Hoạt động KHCN cấp huyện tỉnh Nghệ An giai đoạn 2001 - 2010 và một số
định hướng phát triển
Nghệ An là một trong những tỉnh có tổ chức bộ máy hoạt động KH-CN được
thành lập từ tỉnh đến các huyện, thành, thị sớm nhất cả nước. Hoạt động KH-CN
cấp huyện trở thành một bộ phận quan trọng trong hoạt động KH-CN của tỉnh nói
chung. Trong những năm gần đây, hoạt động này đã có nhiều chuyển biến tích cực
và thu được những kết quả đáng ghi nhận, góp phần quan trọng trong sự nghiệp
công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn và phát triển kinh tế xã hội
của huyện, thành, thị. Chất lượng tham mưu, tư vấn của Hội đồng KH-CN ngày
càng cao; số lượng và chất lượng các đề tài, dự án KH-CN được triển khai ứng
dụng ở cấp huyện tăng lên đáng kể, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội lớn trong
sản
I. Kết quả hoạt động khoa học và công nghệ (KH-CN) cấp huyện giai
đoạn 2001-2010
1. Hoạt động nghiên cứu chuyển giao và ứng dụng tiến bộ KH-CN
Từ năm 2003-2010, trên địa bàn các huyện, thành thị đã tổ chức thực hiện 75
đề tài, dự án nhằm mục tiêu giải quyết những yêu cầu bức xúc trong phát triển
kinh tế - xã hội (KT-XH) ở địa phương. Hiện đã có 51 đề tài, dự án được nghiệm
thu, trong đó có 28% đạt loại xuất sắc, 52% đạt loại khá và 20% xếp loại trung
bình.
Một số đề tài, dự án đã góp phần thay đổi nhận thức, phương thức sản xuất
cho người dân, nâng cao hiệu quả sản xuất như: Mô hình ứng dụng tiến bộ
KHKT trồng đậu xanh trên đất sau nương rẫy cho hiệu quả kinh tế cao tại huyện
Tương Dương đã giúp người dân xóa bỏ tập tục phá rừng; Mô hình sản xuất rau
an toàn tại một số địa phương (Hưng Lợi - Hưng Nguyên, Xuân Hòa - Nam Đàn,
Đông Vĩnh - Thành phố Vinh, Diễn Xuân - Diễn Châu) đã góp phần làm thay
đổi nhận thức của người nông dân trong quá trình sản xuất, hiện mô hình đã
được nhân rộng ra nhiều huyện trong tỉnh. Bên cạnh đó, việc ứng dụng tiến bộ
KH-CN trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi ở một số địa phương
(Thanh Lĩnh - Thanh Chương, Tam Hợp - Quỳ Hợp, Nghi Trường, Nghi
Thạch - Nghi Lộc) đã nâng cao hệ số sử dụng đất, nâng cao thu nhập cho

Nội dung hoạt động của Hội đồng đề cập đến các lĩnh vực: công nghiệp - tiểu
thủ công nghiệp, xây dựng, nông nghiệp, văn hoá, giáo dục, y tế… Chất lượng tư
vấn của Hội đồng KH-CN các huyện, thành, thị ngày càng có sự chuyển biến rõ
rệt, thiết thực, sát với tình hình thực tế của địa phương như: Tư vấn xây dựng
giải pháp đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất, chất lượng ngói Cừa
tại xã Nghĩa Hoàn huyện Tân Kỳ; Ứng dụng tiến bộ KHKT xây dựng làng nghề
mây tre đan xuất khẩu và dệt thổ cẩm tại xã Châu Quang huyện Quỳ Hợp; Giải
pháp, hướng đi cho chăn nuôi bò sữa tại huyện Nghĩa Đàn; Xây dựng giải pháp
ổn định đời sống cho đồng bào định cư thủy điện Bản Vẽ; Chuyển dịch cơ cấu
mùa vụ, cây trồng tại vùng chậm lũ Bích Hào huyện Thanh Chương; Giải pháp
bảo tồn và phát triển giống xoài Tương Dương; Giải pháp mở rộng diện tích lúa
nước tại các huyện Kỳ Sơn, Tương Dương, Quế Phong, Quỳ Châu, Quỳ Hợp…
Tư vấn của Hội đồng mang tính khoa học, thực tiễn và kịp thời, đồng thời tham
mưu cho UBND các địa phương ban hành nhiều chủ trương, chính sách và
chương trình phát triển KT-XH có ý nghĩa chiến lược. Các giải pháp này được áp
dụng thành công và góp phần quan trọng cho phát triển KT-XH ở các địa phương.
3. Hoạt động quản lý Nhà nước về Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng hàng
hóa, Sở hữu trí tuệ
Công tác quản lý Nhà nước về Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng (TC-ĐL-
CL) hàng hóa có nhiều đổi mới, sáng tạo và ngày càng có nề nếp, góp phần giảm
đáng kể các hành vi vi phạm pháp lệnh về ĐL - CL, làm lành mạnh thị trường,
văn minh thương mại và bảo vệ lợi ích người sản xuất cũng như người tiêu dùng.
Thể hiện qua các nội dung hoạt động cụ thể:
- UBND các huyện, thành, thị thường xuyên tuyên truyền bằng nhiều hình
thức khác nhau như tập huấn, phát tờ rơi, xây dựng các phóng sự truyền hình về
các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến hoạt động TC-ĐL-CL cho các cơ
sở sản xuất kinh doanh nên đã nâng cao nhận thức cộng đồng, giảm thiểu những
vi phạm, gian lận trong ĐL - CL.
- Các huyện đã chủ động huy động lực lượng cán bộ kỹ thuật và quản lý trong
huyện tổ chức các cuộc thanh, kiểm tra đối với các cơ sở sản xuất kinh doanh

