Phân tích nghệ thuật trào phúng của
Vũ Trọng Phụng

Đề bài: Phân tích nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng được thể hiện
trong chương sách “Hạnh phúc của một tang gia”.

Ảnh minh họa
Đáp án – Hướng dẫn làm bài
A. Mở bài
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm.
- Giới thiệu đoạn trích.
- Chẳng hạn đây là một cách mở bài:
“Số đỏ” (1936) là một kiệt tác lừng danh của nhà văn hiện thực trào phúng kiệt
xuất Vũ Trọng Phụng (1912 – 1939).
Toàn bộ tác phẩm là một chuỗi cười châm biếm giòn giã, sảng khoái, nhưng cay
độc, ném thẳng vào bộ mặt xã hội thượng lưu, trưởng giả thành thị chạy theo
“mốt”, “văn minh”, “Âu hóa”, “Cải cách xã hội” hết sức nhố nhăng, đồi bại và bịp
bợm đương thời.
Tiếng cười trào phúng đặc sắc và đầy tài năng ấy của Vũ Trọng Phụng dường như
được kết tinh ở “Hạnh phúc của một tang gia”, một chương sách có giá trị hiện
thực vừa rộng lớn, vừa sâu sắc.
B. Thân bài
I. Nêu ý nghĩa
“Nói đến nghệ thuật trào phúng là nói đến nghệ thuật gây tiếng cười mang ý nghĩa
phê phán, lên án, đả kích xã hội. Trước hết, nó đòi hỏi phải vạch ra được mâu
thuẫn đáng cười của đối tượng, rồi dùng biện pháp phóng đại (cường điệu) để tô
đậm làm nổi bật mâu thuẫn đó, khiến cho đối tượng càng trở nên đáng cười.
Nhà văn trào phúng tài năng là nhà văn giỏi phát hiện ra những mâu thuẫn trào
phúng, tạo nên những tình huống trào phúng, dựng lên được những chân dung trào
phúng”
II. Hiểu như vậy, chúng ta thấy mâu thuẫn trào phúng trước hết được thể hiện

cười sung sướng” ấy lại thiếu một yếu tố quan trọng để thành một đám ma bình
thường.
Đó là tình người, nỗi đau buồn đối với người đã khuất (thái độ, tình cảm của người
đi đưa tang, những mẩu đối thoại vụn vặt, lộn xộn đã nói được bản chất đồi bại,
không đạo lí, tình nghĩa của những kẻ mang danh “tân thời”…).
2. Cảnh tượng đám tang nói trên được kết thúc bằng một chi tiết có ý nghĩa đả
kích thâm thúy sâu cay (chi tiết vừa khóc rống lên ra dáng một cháu rể quý hóa,
vừa giữ bí mật “dúi vào tay Xuân Tóc Đỏ một cái giấy bạc năm đồng gấp tư” để
“giữ chữ tín làm đầu” và chuẩn bị hợp tác với hắn một cuộc kinh doanh mới mà
ông Phán đã trù tính). Ông Phán quả là một diễn viên kịch xuất sắc là đây là đỉnh
cao của sự trào phúng trong màn hài kịch “Đám ma gương mẫu”.
IV. Nghệ thuật trào phúng còn được thể hiện trong việc tác giả sử dụng nhiều hình
ảnh, câu văn, từ ngữ…bất ngờ, mang ý nghĩa châm biếm (dẫn chứng).
C. Kết luận
- Chương sách là một màn hài kịch được tạo nên bởi một chuỗi cười trào phúng
giòn giã.
- Thông qua đó, tác giả đã lật tấy bộ mặt thật vô văn hóa, thối nát, bịp bợm, lố bịch
của bọn thượng lưu bấy giờ.
- Sử dụng thủ pháp phóng đại, nhưng người đọc vẫn cho là thật, vì tất cả đều có
hạt nhân khách quan hợp lí.
- Liên hệ với đoạn trích “Đám tang lão Gorio” để làm nổi rõ tầm khái quát của
ngòi bút Vũ Trọng Phụng.