Giáo trình
Hướng dẫn thực hành điện
CHƯƠNG MỞ ĐẦU
Bài 1. GIỚI THIỆU GIÁO DỤC NGHỀ ĐIỆN DÂN DỤNG
I. MỤC TIÊU:
1. Biết được vị trí vai trò của điện năng và nghề Điện dân dụng trong sản xuất và đời sống
2. Biết được triển vọng phát triển nghề Điện dân dụng .
3. Biết được mục tiêu nội dung chương trình và phương pháp học tập nghề Điện dân dụng.
II. CHUẨN BỊ:
SGK, giáo án, tài liệu tham khảo

III. TIẾN TRÌNH:
HOẠT ĐỘNG NỘI DUNG
Hoạt động 1: Tìm hiểu vị trí vai trò của nghề Điện dân dụng trong đời sống và sản xuất.

GV: Cùng HS phân tích vai trò của
điện năng trong sản xuất và đời sống


- Các ngành nghề điện:
+ Sản xuất truyền tải và phân phối điện năng: tổng
công ti điện Việt Nam, các Sở điện lực địa phương
+ Chế tạo vật tư và các thiết bị điện: doanh nghiệp sản
xuất, chế tạo các loại máy điện, khí cụ điện, thiết bị
điện, thiết bị đo lường
+ Đo lường, điều khiển tự động hoá quá trình sản suất:
các hệ thống dây chuyền tự động nhằm năng cao hiệu
quả sản xuất
+ Sửa chữacác thiết bị điện, mạng điện
* Nghề Điện dân dụng hoạt động chủ yếu lĩnh vực phụt
vụ đời sống, sinh hoạt, sản xuất trong các hộ tiêu thụ:
lắp đặt mạng điện sản xuất và sinh hoạt, lắp đặt các
thiết bị đồ dùng điện, sửa chữa, bảo dưỡng vận hành
khắc phụt sự cố mạng điện
Hoạt động 2: Tìm hiểu Triển vọng phát triển của nghề Điện dân dụng GV: Tại sao nghề điện dân dụng luôn
phát triển?
HS: Thảo luận trả lời
II. Triển vọng phát triển của nghề Điện dân dụng:
- Cần phục vụ sự nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước
- Ngành Điện dân dụng gắn liền với ngành điện, với
tốc độ đô thị hoá nông thôn, rất cần thiết đối với nông
thôn và miền núi
- Nghề Điện dân dụng pháty triển song song với khao
học kĩ thuật.
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com


Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
1. Mở đầu Giới thiệu nghế Điện dân dụng
Mục tiêu, nội dung chương trìnhvà phương pháp học
tập nghề
2. An toàn lao động trong nghề Điện
dân dụng
Nguyên nhân gây tai nạn trong nghề Điện dân dụng
Những biện pháp bảo đảm an toàn trong nghề Điện dân
dụng
3. Đo lường điện đồng hồ đo điện: phân loại, công dụng cấu tạo, sử dụng
dụng cụ đo điện
Giới thiệu một số dụng cụ đo: chức năng, cấu tạovà sủ
dụng
4. Máy biến áp Phương pháp thiết kế MBA công suất nhỏ
thiết kế MBA
5. Động cơ điện Kiến thức cơ bản về động cơ điện
Động cơ xoay chiều 1 pha
Mạch điều khiển động cơ xoay chiếu 1 pha
Bảo dưỡng sửa chữa hư hỏng đơn giản Đc và thiết bị
điện
6. Mạng điện trong nhà Kiến thức cơ bản về chiếu sáng trong nhà
Tính toán thiết kế mạng điện trong nhà
thếit kế lắp đặt mạng điện đơn giản
7. Tìm hiểu nghề Điện dân dụng đặt điểm, yêu cầu của nghề
thông tin về thị trường lao động nghề
Vấn đề đào tạo
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Hoạt động 4: Tìm hiểu phương pháp học tập nghề Điện dân dụng
+ Xác định cụ thể kết quả cần đạt được
+ Tìm hiểu quy trình thực hành
+ Chú ý thao tác của GV
+ Tích cực chủ động kiểm tra đánh giá kết quả.
IV. TỔNG KẾT:
- Nội dung cần đạt:
1. Biết được vị trí vai trò của điện năng và nghề Điện dân dụng trong sản xuất và đời sống
2. Biết được triển vọng phát triển nghề Điện dân dụng .
3. Biết được mục tiêu nội dung chương trình và phương pháp học tập nghề Điện dân dụng .
V. RÚT KINH NHGIỆM:
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Bài 2: AN TOÀN LAO ĐỘNG TRONG
GIÁO DỤC NGHỀ ĐIỆN DÂN DỤNG

