công trình công
nghiệp cần có những yêu cầu riêng biệt trong suốt quá trình thiết kế, thi công và
khai thác sử dụng. Đối với công tác Trắc địa phục vụ cho xây dựng công trình
công nghiệp thì các yêu cầu này càng phải chặt chẽ bởi công tác này là cơ sở cho
việc xây dựng công trình về sau. Để đảm bảo đợc các yêu cầu đó, một nhiệm vụ
đặt ra đối với các nhà trắc địa trong xây dựng công trình công nghiệp là phải thiết
kế các mạng lới trắc địa phục vụ cho từng quá trình trên. Trong các mạng lới
trắc địa, việc thành lập lới khống chế thi công là một trong những nội dung quan
trọng, lới khống chế thi công đợc thành lập theo nhiều phơng pháp khác
nhau để thực hiện các công tác bố trí và đo vẽ hoàn công công trình.
Đợc sự phân công của bộ môn Trắc địa công trình - Khoa Trắc địa - Trờng
Đại học Mỏ - Địa chất cùng thày giáo hớng dẫn PGS.TS Nguyễn Quang Thắng,
tôi đợc giao nhiệm vụ thực hiện đồ án tốt nghiệp với đề tài Thành lập lới
khống chế thi công trong xây dựng công trình công nghiệp. Nội dung đồ án
bao gồm :
Chơng I : Giới thiệu chung.
Chơng II: Thiết kế lới khống chế mặt bằng và độ cao trong thi công
công trình công nghiệp.
Chơng III: Thực nghiệm thiết kế lới khống chế thi công công trình công
nghiệp.
Trong quá trình thực hiện đồ án, tôi đã nhận đợc sự hớng dẫn chỉ bảo
nhiệt tình của PGS.TS Nguyễn Quang Thắng và các Thày cô trong bộ môn Trắc
địa công trình. Tuy nhiên do trình độ còn hạn chế nên trong đồ án không thể
tránh khỏi những thiếu sót, vậy tôi rất mong đợc sự đóng góp ý kiến của quý
Thày cô cùng các bạn đồng nghiệp để bản đồ án đợc hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

trình đợc lập sau khi đã giải phóng và san lấp mặt bằng, những đặc điểm cơ bản
của lới nh sau:
Bộ môn Trắc địa công trình Đồ án tốt nghiệp
Vũ Hồng Sơn Lớp: Trắc địa B_K48
- 4 -
- Lới đợc thành lập trong hệ toạ độ vuông góc giả định nhng đợc đo
nối với hệ toạ độ Nhà nớc;
- Đồ hình lới đợc xác định tuỳ thuộc vào hình dạng của khu vực và sự
phân bố các hạng mục của công trình xây dựng;
- Kích thớc và số lợng hình hoặc vòng khép của lới khống chế thi
công thờng không lớn;
- Chiều dài cạnh của lới thờng ngắn;
- Các điểm của lới có yêu cầu độ ổn định cao về vị trí trong điều kiện thi
công xây dựng công trình phức tạp;
- Điều kiện đo đạc mạng lới thờng gặp nhiều khó khăn do ảnh hởng
của các điều kiện trong khi xây dựng công trình.
Các yếu tố ảnh hởng đến việc lựa chọn phơng pháp thành lập lới
khống chế thi công công trình bao gồm: hình dạng và diện tích của khu vực xây
dựng, điều kiện địa hình khu đo, độ chính xác yêu cầu, phơng tiện trang thiết bị
đo đạc hiện có. Lới khống chế thi công công trình có thể đợc thành lập theo
các phơng pháp truyền thống nh: lới tam giác (đo góc, đo cạnh, đo góc - cạnh),
lới đa giác, lới ô vuông xây dựng. Ngoài ra, với những u điểm nổi bật và hiệu
quả công tác cao, công nghệ GPS đang đợc ứng dụng và phát triển rộng rãi
trong các lĩnh vực trắc địa trong đó có công tác thành lập lới khống chế thi
công trắc địa công trình. Khi áp dụng công nghệ GPS để thành lập lới khống
chế thi công công trình thì không cần thiết phải lập lới trắc địa cơ sở nếu nh
gần khu xây dựng đã có ít nhất một điểm toạ độ Nhà nớc. Thực tế lới cơ sở
trắc địa công trình chỉ cần thiết cho các khu vực xây dựng có diện tích lớn.
Theo mục đích và ý nghĩa, lới khống chế thi công công trình công
nghiệp cần đảm bảo những yêu cầu về độ chính xác sau:

