Bài 26.
DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
MẠCH XOAY CHIỀU CHỈ CÓ ĐIỆN TRỞ THUẦN
I. Mục tiêu:
1) Kiến thức:
- Hiểu được khái niệm dịng điện xoay chiều, điện áp xoay chiều. Bàiết cách xác
định độ lệch pha của điện áp và cường độ dịng điện xoay chiều theo Bàiểu thức
hoặc theo đồ thị Bàiểu diễn của chúng.
- Hiểu được các đặc điểm của đoạn mạch xoay chiều chỉ có điện trở thuần.
- Nắm được các giá trị hiệu dụng và cách tính công suất tỏa nhiệt trung bình của
dịng điện xoay chiều.
2) Kĩ năng:
- Vận dụng được mối liên hệ giữa điện áp và cường độ dịng điện để giải bài toán
về mạch xoay chiều chỉ có điện trở thuần.
II. Chuẩn bị:
1) GV: chuẩn bị: nguồn điện xoay chiều, một điện trở thuần, một đoạn mạch điện
bất kì, dao động kí điện tử hai chùm tia để quan sát đường Bàiểu diễn của cường
độ dịng điện và điện áp.
2) HS: Ôn tập kiến thức về hiện tượng cảm ứng điện từ, định luật Ôm cho đoạn
mạch có điện trở thuần của dịng điện không đổi.
II. Tổ chức các hoạt động dạy học:
Hoạt động 1. (10’) Tìm hiểu: SUẤT ĐIỆN ĐỘNG XOAY CHIỀU.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
- GV giới thiệu về nội dung của Bài (SGK
trình by)
- GV vẽ hình 26.1. Giới thiệu nội dung tìm
hiểu bằng cch dng mơ hình my pht điện
xoay chiều, thực hiện TN tạo dịng điện xoay
chiều cho HS quan sát.
- GV nu cu hỏi.
H

tích, tìm nguyn nhn dẫn đến
kết quả.
-Trả lời cu hỏi: khi khung
quay;
+ từ thông qua khung Bàiến
thiên điều hịa.
+ trong khung xuất hiện suất
điện động cảm ứng Bàiến
đổi điều hịa. -Lưu ý nghe GV phn tích
việc xuất hiện hằng số 
0

trong Bàiểu thức suất điện
động cảm ứng.

Khung dây dẫn quay trong từ
trường đều với tốc độ góc 
quanh trục vuơng gĩc với
B

.
Trong khung xuất hiện suất
điện động Bàiến đổi theo
thời gian.

1
. Bóng đèn sáng lên (từ mô hình
my xoay chiều đơn giản do GV
thực hiện để tạo dịng điện) cho thấy
khi nối 2 đầu khung dây với 2 đầu
bóng đèn cho ta nhận xét gì?
- Giới thiệu điện áp xoay chiều,
dịng điện xoay chiều trong mạch.
H
2
. Hình 26.2 cho Bàiết đại lượng
u(t) và i(t). Đại lượng nào Bàiến
thiên sớm pha hơn và sớm hơn một
lượng bao nhiêu?

H
3
(Từ hình ảnh trn mn hình dao
động kí điện tử) Viết Bàiểu thức

-HS cho rằng hai đầu bóng đèn
có một hiệu điện thế, trong
mạch có dịng điện.

-Nhận Bàiết sự lệch pha của
u(t) v i(t) từ hình 26.2: i(t) sớm
pha hơn u(t) một góc
2



. Từ pt u(t) và i(t), suy ra độ lệch
pha của u so với i trong một đoạn
mạch?
- GV nói về điện áp xoay chiều
trong thực tế.
H
5
. (Từ dao động điều hịa cơ học)
Nêu cách Bàiểu diễn dao động điều
hịa u(t) v i(t) bằng vectơ quay?

-Viết hai pt:
0
0
cos( )
cos( )
u
i
u U t
i I t
 
 
 
 

+
0


: u sớm pha hơn i.
+
0


: u trễ pha hơn i.
+
0


: u cng pha với i.

( )
( )
u t U
i t I





Đặc điểm của
,
U I
 
(SGK)


H
3
Nêu quan hệ của u và i
trong đoạn mạch chỉ có R?

-C nhn suy nghĩ, trả lời cu hỏi.
+ Đoạn mạch có bếp điện, bàn
ủi điện là đoạn mạch chỉ có
điện trở thuần.

+ Áp dụng được định luật Ôm
của dịng điện không đổi cho
dịng điện xoay chiều vì nếu xt
trong khoảng thời gian t rất
ngắn, cc gi trị tức thời u v i
xem như không đổi.

u = U
0
cost.

Áp dụng định luật Ôm như đối với
dịng điện không đổi
0
cos
U

2
. p dụng cho dịng điện xoay
chiều, viết Bàiểu thức tính
cơng suất tỏa nhiệt tức thời?

H
3
Cơng suất tỏa nhiệt Bàiến
thin theo qui luật no? So snh
chu kì Bàiến đổi của nó với chu
kì Bàiến đổi của dịng điện.

- Hướng dẫn HS xây dựng đến
Bàiểu thức:
2
0
2
I
Q R t


- GV hướng dẫn, HS thảo luận
nhĩm xy dựng cơng thức:
0
2
I
I 
.
Yêu cầu HS nhận xét về cường
độ hiệu dụng của dịng điện

2 2 2
0
2 2
0 0
cos
1 1
cos2
2 2
p Ri RI t
RI RI t


 
 

+Cơng suất tỏa nhiệt trung bình trong
1 chu kì:
2 2 2
0 0
1
cos
2
p RI t RI

   

+Nhiệt lượng tỏa ra trong thời gian t:
2
0
2

2
E
E Hoạt động 5. (5’) Vận dụng - củng cố:
* GV nêu câu hỏi 1-2 SGK. Yêu cầu HS vận dụng nội dung bài để trả lời.
+ Hướng dẫn HS giải bài toán số 3, số 4 của SGK trang 146.
+ Hướng dẫn HS chuẩn bì Bài mới.
* HS trả lời cu hỏi ơn tập.
+ Ghi nhận cách giải bài toán do GV hướng dẫn.
+ Ghi nhận những chuẩn bị ở nh.

III. Rút kinh nghiệm – Bổ sung: