Đại học đà nẵng
TRƯờng đại học bách khoa
khoa s phạm kỹ thuật
ả ã Bài giảng
Cơ sở thiết kế máy
Phần I
dùng cho sinh viên CHUYÊN NGàNH CƠ KHí CHế TạO MáY
(LƯU HàNH NộI Bộ) Biên soạn :
LÊ CUNG - bộ môn nguyên lý chi tiết máy

F đà nẵng 2007 G Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

- Kêch thỉåïc, trng lỉåüng nh gn v.v.
b) u cáưu vãư kh nàng lm viãûc
Hon thnh cạc chỉïc nàng â âënh, bo âm âỉåüc âäü bãưn, cọ tênh bãưn mn, khäng thay
âäøi vãư kêch thỉåïc v hçnh dảng (â âäü cỉïng), chëu âỉåüc nhiãût, chëu âỉåüc dao âäüng v.v.
c) Cọ âäü tin cáûy cao
Mạy âỉåüc gi l cọ âäü tin cáûy cao nãúu nhỉ cọ thãø thỉûc hiãûn âỉåüc cạc chỉïc nàng nhiãûm vủ
â âënh, âäưng thåìi cạc chè tiãu vãư sỉí dủng (nhỉ nàng sút, âäü chênh xạc, hiãûu sút, mỉïc âäü tiãu
thủ nàng lỉåüng ) váùn âỉåüc duy trç åí mỉïc âäü cho phẹp trong sút thåìi hản sỉí dủng.
d) An ton trong sỉí dủng
Trong âiãưu kiãûn sỉí dủng bçnh thỉåìng hay khi cọ sỉû cäú, khäng gáy nguy hiãøm cho ngỉåìi sỉí
dủng, khäng gáy hỉ hải cho cạc thiãút bë, nh cỉía v cạc âäúi tỉåüng khạc xung quanh.
e) Cọ tênh cäng nghãû cao
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Bi ging Cå såí thiãút kãú mạy - Pháưn I - Lã Cung - Bäü män Ngun l Chi tiãút mạy - Khoa Sỉ phảm k thût
2
Mäüt màût, chi tiãút mạy phi tha mn cạc chè tiãu ch úu vãư kh nàng lm viãûc v âäü tin
cáûy, màût khạc, trong âiãưu kiãûn sn xút sàơn cọ phi dãù chãú tảo, êt täún ngun váût liãûu v thåìi
gian.

u cáưu ch úu ca tênh cäng nghãû
 Kãút cáúu phi ph håüp våïi âiãưu kiãûn v quy mä sn xút
Vê dủ, trong sn xút âån chiãúc, v häüp gim täúc håüp l nháút l âỉåüc hn tỉì cạc táúm âån
gin; trong sn xút hng loảt låïn nãn âục trong khn kim loải hay hn tỉì cạc chi tiãút dáûp v
cạn âënh hçnh
 Kãút cáúu v hçnh dảng phi håüp l theo quan âiãøm cäng nghãû
Vê dủ, kãút cáúu phi âån gin, dãù chãú tảo, dãù làõp rạp; cạc bãư màût gia cäng nãn l cạc bãư màût
âån gin nhỉ màût phàóng, màût trủ trn; säú lỉåüng bãư màût gia cäng nãn êt, diãûn têch cáưn gia cäng
nh v cọ thãø gia cäng bàòng cạc phỉång phạp cọ nàng sút cao
 Cáúp chênh xạc v âäü nhàơn âụng mỉïc
Cáúp chênh xạc v âäü nhàơn bãư màût chi tiãút mạy cng cao ⇒ phê täøn gia cäng cng tàng v

Bi ging Cå såí thiãút kãú mạy - Pháưn I - Lã Cung - Bäü män Ngun l Chi tiãút mạy - Khoa Sỉ phảm k thût
3
Thiãút kãú chi tiãút mạy l mäüt pháưn cäng viãûc ca quạ trçnh thiãút kãú mạy, thỉåìng tiãún hnh
theo trçnh tỉû sau:
+ Láûp så âäư tênh toạn: kãút cáúu chi tiãút mạy âỉåüc âån gin họa, lỉûc tạc dủng coi nhỉ táûp
trung hồûc phán bäú theo mäüt quy lût no âọ.
+ Xạc âënh ti trng tạc dủng lãn chi tiãút mạy.
+ Chn váût liãûu thêch håüp âãø chãú tảo chi tiãút mạy.
+ Tênh toạn cạc kêch thỉåïc chênh ca chi tiãút mạy theo cạc chè tiãu ch úu vãư kh nàng
lm viãûc (bỉåïc ny chè l gáưn âụng, båíi vç chè dỉûa trãn cạc så âäư â âån gin họa v chỉa
âạnh giạ mäüt cạch chênh xạc cạc nhán täú vãư ti trng v ỉïng sút).
+ Trãn cå såí tênh toạn gáưn âụng, kãút håüp våïi cạc u cáưu vãư tiãu chøn họa, vãư làõp ghẹp,
vãư cäng nghãû chãú tảo v cạc u cáưu củ thãø khạc ⇒ xáy dỉûng kãút cáúu củ thãø ca chi tiãút mạy,
våïi âáưy â kêch thỉåïc, dung sai, âäü nhàơn bãưì màût, cạc u cáưu k thût khạc.
+ Kiãøm nghiãûm theo cạc chè tiãu ch úu vãư kh nàng lm viãûc: xạc âënh hãû säú an ton tải
cạc tiãút diãûn nguy hiãøm, xạc âënh biãún dảng, nhiãût âäü trong cạc bäü pháûn mạy v.v. v so sạnh
våïi cạc trë säú cho phẹp. Nãúu khäng tha mn, phi sỉía âäøi lải kêch thỉåïc v kiãøm nghiãûm lải.
5. Mäüt säú âàûc âiãøm khi tênh toạn thiãút kãú chi tiãút mạy
a) Kãút cáúu v âiãưu kiãûn lm viãûc ca chi tiãút mạy khạ phỉïc tảp, ti trng tạc dủng lãn chi
tiãút mạy khọ xạc âënh chênh xạc ⇒ khọ thiãút láûp âỉåüc cạc cäng thỉïc l thuút chênh xạc âãø
tênh toạn chi tiãút mạy. Do váûy, thỉåìng dng cạc gi thiãút âãø âån gin họa bi toạn ⇒ xáy
dỉûng cạc cäng thỉïc gáưn âụng v bäø sung vo cạc cäng thỉïc ny cạc hãû säú âiãưu chènh âãø kãø
âãøn cạc âàûc âiãøm vãư kãút cáúu ca chi tiãút mạy v cạc úu täú nh hỉåíng âãún kh nàng lm viãûc
ca nọ.
Ngoi ra, cn cọ cạc cäng thỉïc thỉûc nghiãûm, hồûc cäng thỉïc kinh nghiãûm âỉåüc láûp ra trãn
cå såí thäúng kã nhỉỵng kãút qu thu âỉåüc tỉì thỉûc nghiãûm, hồûc tỉì kinh nghiãûm sỉí dủng mạy.
b) Tênh toạn xạc âënh kêch thỉåïc chi tiãút mạy nhiãưu khi phi tiãún hnh theo hai bỉåïc :
Tênh
toạn så bäü, sau âọ tênh toạn kiãøm nghiãûm. L do : thỉåìng lục âáưu chỉa biãút chênh xạc lỉûc tạc
dủng ⇒ phi dng bỉåïc tênh så bäü âãø xạc âënh mäüt cạch gáư