tiết; tiến hành các công tác bố trí chi tiết phục vụ việc thi công xây dựng trên các
sàn tầng;
- Đo vẽ hoàn công các kết cấu xây dựng công trình đã đợc lắp đặt;
- Quan trắc chuyển dịch và biến dạng công trình;
- Lập báo cáo kỹ thuật về công tác trắc địa.
Để có thể thực hiện đợc các nhiệm vụ này thì trên khu vực xây dựng công
trình cần thành lập hệ thống lới khống chế thi công theo các nguyên tắc sau:
Bộ môn Trắc địa công trình Đồ án tốt nghiệp
Vũ Hồng Sơn Lớp: Trắc địa B_K48
- 6 -
- Lới khống chế thi công công trình thờng đợc thành lập theo dạng
lới độc lập;
- Các bậc lới khống chế thi công công trình cần phải tính toạ độ và độ
cao trong một hệ toạ độ và độ cao thống nhất, có đo nối với lới đã thành lập
trong giai đoạn khảo sát thiết kế công trình.
Các nguyên tắc này nhằm đảm bảo cho lới khống chế thi công công trình
không bị biến dạng do ảnh hởng của sai số số liệu gốc và các điểm của lới
đợc xác định trong một hệ toạ độ và độ cao chung.
Trong quá trình thành lập lới khống chế thi công công trình, công tác
trắc địa gồm hai giai đoạn:
1. Thiết kế lới
Công tác thiết kế lới khống chế thi công công trình đợc thực hiện trong
phòng dựa trên các tài liệu đã có trong giai đoạn khảo sát thiết kế công trình.
Căn cứ vào ý nghĩa của lới, dựa vào tổng bình đồ của khu vực xây dựng mà
thiết kế lới nhằm giải quyết các nhiệm vụ:
- Xác định chỉ tiêu độ chính xác yêu cầu thành lập lới;
- Xác định số bậc phát triển lới, phơng pháp thành lập và sơ đồ lới đối
với mỗi bậc;
- ớc tính độ chính xác đặc trng của các bậc lới và độ chính xác các trị
đo đối với mỗi bậc lới, so sánh với chỉ tiêu yêu cầu.

2. Thi công lới
Quá trình thi công lới đợc thực hiện ngoài thực địa bao gồm các công
việc sau:
- Khảo sát chọn điểm;
- Gia công và chôn mốc;
- Tổ chức đo đạc các mạng lới;
- Kiểm tra chất lợng lới và xử lý số liệu.
Việc bố trí lới phải căn cứ vào bản vẽ tổng mặt bằng kết hợp với công tác
khảo sát ngoài thực địa để có thể chọn đợc vị trí đặt mốc khống chế sao cho
chúng thuận tiện tối đa trong quá trình sử dụng và ổn định lâu dài trong quá
trình thi công công trình. Kết quả của quá trình thi công lới là thành lập đợc
trên thực địa một mạng lới khống chế thi công bao gồm nhiều bậc lới với các
sơ đồ, chỉ tiêu độ chính xác của các bậc khác nhau.
Bộ môn Trắc địa công trình Đồ án tốt nghiệp
Vũ Hồng Sơn Lớp: Trắc địa B_K48
- 8 -
Trong quá trình thi công công trình công nghiệp, lới khống chế thi công
công trình đợc thành lập ứng với từng giai đoạn thi công:
a. Thành lập xung quanh công trình lới khống chế có đo nối với lới
khống chế trắc địa Nhà nớc
Mạng lới này có tác dụng định vị công trình trong hệ toạ độ đã sử dụng ở
giai đoạn khảo sát thiết kế, tức là định vị nó so với các công trình lân cận. Mạng
lới này chủ yếu đảm bảo yêu cầu thi công công trình. Đối với nhà cao tầng
trong các công trình công nghiệp, lới khống chế bên ngoài công trình chủ yếu
phục vụ cho thi công phần dới mặt đất của ngôi nhà, là cơ sở để chuyển toạ độ
vào bên trong công trình.
b. Thành lập lới khống chế trên mặt bằng móng
Lới khống chế trắc địa trên mặt bằng móng đợc thành lập trong xây
dựng các ngôi nhà cao tầng dân dụng và công nghịêp. Lới này có tác dụng để
bố trí các hạng mục công trình nh các trụ, cột, cầu thang máy, xác định vị trí

