Tiết 38 + 39: LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
A. Mục tiêu
- Hs nắm được cốt truyện và những điều cơ bản về tác giả tác phẩm.
- Hiểu khát vọng cứu người, giúp người của tác giả và p/c của hai n/v.
- Hiểu đặc trưng phương thức khắc hoạ tính cách n/v của tác phẩm.
B. Chuẩn bị
- Sgk, sgv, thiết kế bài giảng
- Tranh ảnh, tư liệu về Lục Vân Tiên và tác phẩm
C. Tiến trình các hoạt động dạy học
1. Kiểm tra :
+ Đọc thuộc lòng đoạn trích “ MGS mua Kiều”.
+ Trình bày phần tổng kết.
2. Giới thiệu bài :
Gv cho học sinh xem tranh chân dung Nguyễn Đình Chiểu và dẫn lời Cố Thủ
tướng Phạm Văn Đồng : Trên trời có ~ vì sao có ánh sáng khác thường, nhưng thoạt nhìn
chưa thấy sáng, song càng nhìn càng thấy sáng. NĐC nhà thơ yêu nước vĩ đại của nd
miền Nam thế kỷ XIX là một trong ~ ngôi sao như thế.
3. Bài mới.
Hoạt động GV - học sinh Nội dung cần đạt
Hoạt động 1 I. Tìm hiểu chung
Dựa vào chú thích * hãy giới
thiệu ~ nét chính về tác giả
NĐC
Hs dựa vào Sgk trả lời
GV: Có thể nói, bằng mưu
lược, bằng ngòi bút sắc nhọn
của mình, NĐC đã chiến đấu
để vượt lên trên số phận oan
nghiệt, để cống hiến cho đời
đến mức tối đa. Cần Giuộc,
Gia định, rồi cả lục tỉnh nam

cuối cùng “ Trọn đời một tấm
lòng son”. ? Em hiểu những gì về tp? (
(Thể loại, nội dung?)

+ Thơ văn: Quan điểm sáng tác rất tiến bộ: Ông quan niệm:
văn chương phải là cái đẹp, phải là vũ khí chiến đấu cho
những mục đích cao cả
“ Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm
Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà” và trọn đời trung
thành với quan điểm này.
* Nội dung: - Truyền bá đạo đức ( những tp như Lục Vân
Tiên, Dương Từ Hà Mậu)
- Ngợi ca tinh thần chiến đấu, bảo vệ độc lập dân tộc.( Chạy
tây, văn tế nghĩa sĩ cần giuộc)
- Trong các TP văn chương của ông, đều ít nhiều có tính chất

Bà và nd cứu giúp
- Hai người gặp lại nhau
- Truyện thơ mang t/chất truyện kể, chú trọng đến hành động
n/vật nhiều hơn là miêu tả nội tâm, t/cách n/v cũng thường
bộc lộ qua việc làm, lời nói, cử chỉ.
Tiết 2
* Kiểm tra :
Giới thiệu những nét chính về tác giả NĐC ?
Giới thiệu về tác phẩm “Truyện Lục Vân Tiên” và cuộc đời n/v chính Lục Vân Tiên?
* Tình tiết trùng hợp
- Việc bỏ thi về chịu tang mẹ, bị mù loà
- Bị bội hôn
- Sau gặp hôn nhân tốt đẹp.
→ Truyện LVT là một thiên tự truyện.
* Sự khác biệt
- LVT được tiên cho sáng mắt.
- Còn NĐC vĩnh viễn là bóng tối → ước mơ khát vọng cháy bỏng trong tâm hồn, ông chỉ
có thể gửi gắm nó trong n/v lý tưởng của mình mà thôi.

Hoạt động 1 II. Đoạn trích Lục Vân Tiên cứu KNN
Gv hướng dẫn hs đọc thơ
Hs đọc đoạn thơ
(2) Nêu vị trí đoạn thơ ?
Đại ý đoạn trích ?
hs suy nghĩ trả lời
1. Tìm hiểu chung
* Vị trí. Nằm ở phần đầu của tác phẩm từ câu 123 – 180.
* ND: Kể lại việc trên đường đi thi, LVT thấy nhân dân đang
kêu khóc thảm thiết, chàng quyết định ra tay trừ hại cho dân
và cứu được Kiều Nguyệt Nga.

cướp cứu người và tiếp xúc với người được mình cứu.
* Nhân vật được đặt vào tình huống éo le, căng thẳng để tự
bộc lộ tính cách.
Tính cách nv được bộc lộ chủ yếu qua ngôn ngữ, hành động.
2. Phân tích.
a. Lục Vân Tiên đánh cướp.
* Hoàn cảnh: - Đang trên đường ra kinh đô đi thi, gặp dân
chúng kêu khóc.
- Bọn cướp rất đông, đằng đằng sát khí, gươm giáo đầy
mình.
hành động đánh cướp của LVT?