tạc dủng láu di nháút.
- Ti trng tỉång âỉång Q
tâ
: Khi mạy lm viãûc våïi
chãú âäü ti trng thay âäøi nhiãưu mỉïc (hçnh 1.1) ⇒ âãø
tênh toạn thiãút kãú, ta thay thãú bàòng chãú âäü ti trng mäüt mỉïc (khäng âäøi) v gi l ti trng
tỉång âỉång :
Q
td
= k
N
. Q
dn
k
N
: hãû säú tøi th, phủ thüc âäư thë thay âäøi ti trng v ti trng no trong cạc ti trng
thay âäøi âỉåüc chn lm ti trng danh nghéa.
- Ti trng tênh toạn Q
tt
l ti trng tỉång âỉång, cọ kãø thãm nh hỉåíng ca âàûc tênh
phán bäú khäng âãưu ca ti trng trãn cạc bãư màût tiãúp xục, tênh cháút ti trng (ti trng thay âäøi
hay ti trng ténh), âiãưu kiãûn lm viãûc thỉûc tãú
Q
tt
= Q
tâ
. K
tt
. K
â

2
σ
−σ
σ=

+ ỈÏng sút trung bçnh :
max min
m
2
σ
+σ
σ=

σ
t
σ
m

σ
min

σ
max

T
σ
a

H
çnh 1.2

+ Hãû säú chu trçnh ỉïng sút :
min
max
r
σ
=
σ

Khi r = -1 ⇒ chu trçnh âäúi xỉïng (hçnh 1.3) ⇒ σ
m
= 0 ; σ
a
= σ
max
= - σ
min

Khi r = 0 ⇒ chu trçnh mảch âäüng (hçnh 1.4) ⇒ σ
min
= 0 ;
max
ma
2
σ
σ=σ=

Khi r > 0 ⇒ chu trçnh ỉïng sút khäng âäúi xỉïng cng dáúu.
Khi r < 0 ⇒ chu trçnh ỉïng sút khäng âäúi xỉïng khạc dáúu.
Khi r = 0 ⇒ ỉïng sút khäng thay âäøi.


), ỉïng sút tiãúp (càõt τ
c
, xồõn τ), ỉïng sút dáûp σ
d
, ỉïng sút tiãúp xục σ
H
,
ỈÏng sút kẹo, nẹn, ún, càõt, xồõn xút hiãûn trãn tỉìng chi tiãút, cn ỉïng sút dáûp v ỉïng sút
tiãúp xục xút hiãûn khi cạc chi tiãút mạy trỉûc tiãúp tiãúp xục v cọ tạc dủng tỉång häù våïi nhau.
ỈÏng sút dáûp xút hiãûn tải chäù tiãúp xục cọ diãûn têch tiãúp xục låïn, cn ỉïng sút tiãúp xục
xút hiãûn tải chäù tiãúp xục khi diãûn têch tiãúp xục nh so våïi kêch thỉåïc ca cạc chi tiãút.
1.3. Âäü bãưn mi ca chi tiãút mạy
1. Hiãûn tỉåüng phạ hu do mi  Quan sạt cạc chi tiãút mạy chëu ỉïng sút thay âäøi theo thåìi gian s tháúy quạ trçnh phạ hy
mi bàõt âáưu tỉì cạc vãút nỉït tãú vi tải vng chëu ỉïng sút låïn hồûc nhỉỵng nåi cọ khuút táût ca
váût liãûu. Khi säú chu trçnh lm viãûc tàng lãn ⇒ cạc vãút nỉït vç mi phạt triãøn dáưn c bãư räüng láùn
N
σ
K


T
σ
a

H
çnh 1.4
σ
a

σ
t
σ
m

σ
min

σ
max

T
σ
a

H
çnh 1.3
σ
a


ti ⇒ N
K
âỉåüc gi l tøi th ỉïng våïi mỉïc ỉïng sút
σ
K
.
+ Ngỉåüc lải, âãø chi tiãút mạy khäng bë phạ hy sau N
K
chu k chëu ti thç ỉïng sút sinh ra
trong chi tiãút mạy phi nh hån hồûc bàòng σ
K
⇒ σ
K
âỉåüc gi l giåïi hản mi ngàõn hản ỉïng
våïi tøi th N
K
.
+ Khi ỉïng sút sinh ra trong chi tiãút mạy cng låïn thç tøi th chi tiãút mạy cng gim.
+ Khi σ
K
gim xúng âãún mäüt giạ trë σ
r
no âọ thç säú chu k lm viãûc N
K
cọ thãø tàng lãn
khạ låïn m máùu thỉí váùn khäng bë gy hng. σ
r
âỉåüc gi l giåïi hản mi di hản ca váût liãûu.
Säú chu k thay âäøi ỉïng sút N
0

max
σ
v
min
σ

ca chu trçnh âäúi xỉïng, k hiãûu
1−
σ
. Cạc tung âäü
tênh tỉì âỉåìng mm âãún AB v CD l cạc giạ trë ca biãn âäü ỉïng sút
a
σ
.
2. Nhỉỵng nhán täú nh hỉåíng âãún âäü bãưn mi ca chi tiãút mạy
a) Váût liãûu
+ Thẹp cọ âäü bãưn mi cao hån cạc váût liãûu khạc
+ Thẹp hm lỉåüng cạcbon tỉång âäúi cao s cọ âäü bãưn mi låïn hån thẹp cọ hm lỉåüng cạc
bon tháúp hån
m
m
B
σ
m

