Báo cáo khoa học:
Một số chỉ tiêu lâm sàng, phi lâm sàng ở chó
bị viêm ruột ỉa chảy
Tạp chí KHKT Nông nghiệp, Tập 1, số 2/2003

127

Một số chỉ tiêu lâm sàng, phi lâm sàng ở chó
bị viêm ruột ỉa chảy
Physiological characteristics and clinical blood indicators of dogs suffering from
cartarrhalis enteritis
Phạm Ngọc Thạch
1
Summary
Physiological characteristics and clinical blood indicators of healthy dogs and dogs
affected with cartarrhalis enteritis were investigated and compared to serve as a basis
for disease diagnosis. It was found that the physiological and blood characteristics were
significantly changed in the diseased dogs as follows:
- Fecal characteristics: Loose to watery feces that contained fat droplets, undigested
food, and variable colors which suggested small intestine enteritis. Loose to semi-solid
feces containing excess mucus and fresh blood (hemotochezia) was also found.
- Acute form: The acute form more often affected mature dogs. Abdominal pain

Bộ môn Nội chẩn, Khoa Chăn nuôi Thú y 2. đối tợng và phơng pháp
nghiên cứu
1.2. Phơng pháp nghiên cứu
Theo dõi 150 con chó: 50 con chó
khoẻ, 65 con chó bị viêm ruột cấp và 35
con chó bị viêm ruột mn. Chó ỉa chảy
trong vòng 1 tuần thuộc nhóm viêm ruột
cấp. Chó ỉa chảy kéo dài trên một tuần
thuộc nhóm viêm ruột mn tính.
Theo dõi sự thay đổi của một số chỉ
tiêu lâm sàng (thân nhiệt, tần số hô hấp,
tần số mạch) và một số chỉ tiêu huyết học.
+ Các chỉ tiêu sinh lý máu
- Đếm số lợng hồng cầu (triệu/mm
3
máu)
và số lợng bạch cầu (nghìn/mm
3
) bằng
buồng đếm Neubauer.
- Đo hàm lợng huyết sắc tố (g/%) bằng
huyết sắc kế Shali.
Một số chỉ tiêu lâm sàng, phi lâm sàng ở chó bị viêm ruột 128


- Xác định các tiểu phần protein trong
huyết thanh (%) bằng phơng pháp điện di
trên phiến axetatcellulose.
- Hàm lợng đờng huyết (mg%) đo bằng
máy glucometer
+ Xử lý số liệu bằng chơng trình excel.
3. Kết quả thảo luận
3.1. Các chỉ tiêu lâm sàng

Qua bảng 1 cho thấy thân nhiệt trung
bình của chó khoẻ là 36,16 0,08
0
C; dao
động từ 37,29 -39,05
0
C. Khi chó bị viêm
ruột cấp, thân nhiệt tăng lên tới 39,83
0,08
0
C. Chó bị viêm ruột mn thì thân
nhiệt lại giảm xuống 37,85 0,11
0
C.
Tần số hô hấp của chó bị viêm ruột cấp
tính cao hơn ở chó khoẻ : trung bình là
56,22 lần/phút, dao động từ 45- 68
lần/phút. Chó bị viêm ruột mn, tần số hô
hấp trung bình là 33,52 1,03 lần/phút;
thấp hơn tần số hô hấp trung bình của chó
khoẻ là 4,94 lần/phút.

động 11,40 - 16,90g% phù hợp với kết quả
nghiên cứu của tác giả Ewing (1992) trên
chó Becgie từ 1-2 năm tuổi.

Bảng 1. Thân nhiệt, tần số hô hấp, tần số tim mạch của chó bị viêm ruột ỉa chảy
Chó khoẻ (n=50) Chó viêm ruột cấp (n= 65) Chó viêm ruột mn (n=35)
Chỉ tiêu theo dõi