? Theo em, TG đã sử dụng NT
gì khi tạo dựng hoàn cảnh câu
chuyện? NT đó có tác dụng gì?

? Em hãy thuật lại một cách
ngắn gọn và đầy đủ hành động
đánh cướp của LVT? Nêu nhận
xét?( HS làm việc, GV chọn lọc
ý ghi lên bảng)

? TG tiếp tục tạo hoàn cảnh gì?

? Trong hoàn cảnh đó, nhân vật
LVT được khắc hoạ ntn? Nhận
xét?
? Kết quả ntn?

? Theo em, vì sao VT chiến

trận chiến?

? Theo em, cách miêu tả nv VT
gợi em tới h/ảnh ~ n/v nào trong
truyện cổ Trung Quốc _ Việt
Nam ?
GV: Tuy nhiên, chân dung của
dũng mãnh.

+ Phong Lai bị giết chết, bọn cướp quăng gươm giáo bỏ chạy.

=> VT chiến thắng nhờ vào lòng dũng cảm, nhờ tài năng và
võ nghệ hơn người. Và tất nhiên, còn nhờ vào sức mạnh của
chính nghĩa
Nhận xét: Hành động của LVT diễn ra một cách ngẫu nhiên,
bất ngờ, rất nhanh chóng. Giáp mặt với bọn cướp, VT rất
quyết liệt, không chần chừ, do dự, không đắn đo, suy tính
thiệt hơn. => Đó là hành động của những con người can
trường, hào hiệp, vị nghĩa vong thân. Đó là một mẫu người lý
tưởng của nhân dân Nam Bộ.
GV: và trận đánh kết thúc nhanh chóng như trong truyện cổ
tích: Người đọc chưa kịp hồi hộp, bọn giặc như cũng chỉ chờ
VT đến để bỏ chạy và chịu chết.
=> đây không phải là trận chiến của vũ lực, mà là trận
chiến của chính nghĩa chống gian tà. Đã là chính nghĩa thì
dù vũ khí thô sơ cũng nhất định chiến thắng. => Điều đó
thể hiện niềm tin, ước vọng không chỉ của TG mà còn là

“ Khoan khoan…” => Tuy có ảnh hưởng của lễ giáo phong
kiến, nhưng thái độ này chủ yếu bộc lộ sự ngượng ngùng,
nhút nhát của một chàng trai mới lớn trước một người con gái
xa lạ. ( Thái độ này hoàn toàn trái ngược với thái độ dũng
mãnh can trường khi đánh cướp).
+ NN muốn mời VT về nhà để trả ơn thì VT cười “ VT nghe
nói liền cười” và khảng khái từ chối việc trả ơn “ Làm ơn há
dễ trông người trả ơn
Nào ai tính thiệt so hơn làm gì”
. => Tiếng cười thể hiện sự đôn hậu, chất phác, vô tư. Lời nói
đã chứng tỏ quan niệm sống vô cùng cao đẹp của chàng: ? Nhân vật NN được giới thiệu
ntn?
? Tính cách đó được bộc lộ ntn? ? Từ những cử chỉ, lời nói ấy
của NN, em có thể phát biểu
cảm nghĩ gì về nhân vật này?

trích.

Cảm nhận nội dung đoạn trích ?

* KNN là con người có phẩm hạnh, có học vấn. Phẩm hạnh
cao quý nhất, nổi bật nhất ở nàng là tư tưởng trọng nghĩa,
luôn ghi nhớ, trân trọng lòng tốt của người khác đối với
mình.
IV. Tổng kết.
1. NT: + Đoạn trích sử dụng những mô típ dân gian rất quen
thuộc.
+ Ngôn ngữ mộc mạc, giản dị, ngôn ngữ đối thoại được cá
thể hoá cao độ, rất phù hợp với tính cách của từng nhân
vật.=> Tất cả đều mang màu sắc nam bộ rất rõ nét.
2. Nội dung. Xây dựng thành công hình ảnh 2 nhân vật lý
tưởng: Một chàng trai anh hùng hào hiệp, trọng nghĩa khinh
tài. Một người con gái nền nếp, gia giáo, ân nghĩa thuỷ
chung.
=> Đoạn trích đã ca ngợi những phẩm chất đẹp của con
người nam bộ
=> Thể hiện khát vọng hành đạo cứu đời của tg
D. Củng cố – dặn dò :
- Đọc lại đoạn trích
- Làm bài luyện tập. Bài đọc thêm.
- Học thuộc lòng đoạn trích, bài giảng của cô giáo.
- Làm BT: So sánh ngôn ngữ sử dụng của ND và của NĐC.
- Cần trau dồi vốn từ như thế nào
- BT 5, 6, 7 sgk
- Học kỹ bài học.