σ
A
σ
min


+ Theùp hồỹp kim coù õọỹ bóửn moới cao hồn theùp caùc bon thọng thổồỡng
+ Theùp lỏựn nhióửu taỷp chỏỳt phi kim loaỷi, õọỹ bóửn moới seợ giaớm
+ Gang coù õọỹ bóửn moới thỏỳp hồn theùp.
b) Hỗnh daỷng kóỳt cỏỳu
Taỷi chọự thay õọứi tióỳt dióỷn cuớa chi tióỳt maùy nhổ goùc lổồỹn, vai truỷc, raợnh, raợnh then, lọự
(hỗnh 1.8) coù sổỷ tỏỷp trung bióỳn daỷng xaớy ra tỏỷp trung ổùng suỏỳt laỡm cho ổùng suỏỳt thổỷc tóỳ
lồùn hồn ổùng suỏỳt danh nghộa xuỏỳt hióỷn sồùm caùc vóỳt nổùt vỗ moới vaỡ vóỳt nổùt phaùt trióứn khaù
nhanh laỡm giaớm õọỹ bóửn moới cuớa chi tióỳt maùy.
Trong tờnh toaùn, õóứ kóứ õóỳn aớnh hổồớng cuớa yóỳu tọỳ naỡy duỡng hóỷ sọỳ aớnh hổồớng cuớa kờch thổồùc
tuyóỷt õọỳi :
0
rd
rd


=

hay :
0
rd
rd


=


vồùi :
rd



Trong tờnh toaùn, õóứ kóứ õóỳn aớnh hổồớng cuớa yóỳu tọỳ naỡy duỡng hóỷ sọỳ aớnh hổồớng cuớa kờch thổồùc
tuyóỷt õọỳi :
0
rd
rd


=

hay :
0
rd
rd


=


vồùi :
rd


: giồùi haỷn moới daỡi haỷn cuớa chi tióỳt maùy nhụn, coù õổồỡng kờnh d.

0
rd

: giồùi haỷn moới daỡi haỷn cuớa mỏựu nhụn, coù õổồỡng kờnh d
0
= 7 - 10 mm.

 Våïi ỉïng sút thay âäøi theo thåìi gian thç biãn âäü ỉïng sút σ
a
l thnh pháưn ch úu gáy nãn
phạ hy mi. Tuy nhiãn thỉûc nghiãûm cho tháúy trë säú ca ỉïng sút trung bçnh σ
m
cng cọ nh
hỉåíng âãún âäü bãưn mi ca chi tiãút mạy.
 Dỉûa vo âäư thë cạc ỉïng sút giåïi hản trãn hçnh 1.7, ta tháúy :
Khi ỉïng sút trung bçnh l kẹo (σ
m
> 0) cng låïn ⇒ trë säú giåïi hản ca biãn âäü ỉïng sút σ
a

cng gim, tỉïc l våïi σ
a
tuy nh cng cọ thãø gáy nãn phạ hy mi.
Khi ỉïng sút trung bçnh l nẹn (σ
m
< 0) ⇒ trë säú giåïi hản ca biãn âäü ỉïng sút σ
a
khạ låïn,
låïn hån giåïi hản mi σ
-1
trong chu trçnh âäúi xỉïng.
3. Cạc biãûn phạp náng cao âäü bãưn mi ca chi tiãút mạy
a) Biãûn phạp vãư kãút cáúu

D
Gim trë säú danh nghéa ca cạc ỉïng sút (
am

Gáy biãún dảng do låïp bãư màût nhỉ phun bi, làn nẹn ⇒ gáy nãn låïp cỉïng ngüi bãư màût,
âäü ràõn bãư màût tàng lãn, trong låïp bãư màût cọ låïp ỉïng sút dỉ nẹn.
1.4. Váût liãûu chãú tảo chi tiãút mạy
1. Nhỉỵng u cáưu âäúi våïi váût liãûu chãú tảo chi tiãút mạy
- Ph håüp våïi cạc chè tiãu ch úu vãư kh nàng lm viãûc ca chi tiãút mạy (nhỉ âäü bãưn, âäü
cỉïng, âäü bãưn mn, âäü chëu nhiãût )
- Âạp ỉïng cạc u cáưu vãư khäúi lỉåüng, kêch thỉåïc ca chi tiãút mạy v mạy
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Bi ging Cå såí thiãút kãú mạy - Pháưn I - Lã Cung - Bäü män Ngun l Chi tiãút mạy - Khoa Sỉ phảm k thût
9
- Bo âm cạc u cáưu liãn quan âãún cäng dủng v âiãưu kiãûn sỉí dủng (chäúng àn mn,
gim ma sạt, cạch âiãûn )
- Cọ tênh cäng nghãû ph håüp våïi hçnh dảng v phỉång phạp gia cäng chi tiãút mạy (vê dủ :
chi tiãút mạy cọ hçnh dảng phỉïc tảp âỉåüc gia cäng bàòng phỉång phạp âục ⇒ váût liãûu phi cọ
tênh âục, chi tiãút mạy cáưn gia cäng càõt gt ⇒ váût liãûu phi càõt gt âỉåüc ).
- Cọ låüi nháút vãư phỉång diãûûn giạ thnh sn pháøm (giạ váût liãûu v giạ thnh chãú tảo)
- Váût liãûu dãù tçm, dãù cung ỉïng, ỉu tiãn váût liãûu cọ sàơn trong nỉåïc. Hản chãú säú lỉåüng cạc
loải váût liãûu âãø dãù cung ỉïng v bo qun
- Âäi khi dng ngun tàõc cháút lỉåüng củc bäü âãø chn váût liãûu cạc pháưn khạc nhau ca chi
tiãút mạy (vê dủ vnh bạnh vêt bàòng âäưng thanh ghẹp våïi moa bàòng gang , lọt äø gäưm hai thỉï
kim loải : låïp trạng bàòng bạcbêt trãn nãưn âäưng thanh bàòng gang).
2. Cạc loải váût liãûu thỉåìng dng trong ngnh chãú tảo mạy
Bao gäưm : kim loải âen, kim loải mu, kim loải gäúm v váût liãûu khäng kim loải.
a) Kim loải âen
Gang : håüp cháút ca sàõt v cacbon (C > 2,14%). Thẹp : håüp cháút ca sàõt v cacbon
(C ≤ 2,14%). Ngoi ra trong gang v thẹp cn cọ cạc tảp cháút khạc hồûc cạc ngun täú håüp
kim. Gang v thẹp l váût liãûu thäng dủng nháút nhåì âäü bãưn, âäü cỉïng cao, r tiãưn hån håüp kim
mu. Nhỉåüc âiãøm chênh l khäúi lỉåüng riãng låïn, chäúng rè kẹm.
Âãø ci thiãûn tênh cháút ca gang v thẹp ⇒ sn xút gang håüp kim v thẹp håüp kim, âäưng
thåìi sỉí dủng räüng ri cạc phỉång phạp nhiãût luûn v họa nhiãût luûn, tàng bãưn bàòng biãún