dụng hệ toạ độ giả định thì gốc toạ độ đợc chọn sao cho tọa độ của tất cả các
điểm trên mặt bằng xây dựng đều có giá trị dơng, nếu sử dụng hệ toạ độ quốc
gia thì phải sử dụng phép chiếu Gauss - Kruger hoặc UTM và chọn kinh tuyến
trục sao cho biến dạng chiều dài của các cạnh không vợt quá 1/50.000, nếu
vợt quá thì phải tính chuyển. Mặt chiếu đợc chọn trong đo đạc xây dựng công
trình là mặt có độ cao trung bình của khu vực xây dựng. Khi hiệu số độ cao mặt
đất và mặt chiếu < 32m thì có thể bỏ qua số hiệu chỉnh
h
S
, nếu > 32m thì phải
tính số hiệu chỉnh do độ cao.
3. Tiêu chuẩn để đánh giá độ chính xác của các đại lợng đo trong xây
dựng là sai số trung phơng. Sai số giới hạn đợc lấy bằng hai lần sai số trung
phơng.
4. Đối với các công trình lớn có dây chuyền công nghệ phức tạp và các
công trình cao tầng cần phải sử dụng các máy móc thiết bị hiện đại có độ chính
xác cao. Để thành lập lới khống chế có thể sử dụng công nghệ GPS kết hợp với
máy toàn đạc điện tử. Tất cả các thiết bị sử dụng đều phải đợc kiểm tra, kiểm
nghiệm và hiệu chỉnh theo đúng các yêu cầu trong tiêu chuẩn hoặc quy phạm
chuyên ngành trớc khi đa vào sử dụng.
Bộ môn Trắc địa công trình Đồ án tốt nghiệp
Vũ Hồng Sơn Lớp: Trắc địa B_K48
- 10 -
Lới khống chế thi công trong xây dựng công trình công nghiệp đợc
thành lập để bố trí và đo vẽ hoàn công công trình công nghiệp, do vậy khi thành
lập lới ngoài việc đảm bảo các yêu cầu của lới khống chế thi công cần phải
thoả mãn các chỉ tiêu kỹ thuật của công tác bố trí và công tác đo vẽ hoàn công
công trình. Trong TCVN309 : 2004 quy định về các chỉ tiêu đó nh sau:
1.2.2. Lới khống chế thi công
1. Hệ toạ độ sử dụng trong thiết kế lới

nghiệp có thể đợc thành lập theo các phơng pháp sau:
- Lới tam giác (đo góc, đo cạnh, đo góc - cạnh);
- Lới đa giác;
- Lới GPS;
- Lới ô vuông xây dựng.
Lới độ cao thi công trên công trình có diện tích >100 ha đợc thành lập
bằng phơng pháp đo cao hình học với độ chính xác tơng đơng với thuỷ chuẩn
hạng III Nhà nớc; khi công trình có diện tích mặt bằng <100 ha lới khống chế
độ cao đợc thành lập bằng phơng pháp đo cao hình học với độ chính xác
tơng đơng với thuỷ chuẩn hạng IV Nhà nớc. Lới độ cao đợc thành lập dới
dạng tuyến đơn dựa vào ít nhất hai mốc độ cao cấp cao hơn hoặc tạo thành các
vòng khép kín và phải dẫn đi qua tất cả các điểm của lới khống chế mặt bằng.
5. Đặc trng độ chính xác
Theo TCXDVN 309 : 2004, đặc trng về độ chính xác của lới khống chế
mặt bằng và độ cao phục vụ thi công công trình công nghiệp đợc thống kê
trong bảng 1.1:
Bảng 1.1. Sai số trung phơng khi lập lới khống chế thi công
Cấp
chính
xác
Đặc điểm của đối tợng xây lắp
Sai số trung phơng khi lập
lới
Đo góc
()
Đo cạnh
(tỷ lệ)
Đo
chênh
cao