8 mx

Biến động
8 mx
Biến động
8 mx
Biến động
Thân nhiệt,
o
C
36,16
0,08

37,29 - 39,05

39,83 0,08
39,45 - 40,92

37,85 0,11

37,02-39,05
Tần số hô hấp, L/P

khoẻ là 35,34 0,63% dao động từ 27,60 -
42,00% thấp hơn so với kết quả nghiên
cứu của các tác giả Ralston purina (1995);
Lea và Febiger (1996). Khi chó bị viêm
ruột cấp, tỷ khối hồng cầu là 37,48
0,80% cao hơn so với chó khoẻ
(35,340,63%).
Bảng 3 cho thấy:
- So với chó khoẻ, chó bị viêm ruột ỉa
chảy cấp có thể tích bình quân của hồng
cầu thấp hơn là 2,47 àm
3
; chó bị viêm ruột
ỉa chảy mn tính có thể tích bình quân của
hồng cầu cao hơn là 2,76 àm
3
.
- Lợng huyết sắc tố bình quân của
hồng cầu ở chó bị viêm ruột ỉa chảy cấp
tính là 23,23 0,27 g, dao động từ 20,90 -
25,16 g cao hơn so với ở chó khoẻ là
0,06g. ở chó bị viêm ruột ỉa chảy mn là
21,93 0,14 g, dao động từ 19,06 - 22,60
g thấp hơn so với ở chó khoẻ là 1,24 g.
Tuy vậy, nếu chó bị viêm ruột ỉa
chảytrong vòng một tuần thì tình trạng
bệnh lý không ảnh hởng đến lợng
hemoglobin trung bình trong hồng cầu.
Bảng 2. Số lợng hồng cầu, hàm lợng huyết sắc tố, tỷ khối hồng cầu ở chó bị viêm ruột ỉa chảy
Chó khoẻ (n = 50)

11,78 0,18

9,00 -14,20
Tỷ khối hồng
cầu, %
35,34
0,63

27,60 -42,00

37,48 0,80

30,90 -46,00

32,26 0,56

25,40 -38,50Bảng 3. Thể tích bình quân của hồng cầu, lợng huyết sắc tố bình quân của hồng cầu, nồng độ
huyết sắc tố bình quân của hồng cầu ở chó viêm ruột ỉa chảy
Chó khoẻ (n = 50) Chó viêm ruột cấp (n=65)

Chó viêm ruột mn (n= 35)

Chỉ tiêu theo dõi

8 mx Biến động 8 mx Biến động 8 mx Biến động
Thể tích bình
quân của hồng

19,06-22,60

Nồng độ HST
bình quân của
hồng cầu %)
40,45
0,93
39,20-41,78

42,340,32

38,26-44,07

36,540,19

35,43-38,73Một số chỉ tiêu lâm sàng, phi lâm sàng ở chó bị viêm ruột 130

- Nồng độ huyết sắc tố bình quân của
hồng cầu ở chó bị viêm ruột ỉa chảy cấp
cao hơn so với ở chó khoẻ là 1,89%. ở chó
bị viêm ruột ỉa chảy mn giảm so với ở
chó khoẻ là 3,91%. Khi chó bị viêm ruột
ỉa chảy kéo dài, kết quả nghiên cứu cho
thấy nồng độ hemoglobin bình quân của

ở chó bị viêm ruột ỉa chảy cấp là
5,660,34%, dao động từ 3,0-9,0%, cao
hơn so với ở chó khoẻ là 1,04%. ở chó bị
viêm ruột ỉa chảy mn là 5,240,31%, dao
động từ 3,0-8,0%, cao hơn so với ở chó
khoẻ là 0,62%.
Bạch cầu ái trung nhân đốt ở chó bị
viêm ruột ỉa chảy cấp là 57,830,60%, dao
động từ 52-62%, cao hơn so với ở chó
khoẻ là 4,28%. ở chó bị viêm ruột ỉa chảy
mn là 53,600,63%, dao động từ 47-58%
cao hơn so với ở chó khoẻ là 0,05%.
Trong công thức bạch cầu ở chó viêm
ruột ỉa chảy, ngoài tăng bạch cầu trung
tính thì bạch cầu đơn nhân cũng tăng: ở
chó bị viêm ruột ỉa chảy cấp là
5,760,42%; dao động từ 3,0-11%, cao
hơn so với ở chó khoẻ là 0,94%, trờng
hợp chó bị viêm ruột ỉa chảy mn là
8,480,56%, dao động từ 3,0-12%, tăng so
với ở chó khoẻ 3,66%.
3.3. Các chỉ tiêu sinh hoá máu
Kết quả bảng 5 cho thấy hàm lợng
kiềm dự trữ trong máu thay đổi theo mức
độ viêm ruột ở chó: ở chó khoẻ trung bình
là 484,91 2,39 mg%, dao động từ 425 -
542mg%; ở chó bị viêm ruột ỉa chảy cấp
Bảng 4. Số lợng bạch cầu, công thức bạch cầu ở chó viêm ruột ỉa chảy
Chó khoẻ (n= 50) Chó viêm ruột cấp
(n=65)