Thỉåìng dng cạc loải: håüp kim âäưng, bạc bêt v håüp kim nhẻ.
 Håüp kim âäưng
Håüp kim âäưng cọ tênh chäúng rè v gim ma sạt, bao gäưm:
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Bi ging Cå såí thiãút kãú mạy - Pháưn I - Lã Cung - Bäü män Ngun l Chi tiãút mạy - Khoa Sỉ phảm k thût
10
+
Âäưng thanh (bräng)
: håüp kim âäưng våïi ngun täú håüp kim ch úu khäng phi l km.

+
Âäưng thau (latäng)
: håüp kim âäưng våïi ngun täú håüp kim ch úu l km.
 Bạcbêt
Håüp kim thỉåìng gäưm cạc ngun täú cå bn l thiãúc v chç, dng trong äø trỉåüt, cọ tênh
gim ma sạt ráút täút.

 Håüp kim nhẻ
Håüp kim cọ khäúi lỉåüng riãng
3
4,5kg / cmγ≤ , trãn cå såí nhäm, manhãdi, titan v cạc
ngun täú khạc nhỉ Cu, Mn, Si Âäü bãưn khạ cao, dng ch úu åí nhỉỵng chäù cáưn gim khäúi
lỉåüng, cáưn gim båït lỉûc quạn tênh. Thỉåìng dng :

+ Håüp kim nhäm âục

(silumin) :
håüp kim nhäm våïi Silic, cọ âäü bãưn cao, chäúng gè täút
+ Håüp kim nhäm biãún dảng (duralumin) :
håüp kim nhäm våïi Manhãdi, cọ âäü bãưn

 Tiãu chøn hoạ chi tiãút mạy v bäü pháûn mạy ⇒ gim båït thåìi gian v cäng sỉïc thiãút kãú.
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Baỡi giaớng Cồ sồớ thióỳt kóỳ maùy - Phỏửn I - Ló Cung - Bọỹ mọn Nguyón lyù Chi tióỳt maùy - Khoa Sổ phaỷm kyợ thuỏỷt
11
Trong thióỳt kóỳ, cỏửn aùp duỷng trióỷt õóứ tióu chuỏứn vaỡo vióỷc xaùc õởnh loaỷi, kióứu, hỗnh daỷng,
kờch thổồùc cuớa chi tióỳt maùy.
3. Caùc õọỳi tổồỹng õổồỹc tióu chuỏứn hoùa
- Caùc vỏỳn õóử chung : daợy sọỳ, kờch thổồùc, sọỳ voỡng quay, õọỹ cọn, kyù hióỷu vaỡ quy ổồùc trón baớn veợ
- Vỏỷt lióỷu vaỡ thaỡnh phỏửn hoùa hoỹc, cồ tờnh chuớ yóỳu, phổồng phaùp nhióỷt luyóỷn
- Thuỏỷt ngổợ, kyù hióỷu
- ồn vở õo lổồỡng
- Cỏỳp chờnh xaùc, chỏỳt lổồỹng bóử mỷt chi tióỳt maùy
- Hỗnh daỷng, kờch thổồùc chi tióỳt maùy thọng duỷng (ọứ ln, bu lọng, then, xờch, õai, khồùp nọỳi )
- Caùc thọng sọỳ cồ baớn vaỡ caùc chố tióu vóử chỏỳt lổồỹng cuớa maùy, thióỳt bở (taới troỹng, nng suỏỳt, õọỹ
õaớo hổồùng kờnh cuớa maùy tióỷn )
- Caùc taỡi lióỷu thióỳt kóỳ, taỡi lióỷu cọng nghóỷ.
4. Cọng taùc tióu chuỏứn ồớ nổồùc ta
- Hióỷn nay sổớ duỷng Tióu chuỏứn Nhaỡ nổồùc Vióỷt nam, kyù hióỷu TCVN, keỡm theo sọỳ thổù tổỷ vaỡ
nm ban haỡnh.
- Hióỷn nay chuùng ta õaợ nghión cổùu vaỡ aùp duỷng nhióửu tióu chuỏứn cuớa tọứ chổùc tióu chuỏứn thóỳ giồùi
I.S.O (International Standard Organization)
- Tióu chuỏứn cuớa mọỹt sọỳ nổồùc : Phaùp : AFNOR ; Lión xọ : GOST (CT) ; Myợ : ANSI, AISI,
SAE Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Bi ging Cå såí thiãút kãú mạy - Pháưn I - Lã Cung - Bäü män Ngun l Chi tiãút mạy - Khoa Sỉ phảm k thût
12
CHỈÅNG II


σ≤ σ
hay :
[
]
τ≤ τσ
,
τ
: ỉïng sút sinh ra khi chi tiãút mạy chëu ti

[
]
σ
,
[]
τ
: ỉïng sút cho phẹp
 Âäi khi tênh âäü bãưn xút phạt tỉì âiãưu kiãûn bo âm hãû säú an ton låïn hån hồûc bàòng hãû säú
an ton cho phẹp :
[
]
ss≥

s : hãû säú an ton
[s ] : hãû säú an ton cho phẹp
3. Cạch xạc âënh ỉïng sút sinh ra trong chi tiãút mạy
ỈÏng sút sinh ra bãn trong chi tiãút mạy âỉåüc tênh toạn theo cäng thỉïc ca Sỉïc bãưn váût liãûu
hay L thuút ân häưi, cọ xẹt âãún hçnh dảng v âiãưu kiãûn lm viãûc củ thãø ca chi tiãút mạy.