I. MỤC TIÊU
- Biết được tầm quan trọng, sự cần thiết của việc thực hiện an toàn lao động trong nghê
Điện dân dụng.
- Nêu được những nguyên nhân thường gây tai nạn và biện pháp bảo vệ an toàn lao động
trong nghề Điện dân dụng.
- Thực hiện đúng biện pháp bảo đảm an toàn lao động trong nghề Điện dân dụng.
- Thực hiện đúng hướng dẫn của giáo viên trong khi học tập và thực hành.

II. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên
- Tranh vẽ hình 2.1 SGK
2. Học Sinh
- Đọc trước bài 2 và trả lời các câu hỏi 1,2 và 3 trang 16SGK.

+ Các yếu tố sinh vật: Vi sinh…
+ Các yếu tố lao động: Không gian làm
việc, vệ sinh môi trường lao động…
- Làm chết người hoặc làm tổn
thương, phá hủy chức năng hoạt động
của một bộ phân cơ thể
- Coi an toàn là quan trọng đầu
tiên; phải nghiêm túc thực hiện những
nguyên tắc an toàn. Hoạt động 2. Tìm hiểu những nguyên nhân gây ra tai nạn lao động trong nghề Điện dân
dụng.

Hoạt động Giáo viên và Học sinh Nội dung

GV: Nêu một số nguyên nhân gây ra tai nạn
điện thường do người la động chủ quan thực
hiện các quy định an toàn điện?

HS: Trả lời. I. Nguyên nhân gây ra tai nạn lao động
trong nghề Điện dân dụng.
1. Tai nạn điện:
 Tai nạn điện thường do các nguyên
nhân:
+ Do không cắt ( ngắt ) điện trước khi sửa
chữa đường dây và thiết bị điện đang nối với

HS nhân biết.
II Một số biện pháp an toàn lao động trong

nghề Điện dân dụng
1. Một số biên pháp chủ động phòng tránh tai
nạn điện.
+ Đảm bảo tốt cách điện các thiết bị điện.
+ Sử dụng điện áp thấp, máy biến áp cách li.
+ Sử dụng những biển báo, tín hiệu nguy
hiểm và các phương tiện phòng hộ an toàn
2. Thực hiện an toan lao động trong phòng
thực hành hoăc phân xưởng sản xuất.
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
GV: gới thiêu với HS một số dụng cụ bảo hộ
lao động: quần , áo, kính , mũ, mặt na…
GV: Nêu một số nguyên tắc chính về an toàn
lao động?


cách điện đúng tiêu chuẩn.
3. Nối đất bảo vệ.
(SGK)
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 0.8 ÷ 1m

2.5 ÷ 3m Hoạt động 4. Giao nhiêm vụ về nhà: GV yêu câu HS về nhà học bài và đọc phần thông
tin bổ sung
IV. RÚT KINH NGHIỆM
Gợi ý sử dụng công nghệ thông tin: Giáo viên nên sưu tầm những hình ảnh thực: biển báo,
các mạng điện, vật tiêu thụ điện hư hỏng bị “rò” điện hình ảnh tai nạn đã xảy ra để chiếu cho học
HS xem.
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Hoạt động 2 : Tìm hiểu vai trò của đo lường điện đối với nghề điện dân dụng
GV : Vì sao đo lường điện đóng vai trò quan
trọng đối với nghề điện dân dụng ?
HS : dựa SGK trả lời
GV : Nhận xét .
HS : ghi bài
GV : Dùng vôn đo điện áp mạng điện .
GV : Dùng vạn năng kế đo điện trở giữa 2 cự
c bàn
đã làm hở mạch , không cắm điện . Kết quả
điện trở lớn vô cực .
HS: Nhận xét : dây điện trở đứt,
dây nối đứt .
GV : giới thiệu lý do thứ 3
I . Vai trò quan trọng của đo lường điện đố
i v
nghề điện dân dụng :
1/ Nhờ dụng cụ đo lường điện cá thể xác định
được trị số của các đại lượng điện trong mạch.
2/ Nhờ dụng đo , có thể phát hịên một số hư
hỏng xảy ra trong thiết bị và mạch điện
3/ Đối với các thiếi bị điện mới chế tạo hoặc
sau khi đại tu , bảo dưỡng , sửa chửa cần đo
các thông số kỹ thuật để đánh giá chất lượng
của chúng . Nhờ dụng cụ đo và mạch đo thích
hợp , có thể xác được các thông số kỹ thuật
của các thiết bị điện