nhân đốt 0,680,06
5,73
0,19
4,82
0,23
30,57
0,44

4,62
0,17

53,55
0,530 -1,0
3,0 - 8,0
2,0 -7,0
25 -36

3,0 -7,0

45 -59

0,530,09
4,23
0,26

0,31

53,60
0,630 -1,0
2,0 -5,0
3,0 -12
24 -32

3,0 -8,0

47 -58

Phạm Ngọc Thạch
131

trung bình là 377,23 3,94 mg%, dao
động từ 350 -486mg%, giảm so với ở chó
khoẻ là 107,68mg%; ở chó bị viêm ruột ỉa
chảy mn, trung bình là 369,044,55
mg%, biến động từ 358 -475 mg%.
Hàm lợng kali ở chó bị viêm ruột cấp
tính, trung bình là 6,46 0,37mg%, dao
động từ 14 -21mg%, giảm so với ở chó
khoẻ là 1,56 mg%. ở chó bị viêm ruột
mn giảm so với ở chó khoẻ là 1,78 mg%.
Hàm lợng natri ở chó bị viêm ruột cấp,
trung bình là 387,961,12 mg%, giảm so


8 mx
Biến động

8 mx
Biến động
Độ dự trữ kiềm,
mg%
484,91
2,39

425 -542
377,23 3,94

350 -486
369,04 4,55

358 -475
Hàm lợng kali,
mg%
18,02
0,38
15 -24
16,46 0,37
14 -21
16,24 0,40
14 -20
Hàm lợng
natri, mg%
419,22

protein tổng
số, g%
6,38
0,07

5,68 -7,42
7,280,08
6,12- 7,85
5,860,06
5,47 -6,77
Các tiểu
phần
protein, %
- albumin
-
globulin
-
globulin
-
globulin
- A/G 42,50
0,81
13,80
0,64
21,30
0,49
22,400,82

29,80
0,92
18,50
0,74
27,20
0,76
24,501,12
0,42
0,01 26,30 -32,50
16,70 -20,20
25,70 -29,80
22,30 -28,20
0,39 -0,48

Một số chỉ tiêu lâm sàng, phi lâm sàng ở chó bị viêm ruột 132

cao hơn so với ở chó khoẻ là 0,9g%. Hàm
lợng protein tổng số trong huyết thanh
chó bị viêm ruột mn là 5,86 0,06g%,
dao động từ 5,47 -6,77g%, giảm so với ở
chó khoẻ là 0,52g
khi chó bị viêm ruột kéo dài thì tiểu
phần albumin càng giảm. Tiểu phần
globulin, nhất là , - globulin lại tăng và
Thể tích bình quân của hồng cầu giảm
từ 57,30 0,38 àm
3
(chó khoẻ) còn 54,83
0,38àm
3
(chó bị viêm ruột cấp).
Khi chó viêm ruột, số lợng bạch cầu
trong 1mm
3
máu tăng lên, đặc biệt trờng
hợp chó bị viêm ruột cấp (11,34 0,60
nghìn/mm
3
máu). Công thức bạch cầu ở
chó bị viêm ruột có sự thay đổi rõ rệt.
Khi chó bị viêm ruột độ dự trữ kiềm và
hàm lợng đờng huyết giảm rõ rệt so với chó
khoẻ tơng ứng với các giá trị
49,761,38mg%; 369,04 4,55mg%.
Hàm lợng Na trong huyết thanh ở chó
bị viêm ruột ỉa chảy giảm rõ so với ở chó
khoẻ: từ 419,22 0,08mg% giảm xuống
còn 387,96 1,12mg%.
So với chó khoẻ, hàm lợng protein