1
, N
2
, , N
n
(hçnh 2.1). Khi âọ ta quy vãư
chãú âäü lm viãûc äøn âënh tỉång âỉång : coi nhỉ chi tiãút
mạy chëu tạc dủng ca ỉïng sút thay âäøi äøn âënh l
td max i
max( )σ=σ = σ ỉïng våïi säú chu k tạc dủng
bàòng:
m
n
i
td i
i1
max
N.N
=
⎛⎞
σ
=
⎜⎟
σ
⎝⎠
∑
våïi m : báûc ca âỉåìng
cong mi.
4. Cạch xạc âënh ỉïng sút cho phẹp
 Tra bng hay dng cạc cäng thỉïc thỉûc nghiãûm : Bàòng thỉûc nghiãûm, ngỉåìi ta xáy dỉûng

s
1
: hãû säú xẹt âãún mỉïc âäü chênh xạc khi xạc âënh ti trng v ỉïng sút
s
2
: hãû säú xẹt âãún âäü âäưng nháút vãư cå tênh ca váût liãûu
s
3
: hãû säú xẹt âãún cạc u cáưu âàûc biãût vãư an ton
 Cạch xạc âënh ỉïng sút giåïi hản
¾ Chi tiãút mạy chëu ỉïng sút ténh :
+ Âäúi våïi váût liãûu do: ỉïng sút giåïi hản âỉåüc láúy bàòng giåïi hản chy
ch
σ ca váût liãûu
(giåïi hản chy vãư ún
chu
σ hay giåïi hản chy vãư ỉïng sút tiãúp
ch
τ
) .
+ Âäúi våïi váût liãûu dn: ỉïng sút giåïi hản âỉåüc láúy bàòng giåïi hản bãưn
b
σ ca váût liãûu (giåïi
hản bãưìn ún
b
u
σ hay giåïi hản bãưn vãư ỉïng sút tiãúp
b
τ
).

td

σ
td
= σ
max
= σ
1
H
çnh 2.1
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Bi ging Cå såí thiãút kãú mạy - Pháưn I - Lã Cung - Bäü män Ngun l Chi tiãút mạy - Khoa Sỉ phảm k thût
14
+ Nãúu N < N
0
⇒
gh rN
σ=σ
våïi
rN
σ
l giåïi hản mi ngàõn hản :
0
m
rN r
N
N
σ=σ
.
o Nãúu ỉïng sút thay âäøi khäng äøn âënh : Tỉång tỉû nhỉ khi chëu ỉïng sút thay âäøi äøn âënh,

viãûc.
 Tênh toạn âäü bãưn mn xút phạt tỉì âiãưu kiãûn bo âm chãú âäü bäi trån ma sạt ỉåït (nghéa l
bo âm giỉỵa hai bãư màût tiãúp xục ln ln täưn tải mäüt låïp dáưu bäi trån ngàn cạch khäng cho
cạc âènh máúp mä trỉûc tiãúp tiãúp xục våïi nhau), khi âọ mn s khäng xy ra.
Trỉåìng håüp khäng thãø tảo ra chãú âäü bäi trån ma sạt ỉåït, tênh toạn âäü bãưn mn dỉûa trãn cå
såí hản chãú ạp sút p hồûc têch säú pv ca ạp sút v váûn täúc trỉåüt tải bãư màût tiãúp xục khäng
vỉåüt quạ giạ trë cho phẹp :
[
]
pp≤
v
[
]
pv pv≤
.
2.3. Âäü cỉïng
 Âäü cỉïng l kh nàng ca chi tiãút mạy cn lải sỉû thay âäøi hçnh dảng dỉåïi tạc dủng ca ti
trng.
 Nãúu chi tiãút mạy khäng â âäü cỉïng, khi lm
viãûc chi tiãút mạy s bë biãún dảng ân häưi vỉåüt quạ
trë säú cho phẹp ⇒ phạ hoải âiãưu kiãûn lm viãûc
bçnh thỉåìng ca chi tiãút mạy v cạc chi tiãút mạy
làõp ghẹp. Vê dủ : trủc bë vng quạ nhiãưu (hçnh
2.2) ⇒ cạc bạnh ràng tiãúp xục khäng täút, lm
mn vẻt cạc mẹp äø. Âäúi våïi mạy cäng củ, biãún
dảng ca trủc chênh, äø làn, âäư gạ lm gim âäü
chênh xạc ca chi tiãút gia cäng.
 Âäü cỉïng cn chi phäúi viãûc chn váût liãûu chi tiãút : Âãø cọ kêch thỉåïc chi tiãút nh gn ⇒ ta chn váût
liãûu cọ âäü bãưn cao. Tuy nhiãn våïi thẹp chàóng hản, khi cå tênh tàng, mäâun ân häưi háưu nhỉ khäng âäøi
⇒ kêch thỉåïc chi tiãút xạc âënh theo âiãưu kiãûn âäü bãưn cọ thãø khäng âm bo âäü cỉïng. Cng cọ trỉåìng

θ≤ θ
(gọc xồõn)
Tênh toạn vãư âäü cỉïng tiãúp xục theo âiãưu kiãûn biãún dảng ca bãư màût tiãúp xục khäng vỉåüt
quạ giạ trë cho phẹp :
[
]
hh∆≤∆
våïi
h
∆
l biãún dảng ca bãư màût tiãúp xục.
2.4. Âäü chëu nhiãût (kh nàng chëu nhiãût)
 Khi lm viãûc, do ma sạt trong cạc cå cáúu, bäü pháûn mạy ⇒ chi tiãút mạy bë nọng lãn (nháút l
nhỉỵng chäù bë trỉåüt nhiãưu nhỉ trong bäü truưn trủc vêt ).
 Nung nọng chi tiãút mạy cọ thãø gáy ra cạc tạc hải :
- Lm gim kh nàng chëu ti ca chi tiãút mạy (khi nhiãût âäü tàng lãn quạ cao, cå tênh ca
váût liãûu s gim xúng. Våïi thẹp : khi nhiãût âäü låïn hån 300°C÷400°C, våïi håüp kim mu khi
nhiãût âäü låïn hån 50°C÷100°C ⇒ giåïi hản mi gim, váût liãûu tråí nãn dn hồûc xy ra hiãûn
tỉåüng tỉì biãún.
- Lm gim âäü nhåït ca dáưu bäi trån ⇒ lm tàng mn hay dênh.
- Biãún dảng nhiãût lm cong vãnh cạc chi tiãút mạy hay thay âäøi khe håí trong cạc liãn kãút
âäüng (khi khe håí trong äø trỉåüt bë gim hay máút âi ⇒ ngng trủc cọ thãø bë kẻt trong lọt äø ).
- Lm thay âäøi tênh cháút ca cạc bãư màût tiãúp xục, vê dủ lm gim hãû säú ma sạt trong cạc bäü
pháûn hm.
- Lm gim âäü chênh xạc ca mạy.
Do váûy, våïi cạc chi tiãút mạy bë trỉåüt nhiãưu, khi thiãút kãú cáưn phi tênh toạn vãư nhiãût.
 Phỉång phạp tênh toạn vãư nhiãût
Xạc âënh nhiãût âäü trung bçnh sinh ra khi sỉí dủng mạy v hản chãú nọ khäng cho vỉåüt quạ
mäüt giạ trë cho phẹp:
[]