- Dụng cụ đo dòng điện : Ampe kế , ký hiệu A - Dụng cụ đo công suất : Óat kế , ký hiệu W - Dụng cụ đo điện năng : Công tơ, ký hiệu
KWH

2/ Theo nguyên lý làm việc
-Dụng cụ đo kiểu cảm ứng , ký hiệu

- Dụng cụ đo kiểu điện động, ký hiệu - Dụng cụ đo kiểu từ điện , ký hiệu
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
-Dụng cụ đo kiểu điện từ, ký hiệu
Ngoài ra trên mặt dụng cụ đo còn có nhiều
Nhiều ký hiệu khác chỉ lọai dòng điện, vị trí lắp
đặt ,cấp chính xác.

Hoạt động 4: Tìm hiểu cấp chính xác
GV : Khi đo lường bao giờ cũng có sai số .Tứ

lường . Từ đó rút ra cấu tạo chung :
HS : Chép bài
GV : Chỉ từng chi tiết trên từng phần và
diễn giảng
HS ghi bài
HS quan sát tranh và nhận dạng chi tiết
IV. Cấu tạo chung cụ đo lường điện :
Mỗi dụng cụ đo lường có hai bộ phận chính
-Cơ cấu đo
- Mạch đo
1/ Cơ cấu đo : gồm phần tĩnh và phần quay
-Tác dụng giữa phần tĩnh và phần quay tạo
Mômen quay làm cho phần quay di chuyển
với góc quay tỷ lệ cần đo

2/ Mạch đo
- Mạch đo là bộ phận nối giữa các đại lượng
cần đo và cơ cấu đo
- Mạch đo được phù hợp giữa đại lượng cần
đo và các đo dụng cụ
Ngoài ra trong dụng cụ đo còn có :
-Lò xo phản tạo Momen hãm
- Bộ phận cản dịu có tác dụng giúp cho kim
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
nhanh chóng ổn định .
-Kim chỉ thị , mặt số
Hoạt động 6: Vận dụng cũng cố.

K
A
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Hình 2(a)
Hình 2 (b) Hoạt động của Hs Trợ gip của Gv
220V
K
V
220V
K

-Quan sát kiểm tra Hs
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Bảng A
Trình tự thí nghiệm Kết quả tính Kết quả đo
Lần 1

Lần 2

Lần 3
Đo điện áp xoay chiều :
Hoạt động 1 : Đo lần thứ 1
Hoạt động của Hs Trợ gip của Gv
- Nối mạch điện như hình 2 (a)
-Đóng công tắc k .
- Lần lượt từng HS tiến hành đo.
Đọc số chỉ của Vôn kế . Sau đó thống
nhất ghi và bảng ghi vào bảng (B)
-Cắt công tắc K .
-Gợi ý Hs chọn thang đo .

Hoạt động 2 : Đo lần thứ 2
Hoạt động của Hs Trợ gip của Gv
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
- Nối mạch điện như hình 2(b)
-Đóng công tắc k .
- Lần lượt từng HS tiến hành đo.
Đọc số chỉ của Vôn kế . Sau đó thống

- Ampe kế, vôn kế điện từ . Ampe kế có thang đo 1A , vôn kế có thang đo 300V .
- 3 bóng đèn 220V-60W ; 1 công tắc 5A .
- Phụ tải để đo điện năng tiêu thụ của mạch (có thể cho HS mang theo mỗi nhóm 1 cái bàn
ủi)
- Kìm, tua vít bút thử điện, dây dẫn.
Đồng hồ bấm giây.
III – Tiến trình thực hành :
1. Đo công suất:
a. Phương pháp đo công suất gián tiếp: Đo công suất bằng ampe kế và vôn kế.
Hoạt động 1 : Chuẩn bị

V Hình 1


U = 220V
K
A
V
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

Hoạt động của Hs Trợ gip của Gv

P = UI
- Vẽ sơ đồ mạnh điện .Hình 1 .
-Chuẩn bị dụng cụ
Cho HS nêu lại công thức tính công suất.
- Vè sơ đồ mạch điện .