10
4
Đờng trên mặt đất và các đờng ống
ngầm ngoài phạm vi xây dựng.
30
1/2.000
15
1.2.3. Công tác bố trí công trình công nghiệp
Lới khống chế thi công trong xây dựng công trình Công nghiệp đợc
thành lập để lắp đặt các kết cấu xây dựng, để lắp đặt các thiết bị công nghệ cần
sử dụng mạng lới trục lắp ráp riêng. Trong TCVN 309 : 2004 quy định độ
chính xác khi lập lới bố trí công trình nh sau:
Bảng 1.2. Sai số trung phơng khi lập lới bố trí công trình
Cấp
chính
xác
Đặc điểm của các toà nhà, các
công trình và kết cấu xây dựng
Sai số trung phơng khi thành lập
các lới bố trí trục và sai số của các
công tác bố trí khác
Đo
cạnh
Đo
góc
()
Xác định chênh
cao tại trạm máy
(mm)
1

2.5
4
Các toà nhà cao dới 5 tầng, các
công trình có chiều cao <15m
hoặc có khẩu độ < 6m.
000.3
1
30
3
5
Các kết cấu gỗ, các lới công
trình, các đờng xá, các đờng
dẫn ngầm.
000.2
1
30
5
6
Các công trình bằng đất
000.1
1
45
10
Sai số chuyền toạ độ và độ cao từ các điểm của lới trục cơ sở lên các
tầng thi công đợc nêu trong bảng 1.3:
Bảng 1.3. Sai số trung phơng chuyển trục và độ cao lên các mặt bằng xây lắp
Các sai số
Chiều cao của mặt bằng thi công xây dựng
(m)
< 15

(1-1)
Trong đó:
t - có giá trị bằng 1; 2.5; 3 và đợc ấn định trớc trong bản thiết kế xây
dựng, hoặc bản thiết kế các công tác trắc địa, tuỳ thuộc vào tính chất quan trọng
và mức độ phức tạp của từng công trình.
m - là sai số trung phơng đợc lấy theo bảng 1.2 và bảng 1.3.
Khi biết trớc giá trị dung sai xây lắp cho phép của từng hạng mục công
trình có thể xác định đợc dung sai của công tác trắc địa theo nguyên tắc đồng
ảnh hởng:
3
xl
td


(1-2)
Trong đó:
td

- là dung sai của công tác trắc địa;
xl

- là dung sai của công tác xây lắp;
3 - là chỉ 3 nguồn sai số trong trong xây lắp bao gồm: Sai số do trắc địa,
sai số do chế tạo, thi công cấu kiện; sai số do biến dạng.
1.2.4. Công tác đo vẽ hoàn công công trình công nghiệp
Trong quá trình thi công xây lắp công trình cần tiến hành đo đạc kiểm tra
vị trí và kích thớc hình học của các hạng mục xây dựng, công tác kiểm tra các
yếu tố hình học bao gồm:
- Kiểm tra vị trí của các hạng mục, các kết cấu riêng biệt và hệ thống kỹ
thuật so với các tham số trong hồ sơ thiết kế;

Lập bản
thiết kế
lới
khống
chế thi
công
Lập phơng án kỹ thuật
Khảo sát chọn điểm và chôn mốc
Tổ chức đo đạc
Xử lý số liệu đo
Lập dự toán kinh phí
Bộ môn Trắc địa công trình Đồ án tốt nghiệp
Vũ Hồng Sơn Lớp: Trắc địa B_K48
- 16 -
Nội dung cụ thể nh sau
1.3.1. Xác định mục đích và ý nghĩa của việc thành lập lới
Mục đích và ý nghĩa của việc thành lập lới là yếu tố quan trọng ảnh
hởng đến độ chính xác, mật độ điểm, số bậc, đồ hình và phơng pháp xây dựng
lới.
1.3.2. Phân tích đặc điểm, tình hình khu vực xây dựng công trình
công nghiệp. Thu thập các tài liệu trắc địa, bản đồ đã có ở giai đoạn khảo
sát thiết kế
Trớc khi thiết kế lới, cần phân tích các đặc điểm cũng nh tình hình của
khu vực xây dựng có liên quan trực tiếp đến quá trình thành lập lới. Ngoài ra,
do lới khống chế thi công đợc thành lập dựa vào lới khống chế đã có ở giai
đoạn khảo sát thiết kế nên cần phân tích đánh giá chất lợng các tài liệu thu
đợc từ giai đoạn này để có thể sử dụng vào việc thiết kế lới.
1.3.3. Thiết kế sơ đồ lới khống chế thi công
Lới khống chế thi công đợc thiết kế trên tổng bình đồ công trình. Trong
quá trình thiết kế lới khống chế thi công, tuỳ theo mục đích, ý nghĩa của việc