 Âãø náng cao cháút lỉåüng l viãûc ca mạy v cå cáúu, cọ thãø gii quút chäúng rung cho mạy
bàòng cạc biãûn phạp: triãût tiãu cạc ngoải lỉûc gáy nãn dao âäüng (vê dủ : cán bàòng mạy ), thay
âäøi tênh cháút âäüng lỉûc hc ca hãû thäúng (thay âäøi momen quạn tênh ca chi tiãút mạy v âäü
cỉïng ca mäúi ghẹp ) nhàòm thay âäøi táưn säú riãng ca hãû, dng cạc thiãút bë gim rung

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Bi ging Cå såí thiãút kãú mạy - Pháưn I - Lã Cung - Bäü män Ngun l Chi tiãút mạy - Khoa Sỉ phảm k thût
17
CHỈÅNG III

ÂÄÜ TIN CÁÛY CA MẠY V CHI TIÃÚT MẠY

3.1. Khại niãûm chung
1. Âënh nghéa
 Âäü tin cáûy l kh nàng ca mäüt sn pháøm (mạy, chi tiãút mạy, cäng trçnh ) thỉûc hiãûn âỉåüc
chỉïc nàng nhiãûm vủ â âënh, v duy trç âỉåüc chỉïc nàng nhiãûm vủ âọ trong sút thåìi hản quy
âënh, ỉïng våïi cạc âiãưu kiãûn váûn hnh, chàm sọc, bo dỉåỵng củ thãø.
 Âäü tin cáûy l mäüt trong cạc âàûc trỉng quan trng nháút vãư cháút lỉåüng mạy v chi tiãút mạy.
Mạy âỉåüc gi l cọ âäü tin cáûy cao nãúu nhỉ cọ thãø thỉûc hiãûn âỉåüc cạc chỉïc nàng nhiãûm vủ â âënh,
âäưng thåìi cạc chè tiãu vãư sỉí dủng (nhỉ nàng sút, âäü chênh xạc, hiãûu sút, mỉïc âäü tiãu thủ nàng
lỉåüng ) váùn âỉåüc duy trç åí mỉïc âäü cho phẹp trong sút thåìi hản sỉí dủng.
Mạy hay chi tiãút mạy khäng â âäü tin cáûy, cọ nghéa l cạc chè tiãu sỉí dủng ca chụng bë phạ hoải,
chi tiãút mạy máút kh nàng lm viãûc trỉåïc thåìi hản quy âënh ⇒ cọ thãø gáy thiãût hải to låï
n do nàng sút
gim, tiãu thủ nàng lỉåüng tàng, sỉía chỉỵa täún kẹm.
 Trong nãưn sn xút cå khê họa v tỉû âäüng họa cao, âäü tin cáûy cng cọ nghéa quan trng, båíi vç
mäüt cå cáúu hay thiãút bë no âọ bë hng, hoảt âäüng ca c dáy chuưn sn xút cọ thãø bë âçnh trãû.
 Âäü tin cáûy v kh nàng lm viãûc ca chi tiãút mạy cọ quan hãû máût thiãút våïi nhau : kh nàng lm
viãûc biãøu thë kh nàng ca mạy cọ thãø thỉûc hiãûn âỉåüc cạc chỉïc nàng, nhiãûm vủ â âënh, cn âäü tin cáûy
âàûc trỉng thãm xạc sút duy trç kh nàng âọ trong sút thåìi hản quy âënh.

ch
c
N
F(t)
N
=
l xạc sút hng
 Trỉåìng håüp hãû thäúng gäưm n pháưn tỉí
liãn kãút näúi tiãúp (hãû thäúng khäng hng khi táút c cạc pháưn tỉí khäng hng) ( hçnh 3.1):
Xạc sút lm viãûc khäng hng ca hãû thäúng:
n
i
i1
R(t) R (t)
=
=
∏

Nhỉ váûy, âäü tin cáûy ca hãû thäúng näúi tiãúp tháúp hån âäü tin cáûy ca mäüt pháưn tỉí no âọ
thüc hãû thäúng, v gim khi säú pháưn tỉí tàng lãn.

R
1
(t)
R
2
(t) R
n
(t)
n

n
i
i1
F(t) F (t)
=
=
∏
)
Hãû thäúng liãn kãút song song cọ âäü tin cáûy ráút cao, nhỉng phi sỉí dủng nhiãưu pháưn tỉí dỉû trỉỵ
⇒
kãút cáúu mạy s phỉïc tảp hån, giạ thnh v khäúi lỉåüng mạy tàng lãn.
3.3. Cỉåìng âäü hng
λ
(t)
 Cỉåìng âäü hng
λ
(t) tải mäüt thåìi âiãøm t no âọ l
t säú giỉỵa säú hng học trong mäüt âån vë thåìi gian

v
täøng säú

chi tiãút mạy âỉåüc sỉí dủng tải thåìi âiãøm ny.
 Gi
t
N
l säú chi tiãút mạy âang âỉåüc sỉí dủng tải
thåìi âiãøm t. Nãúu trong khong thåìi gian
t
∆