với tiêu chí phục vụ thiết thực trong việc phổ biến, hướng dẫn ứng dụng tiến bộ
KH-CN vào sản xuất và đời sống.
UBND huyện đã thường xuyên phối hợp với các đơn vị chuyên môn ở cấp
trung ương, cấp tỉnh và trên địa bàn huyện tổ chức tập huấn về các quy trình kỹ
thuật trong trồng trọt, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản để trang bị cho bà con
nông dân những kiến thức khoa học góp phần nâng cao trình độ sản xuất, đem lại
hiệu quả cao.
Trung tâm Thông tin KH-CN và Tin học đã chuyển giao hệ thống cơ sở dữ
liệu về KH-CN nông nghiệp, nông thôn phục vụ đưa thông tin KH-CN về cơ sở
tại 20/20 huyện, thành phố, thị xã với trên 54.000 tài liệu toàn văn bao gồm:
Trên 280 phim KH-CN thuộc các lĩnh vực giống, cây con, chăn nuôi, trồng trọt,
nuôi trồng thuỷ sản, máy móc thiết bị nông nghiệp, trồng rừng, chế biến nông
sản, thú y, công nghệ sau thu hoạch, thổ nhưỡng, y tế, văn hóa, du lịch và dịch
vụ, giao thông nông thôn, quy hoạch; 4.000 chuyên gia và tổ chức tư vấn, chuyển
giao công nghệ; 679 giáo trình đào tạo trong các trường dạy nghề, cao đẳng và
đại học; 1.053 tiêu chuẩn và định mức kỹ thuật; 48.667 tài liệu toàn văn được số
hoá thuộc các lĩnh vực nông nghiệp (lâm nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản, bảo vệ
thực vật, công nghệ sau thu hoạch, chế biến nông lâm thuỷ sản), y tế, giáo dục,
văn hoá, công nghệ truyền thông, văn bản pháp luật, công nghiệp, xây dựng nông
thôn, vệ sinh môi trường…
5. Xây dựng và phát triển hệ thống tổ chức quản lý KH-CN cấp huyện
Nghệ An là tỉnh có tổ chức bộ máy hoạt động KH-CN được thành lập từ Sở
đến các huyện, thành, thị sớm nhất cả nước. Nhờ vậy hoạt động KH-CN có
những chuyển biến tích cực và thu được những kết quả đáng ghi nhận. Hoạt động
quản lý KH-CN địa bàn huyện thực sự mang lại hiệu quả; Công tác tham mưu tư
vấn của Hội đồng KH-CN huyện đã giúp Huyện uỷ - UBND huyện đề ra những
quyết sách có cơ sở khoa học, thực tiễn, có tính khả thi cao. Bằng sự nỗ lực của
đội ngũ cán bộ KH-CN huyện, sự lãnh đạo chỉ đạo tích cực của cấp uỷ Đảng,
chính quyền các địa phương cùng với Sở KH&CN đã tham mưu cho Tỉnh uỷ,
UBND tỉnh ban hành các cơ chế chính sách phát triển KH-CN của tỉnh nhà như:

- Việc bố trí kinh phí cho các huyện trong những năm sau phải căn cứ vào
nhu cầu, yêu cầu mới, kết quả và hiệu quả mang lại của các nhiệm vụ KH-CN
được thực hiện trong các năm trước đó.
- Trên cơ sở chú trọng chiến lược thị trường, chiến lược sản phẩm, chọn
phương án đầu tư, đổi mới công nghệ phù hợp nhằm nâng cao sức cạnh tranh
của các đặc sản tại nhiều địa phương trong tỉnh.
- Tiếp tục đổi mới công tác quản lý KH-CN, bổ sung sửa đổi và xây dựng cơ
chế chính sách cho hoạt động KH-CN trên địa bàn cấp huyện.
2. Một số giải pháp tổ chức thực hiện
- UBND cấp huyện cần xây dựng chương trình, kế hoạch dài hạn về KH-CN.
- Tăng cường công tác quản lý trên các lĩnh vực KH-CN, bổ sung thêm các
nhiệm vụ: Thống kê, điều tra về công nghệ và tổ chức phong trào sáng tạo KH-
CN cho UBND huyện.
- Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động quản lý Nhà nước về
KH-CN trên địa bàn huyện có sự phối hợp giữa UBND huyện với các ngành
chức năng cấp tỉnh.
- Nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý KH-CN cấp huyện và các tổ chức cá
nhân tham gia thực hiện đề tài, dự án KH-CN; tổ chức tập huấn hướng dẫn cho
đội ngũ cán bộ làm công tác khoa học ở huyện nâng cao năng lực quản lý và tổ
chức thực hiện các nhiệm vụ KH-CN.
- Củng cố và đổi mới hoạt động của Hội đồng KH-CN cấp huyện theo hướng
gọn nhẹ, năng động, hiệu quả.
- Tăng dần nguồn kinh phí hoạt động KH-CN cho cấp huyện để thực hiện
các nhiệm vụ quản lý Nhà nước và thực hiện các đề tài, dự án KH-CN thông
qua hợp đồng với Sở KH&CN.
- Huy động các nguồn tài chính khác từ tỉnh, trung ương và các tổ chức, cá
nhân để thực hiện các yêu cầu về hoạt động KH-CN của các địa phương./.