1.3.8. Lập dự toán kinh phí
Trên cơ sở tính toán khối lợng công việc cần thực hiện và áp dụng đơn
giá xây dựng hiện hành để dự toán kinh phí tổ chức công việc.
Bộ môn Trắc địa công trình Đồ án tốt nghiệp
Vũ Hồng Sơn Lớp: Trắc địa B_K48
- 18 -
Chơng 2
thiết kế lới khống chế mặt bằng và độ cao
trong thi công công trình công nghiệp
2.1. Xác định độ chính xác thành lập lới khống chế thi
công công trình Công nghiệp.
Lới khống chế thi công đợc thành lập trên khu vực xây dựng công trình
công nghiệp để phục vụ cho công tác bố trí và đo vẽ hoàn công công trình, vì
vậy độ chính xác của lới phải đảm bảo yêu cầu của các công tác trên.
2.1.1. Yêu cầu của công tác bố trí công trình
Để đáp ứng yêu cầu của công tác bố trí, cần đảm bảo độ chính xác vị trí
tơng hỗ giữa hai điểm lân cận nhau, hoặc vị trí tơng hỗ giữa hai điểm của lới
trên một khoảng cách nào đó (khoảng cách này thờng là 1 km, là độ dài tối đa
của dây chuyền công nghệ có mối liên hệ chặt chẽ với nhau trong các xí nghệp
công nghiệp hiện đại). Sai số trung phơng vị trí tơng hỗ giữa hai điểm kề nhau
thờng không vợt quá 1/10.000 chiều dài cạnh. Khi cạnh lới dài 200m thì sai
số này là 20mm.
Giả sử mạng lới khống chế thi công đợc phát triển theo hai bậc, sai số
tơng hỗ tổng hợp của hai bậc lới là:
2
2
2
1
2
ththth

1
2
1
thththth
mKmKmm
Nếu lấy K = 2 ta đợc:
Bộ môn Trắc địa công trình Đồ án tốt nghiệp
Vũ Hồng Sơn Lớp: Trắc địa B_K48
- 19 -
5
1
th
th
m
m
Với
mmm
th
20
ta tính đợc
mmmmmm
thth
18,9
21

. Nghĩa là sai số trung
phơng vị trí tơng hỗ giữa các điểm kề nhau của các bậc lới khống chế thi
công không đợc vợt quá những giá trị tơng ứng trên.
2.1.2. Yêu cầu của công tác đo vẽ hoàn công công trình
Chỉ tiêu độ chính xác của công tác này là sai số trung phơng vị trí điểm

Ta có:
mm
m
m
P
45
5
100
5
1

và
mmm 89
2

. Nghĩa là sai số trung phơng vị trí điểm yếu nhất của các bậc lới
khống chế thi công không đợc vợt quá những giá trị tơng ứng trên.
2.2. phơng pháp thành lập và thiết kế sơ đồ lới
2.2.1. Thành lập lới khống chế thi công theo phơng pháp đo góc - cạnh
Bộ môn Trắc địa công trình Đồ án tốt nghiệp
Vũ Hồng Sơn Lớp: Trắc địa B_K48
- 20 -
Trong Trắc địa công trình, các máy toàn đạc điện tử đang đợc sử dụng
rộng rãi, do vậy lới tam giác thành lập bằng phơng pháp đo góc - cạnh đợc
áp dụng phổ biến.
1. Lới tam giác đo góc
Dạng đồ hình cơ bản của lới là chuỗi tam giác, tứ giác trắc địa, đa giác
trung tâm, trong đó có đo tất cả các góc và ít nhất là hai cạnh đáy. Loại lới này
có những u, nhợc điểm sau:
a. Ưu điểm:

t
m
u
m
t
Hình 2.2. Đồ hình lới tam giác đo cạnh
3. Lới tam giác đo góc - cạnh
Trong lới đo góc - cạnh, có thể đo tất cả hoặc một phần các góc và cạnh
của lới. So với các lới tam giác đo góc và lới tam giác đo cạnh, lới tam giác
đo góc - cạnh ít phụ thuộc hơn vào kết cấu hình học của lới, giảm đáng kể sự
phụ thuộc giữa dịch vị dọc và dịch vị ngang, đảm bảo kiểm tra chặt chẽ các trị
đo góc và cạnh, lới đo góc - cạnh cho phép tính toạ độ các điểm chính xác hơn
lới tam giác đo góc hoặc lới tam giác đo cạnh khoảng 1,5 lần.
Bộ môn Trắc địa công trình Đồ án tốt nghiệp
Vũ Hồng Sơn Lớp: Trắc địa B_K48
- 22 -
Trong lới đo góc- cạnh kết hợp, tuỳ vào từng dạng lới và đồ hình lới
mà tiến hành tổ chức đo một số cạnh cho phù hợp, không nhất thiết phải đo tất
cả các cạnh nh:
- Đối với lới tứ giác không đờng chéo nên đo các cạnh theo chu vi và
một số cạnh giữa lới để thuận tiện cho công tác tính toán sau này;
- Đối với lới tam giác thì nên lựa chọn đo các cạnh đối diện với góc lớn
nhất trong tam giác.
Trong trắc địa công trình, dạng lới đo góc - cạnh đợc áp dụng là lới tứ
giác không đờng chéo dùng để thành lập lới ô vuông xây dựng:
C c D
b d
B a A
Hình 2.3. Hình tứ giác không đờng chéo
4. Lới đờng chuyền

là 20
o
) để tránh cản trở tín hiệu GPS (hình 2.4);
Hình 2.4
- Điểm GPS không quá gần các bề mặt phản xạ nh cấu kiện kim loại, các
hàng rào, mặt nớc vì chúng có thể gây hiện tợng đa đờng dẫn;
- Không quá gần các thiết bị điện nh trạm phát sóng, đờng dây cao
áp có thể gây nhiễu tín hiệu.
Do lới GPS không yêu cầu thông hớng giữa các điểm nên đồ hình lới
GPS có thể thiết kế linh hoạt hơn, nhng để đảm bảo cho công tác tăng dày lới
và ứng dụng các điểm GPS cho mục đích thi công sau này thì nên thiết kế sao
150
o
Máy thu GPS
Bộ môn Trắc địa công trình Đồ án tốt nghiệp
Vũ Hồng Sơn Lớp: Trắc địa B_K48
- 24 -
cho mỗi điểm của lới có thể nhìn thông đến ít nhất một điểm khác. Thiết kế đồ
hình lới GPS chủ yếu dựa vào mục đích sử dụng, kinh phí, thời gian, nhân lực,
loại hình, số lợng máy thu và điều kiện đảm bảo hậu cần. Căn cứ vào mục đích
sử dụng, thông thờng có 4 phơng thức cơ bản để thành lập lới: liên kết cạnh,
liên kết điểm, liên kết lới, liên kết hỗn hợp cạnh điểm. Còn có thể liên kết hình
sao, liên kết đờng chuyền phù hợp, liên kết chuỗi tam giác. Lựa chọn phơng
thức liên kết nào là tuỳ thuộc vào độ chính xác của công trình, điều kiện dã
ngoại và điều kiện máy thu GPS hiện có. Dới đây là một số dạng đồ hình liên kết:
c. Đồ hình dạng liên kết cạnh - điểm
d. Đồ hình dạng liên kết chuỗi tam giác
a. Đồ hình dạng liên kết điểm
b. Đồ hình dạng liên kết cạnh