⎢
⎥
⎣
⎦
∫

 Âäưưì thë biãøu diãùn quan hãû giỉỵa cỉåìng âäü
hng λ(t) theo thåìi gian t gäưm ba vng :
+ Vng I
: ỈÏng våïi giai âoản chảy mn.
Cỉåìng âäü hng tỉång âäúi cao, do cạc
khuút táût khi chãú tảo. Nhåì kh nàng chảy
mn, bãư màût cạc chi tiãút s tỉû lỉûa âãø thêch
ỉïng thnh nhỉỵng hçnh dảng håüp l nháút, khàõc
phủc âỉåüc sỉû táûp trung ti trng ⇒ cỉåìng
âäü hng gim dáưn.
Do váûy, âãø náng cao âäü tin cáûy lm viãûc, cáưn tiãún hnh chảy r cạc sn pháøm trỉåïc khi
xút xỉåíng.
+ Vng II :
ỈÏng våïi giai âoản sỉí dủng bçnh thỉåìng.
Cỉåìng âäü hng tỉång âäúi tháúp v êt thay âäøi. Hng ch úu do cạc quạ ti ngáùu nhiãn, cạc
khuút táût vãư cáúu trục váût liãûu lm xút hiãûn cạc vãút nỉït tãú vi dáùn âãún
gim âäü bãưn mi v âäü
bãưn mn.
+ Vng III :
ỈÏng våïi giai âoản mn tàng cỉåìng.
Cỉåìng âäü hng tàng lãn ráút nhanh do lỉåüng mn tàng lãn, cạc chi tiãút mạy bë lo họa hồûc
mn , dáùn âãún phạ hng chi tiãút mạy, phạ hoải âiãưu kiãûn lm viãûc bçnh thỉåìng ca mạy. Mạy
R
1


t
λ
(
t
)
H
çnh 3.4
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Bi ging Cå såí thiãút kãú mạy - Pháưn I - Lã Cung - Bäü män Ngun l Chi tiãút mạy - Khoa Sỉ phảm k thût
19
cáưn âỉåüc sỉía chỉỵa, phủc häưi, thay thãú cạc chi tiãút bë hng. Do váûy mún náng cao âäü tin cáûy
ca mạy, cáưn tiãún hnh sỉía chỉỵa dỉû phng trỉåïc khi bàõt âáưu giai âoản III.
3.4. Tøi th
 Tøi th l khong thåìi gian lm viãûc ca âäúi tỉåüng tênh tỉì khi bàõt âáưu hoảt âäüng cho tåïi
khi âảt âỉåüc trảng thại tåïi hản (âäúi tỉåüng bë hng hồûc cáưn sỉía chỉỵa, phủc häưi).
Tøi th thỉåìng âỉåüc tênh theo thåìi gian lm viãûc thỉûc tãú (khäng kãø thåìi gian khäng hoảt
âäüng ca âäúi tỉåüng). Ngoi ra, trãn thỉûc tãú, tøi th cn dng khại niãûm tøi th våïi nghéa
räüng, tênh bàòng säú chu trçnh lm viãûc, säú km âỉåìng âi, säú sn pháøm sn xút âỉåüc
 Ngoi tøi th trung bçnh nãu trãn, trong tênh toạn cn dng tøi th
γ
pháưn tràm, tỉïc l
tøi th m âäúi tỉåüng lm viãûc chỉa âảt tåïi trảng thại tåïi hản våïi xạc sút l γ pháưn tràm.
Vê dủ : Tøi th γ = 90% ca mäüt loải äø làn no âọ l 800h, nghéa l 90% säú äø làn âọ cọ
tøi th 800h, 10% säú cn lải cọ thãø bë hng såïm hån.
Ta cọ quan hãû : γ = 100. R(t)
3.5. Hãû säú sỉí dủng K
S

Âäúi våïi chi tiãút mạy cọ thãø phủc häưi âỉåüc, thỉåìng dng hãû säú sỉí dủng

nhau. Váût liãûu chãú tảo chi tiãút mạy cọ âäü phán tạn cå tênh tháúp s lm tàng xạc sút lm viãûc
khäng hng.
 Gim cỉåìng âäü chëu ti ca chi tiãút mạy v mạy bàòng cạc biãûn phạp nhỉ sỉí dủng cạ
c váût
liãûu cọ âäü bãưn cao, ạp dủng nhiãût luûn, họa nhiãût luûn, dng cạc biãûn phạp cäng nghãû tàng
bãưn bãư màût nhỉ phun bi, làn nẹn. Âm bo ỉïng sút sinh ra trong chi tiãút nh hån giåïi hản mi
ca váût liãûu. Sỉí dủng cạc biãûn phạp gim táûp trung ỉïng sút trong chi tiãút mạy.
 Chn âụng loải dáưu, måỵ bäi trån, thiãút kãú hãû thäúng bäi trån håüp l âãø bo âm âiãưu kiãûn
bäi trån ma sạt ỉåït, trạnh bủi báøn, hảt kim loải råi trãn cạc bãư màût lm viãûc
 Cạc chi tiãút mạy dãù hng phi âỉåüc thiãút kãú sao cho dãù sỉía chỉỵa, thay thãú.
 Sỉí dủ
ng cạc kãút cáúu ténh âënh, tỉû lỉûa, nhåì âọ khuút táût trong chãú tảo êt nh hỉåíng âãún sỉû
phán bäú ti trng.
 Nãúu cạc quạ ti ngáùu nhiãn thỉåìng xút hiãûn trong quạ trçnh sỉí dủng mạy, nãn dng cạc
hãû thäúng ngàn ngỉìa quạ ti nhỉ ly håüp an ton, råle
 Sỉí dủng räüng ri cạc chi tiãút mạy, bäü pháûn mạy tiãu chøn (cạc chi tiãút, bäü pháûn mạy tiãu
chøn âỉåüc chãú tảo åí cạc nh mạy chun män cọ trçnh âäü chun män cao våïi cạc phỉång
phạp gia cäng tiãn tiãún trãn cå såí têch ly âỉåüc nhiãưu kinh nghiãûm thiãút kãú chãú tảo, nãn s cọ
cháút lỉåüng cao v âäưng nháút).

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Bi ging Cå såí thiãút kãú mạy - Pháưn I - Lã Cung - Bäü män Ngun l Chi tiãút mạy - Khoa Sỉ phảm k thût
20
PHÁƯN II

TRUƯN ÂÄÜNG CÅ KHÊ

 Trong cạc thiãút bë v dáy chuưn cäng nghãû, sỉí dủng nhiãưu loải truưn âäüng khạc nhau :
+ Truưn âäüng cå khê
+ Truưn âäüng âiãûn

2
1
N
N
η
=

+ Säú vng quay ca trủc dáùn v trủc bë dáùn trong mäüt phụt : n
1
, n
2

+ T säú truưn :
1
2
n
u
n
=

+ Momen xồõn trãn trủc dáùn v trủc bë dáùn : T
1
,

T
26
9,55.10 .

4.4). Ngoi ra, cn âỉåüc dng âãø biãún âäøi chuøn âäüng quay thnh chuøn âäüng tënh tiãún
(hçnh 4.3).
 Bäü truưn bạnh ma sạt gäưm cọ cạc bäü pháûn chênh sau (hçnh 4.1): bạnh ma sạt dáùn 1, bạnh
ma sạt bë dáùn 2, cạc gäúi âåỵ O
1
, O
2
(mäüt trong hai gäúi âåỵ cọ thãø di âäüng), bäü pháûn tảo lỉûc ẹp F
r

ẹp hai bạnh lải våïi nhau. Trong bäü biãún täúc ma sạt, cọ thãø cọ thãm kháu trung gian nhỉ dáy
âai, bạnh ma sạt phủ

2. Phán loải truưn âäüng bạnh ma sạt
 Bäü truưn bạnh ma sạt thnh 2 nhọm chênh :
+ Bäü truưn cọ t säú truưn khäng âiãưu chènh
âỉåüc: bäü truưn bạnh ma sạt trủ - hçnh 4.1, bäü
truưn bạnh ma sạt nọn - hçnh 4.2.

n2

F
n1

H
çnh 4.2 : Bäü truưn bạnh ma sạt nọn
v

Hinh 4.3 : BTBMS biãún chuøn âäüng
quay thnh chuøn âäüng tënh tiãún
O
2

O
1
F
r
T
1

F
t

F
ms

D
2
D

giaớm hióỷu suỏỳt, laỡm tyớ sọỳ truyóửn khọng ọứn õởnh.

a) Trổồỹt hỗnh hoỹc
Trổồỹt hỗnh hoỹc xuỏỳt hióỷn do coù sổỷ khaùc nhau vóử vỏỷn tọỳc taỷi caùc õióứm tióỳp xuùc cuớa hai baùnh.
Trổồỹt hỗnh hoỹc chố xaớy ra õọỳi vồùi mọỹt sọỳ loaỷi bọỹ truyóửn baùnh ma saùt.
Lỏỳy vờ duỷ bọỹ truyóửn baùnh ma saùt kióứu mỷt õộa (hỗnh 4.6) : vỏỷn tọỳc voỡng trón bóử mỷt laỡm
vióỷc cuớa con ln 1 bũng hũng sọỳ trón suọỳt chióửu rọỹng cuớa noù vaỡ bũng
1
V
, trong khi õoù vỏỷn tọỳc
Baùnh dỏựn


H
ỗnh 4.4 : Bọỹ bióỳn tọỳc ma saùt kióứu mỷt õộa
H
ỗnh 4.5 : Bọỹ bióỳn tọỳc ma saùt coù baùnh cọn

2

1
R
1

R
2

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Bi ging Cå såí thiãút kãú mạy - Pháưn I - Lã Cung - Bäü män Ngun l Chi tiãút mạy - Khoa Sỉ phảm k thût
23
2
V
tải nhỉỵng âiãøm khạc nhau ca âéa 2 thay âäøi theo khong cạch tỉì âiãøm ny âãún tám âéa 2.
Do váûy, làn khäng trỉåüt giỉỵa hai bạnh chè xy ra tải âiãøm P trãn âỉåìng tiãúp xục, tải âọ váûn
täúc V
P1
= V
P2
. ÅÍ táút c nhỉỵng âiãøm tiãúp xục cn lải âãưu cọ trỉåüt. Trỉåüt cng nhiãưu khi chiãưu
di tiãúp xục cng låïn.
b) Trỉåüt ân häưi
 Trỉåüt ân häưi xút hiãûn do biãún dảng ân häưi khạc nhau ca hai bạnh theo phỉång tiãúp
tuún tải vng tiãúp xục.

1
1
2
.
tmsr
T
FFfF
D
=>=
, våïi f l hãû säú ma sạt, T
1
l momen xồõn
trãn bạnh dáùn, D
1
l âỉåìng kênh bạnh dáùn, F
ms
l lỉûc ma sạt phạt sinh åí chäù tiãúp xục giỉỵa bạnh
dáùn v bạnh bë dáùn, F
r
l lỉûc ẹp hai bạnh lải våïi nhau (hçnh 4.1).
Khi momen xồõn T
1
trãn bạnh dáùn tàng lãn ⇒ lỉûc vng F
t
tàng lãn ⇒ cung trỉåüt α
t
cng
tàng theo, âãún khi
>
tms


v
60.1000
Dn
π
=

22
2

v
60.1000
Dn
π
=

D [mm] n

[vng/phụt] v [m/s]
Do cọ sỉû trỉåüt nãn v
2
< v
1
. Gi ξ l hãû säú trỉåüt:
12
1
v- v
v
ξ
=

, D
2
l âỉåìng kênh trung bçnh ca bạnh dáùn v bạnh bë dáùn (hçnh 4.2).
Nãúu b qua sỉû trỉåüt :
12
21
nD
u
nD
==
våïi :
22
11
sin
sin
D
D
δ
δ
=
⇒
2
1
sin
sin
u
δ
δ
=


âãún n
2max
.
Tỉång ỉïng t säú truưn
12
21
(1 )
nR
u
nR
ξ
==
−
cng thay âäøi trong khong u
min
âãún u
max
.
Våïi :
12min
min
2max 1
(1 )
nR
u
nR
ξ
==
−
v

T
F
D
=
tỉì bạnh dáùn sang bạnh bë dáùn, lỉûc
ma sạt F
ms
tải chäù tiãúp xục giỉỵa hai bạnh phi tha mn âiãưu kiãûn : F
ms
≥ F
t
Âãø gim båït trỉåüt khi lm viãûc (do mn, rung âäüng, quạ ti ), cọ thãø láúy : F
ms
= K.F
t
Våïi K l hãû säú an ton : K > 1.
Mún tảo ra lỉûc ma sạt F
ms
, phi ẹp hai bạnh lải våïi nhau bàòng lỉûc ẹp F
r
.
Ta cọ : F
ms
= f . F
r
.
Do âọ, lỉûc ẹp cáưn thiãút âãø truưn âỉåüc mämen xồõn T
1
l :
1

= F
n2
v F
ms
= f . F
n1
= f . F
n2
(4.1)
Trỉåìng håüp
12
90
δδ
+=
D
, ta cọ :

11 1
.sin
an
FF
δ
= v
22 2
.sin
an
FF
δ
= (4.2)
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com