LUẬN VĂN: Quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của
Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp
huyện ở tỉnh Bình Phước hiện nay MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là một tổ chức chính trị- xã hội của
định, được củng cố, kiện toàn thường xuyên và chất lượng ngày một nâng cao. Ngoài ra,
các cấp bộ đoàn đã chủ động tham mưu với cấp uỷ Đảng trong việc lựa chọn, quy hoạch,
đào tạo bồi dưỡng, bố trí sử dụng và từng bước chuẩn hóa đội ngũ cán bộ chuyên trách
của Đoàn theo tiêu chuẩn, quy định của Trung ương và của Tỉnh. Bên cạnh đó, công tác
quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn thanh niên cấp huyện còn bị động, lúng
túng, chưa chặt chẽ, thiếu tính khoa học; mang tính hình thức, chưa vận dụng và phát huy
tốt nguyên tắc tập trung dân chủ trong quy hoạch cán bộ; quy hoạch cán bộ đoàn cấp
dưới chưa là cơ sở cho quy hoạch cấp trên và quy hoạch cấp trên chưa tạo động lực cho
quy hoạch cán bộ đoàn cấp dưới bởi công tác quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn
cấp huyện còn khép kín, nguồn đưa vào quy hoạch chưa phong phú, chưa đảm bảo được
nguyên tắc “động” và “mở” trong quy hoạch cán bộ; trong công tác chỉ đạo, hướng dẫn
thực hiện quy hoạch cán bộ đoàn giữa cấp uỷ Đảng và Ban chấp hành tỉnh Đoàn chưa có
sự thống nhất chung trong chỉ đạo các huyện, thị đoàn dẫn đến tình trạng chồng chéo
trong quy hoạch cán bộ, lúng túng trong quy trình thực hiện về các mốc thời gian, giữa
nhiệm kỳ Đại hội của Đảng và của Đoàn thanh niên; thậm chí một số đơn vị chưa nhận
thức đầy đủ về vai trò của công tác quy hoạch cán bộ chuyên trách của đoàn cấp huyện;
trong tiến hành quy hoạch cán bộ đoàn chỉ chú ý đến quy hoạch “đầu vào” mà chưa quan
tâm nhiều đến quy hoạch “đầu ra”cho đội ngũ cán bộ đoàn; khâu tuyển chọn đầu vào của
cán bộ đoàn tương đối hỗn hợp với nhiều ngành nghề khác nhau nên công tác quy
hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn càng khó khăn và phức tạp. Ngoài ra, thẩm
quyền phê duyệt quy hoạch chưa có sự phân định rõ ràng, gây lúng túng trong công
tác quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn thanh niên cấp huyện.
Từ khi Nghị quyết 42 của Bộ chính trị, khóa X về “Công tác quy hoạch cán bộ
lãnh đạo, quản lý thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” ra đời, Đoàn thanh
niên tỉnh Bình Phước đã được Tỉnh uỷ chọn là đơn vị làm điểm về công tác quy hoạch
cán bộ chuyên trách của Đoàn và từ kết quả quy hoạch trên để triển khai trong toàn hệ
thống tổ chức của Đoàn và các tổ chức khác trong hệ thống chính trị. Triển khai, thực
hiện tinh thần nghị quyết của Bộ chính trị, công tác quy hoạch cán bộ chuyên trách
của Đoàn thanh niên cấp huyện đã được tiến hành bài bản, có tính hệ thống và cơ sở
đoàn và phong trào thanh thiếu nhi.
3- “Đổi mới đội ngũ cán bộ Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp huyện
trong điều kiện hiện nay. (Qua thực tế một số tỉnh miền trung)” (1999) - Luận án tiến sĩ
của Lê Văn Cầu. Nội dung chính của đề tài là chủ yếu bàn về hệ thống tổ chức hoạt động
và đội ngũ cán bộ đoàn cấp huyện; phân tích thực trạng và tổng kết thực tiễn đội ngũ cán
bộ huyện đoàn, trên cơ sở đó đề ra phương hướng và những giải pháp cơ bản nhằm nâng
cao chất lượng đội ngũ cán bộ huyện đoàn trong thời kỳ mới.
4- Đề tài KTN 98 – 02: Báo cáo chung “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây
dựng và củng cố tổ chức Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh trong tình hình mới”
(1999), chủ nhiệm đề tài Nguyễn Văn Tùng- tổng biên tập Ban biên tập lịch sử Đoàn và
phong trào thanh niên, Trung ương Đoàn. Nội dung chính của đề tài là vận dụng tư tưởng
Hồ Chí Minh trong xây dựng củng cố tổ chức Đoàn Thanh niên trong tình hình mới, chủ
yếu đề cập trên lĩnh vực xây dựng đoàn về tổ chức.
5- “Công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Tỉnh uỷ
quản lý ở Tỉnh Đồng Nai” (2000) - Luận văn thạc sĩ của Trần Minh Thấu. Nội dung
chính của đề tài là đề cập đến công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện
Tỉnh ủy Đồng Nai quản lý, trên cơ sở phân tích thực trạng và đề ra các giải pháp để nâng
cao chất lượng công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo chủ chốt.
6- Đề tài nghiên cứu khoa học cấp nhà nước (2001): “Luận cứ khoa học cho việc
nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước” do GS, TS Nguyễn Phú Trọng PGS, TS Trần Xuân Sầm đồng chủ nhiệm. Nội
dung chính của đề tài là đưa ra những cơ sở lý luận về cán bộ, công tác cán bộ; phân tích
thực trạng đội ngũ cán bộ nói chung và đề ra các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ
cán bộ.
7- Đề tài KTN 2003 – 03: Kỷ yếu hội thảo khoa học về công tác cán bộ Đoàn
trong thời kỳ mới (2003)- Chủ nhiệm đề tài Nguyễn Thị Hà - Trưởng ban tổ chức Trung
ương Đoàn. Nội dung chính của đề tài là trên cơ sở lý luận chung về cán bộ và công tác
cán bộ; thực trạng công tác cán bộ đoàn để làm căn cứ phân tích, đánh giá chất lượng cán
bộ đoàn hiện nay (ưu điểm, hạn chế) đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng
vị trí quan trọng của công tác quy hoạch cán bộ đối với việc xây dựng đội ngũ cán bộ của
Đảng Cộng sản Việt Nam. Đồng thời, khảo sát đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách, nghiên
cứu thực trạng công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn cấp huyện ở
tỉnh Bình Phước. Ngoài ra, luận văn đưa ra một số giải pháp chủ yếu và kiến nghị nhằm
thực hiện tốt công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện để tạo
nguồn cán bộ phong phú, đa dạng cho hiện tại và chiến lược cán bộ đoàn tương lai.
* Nhiệm vụ của luận văn
- Làm rõ một số vấn đề lý luận liên quan đến đề tài luận văn: đặc điểm, vị trí, vai
trò, nguyên tắc, quy trình… của công tác quy hoạch cán bộ đoàn.
- Khảo sát, đánh giá thực trạng quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn
thanh niên cấp huyện ở tỉnh Bình Phước từ năm 1997 đến nay; nêu nguyên nhân của thực
trạng và những kinh nghiệm.
- Dự báo về công tác quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn cấp huyện, đồng thời
đề xuất một số giải pháp khả thi nhằm làm tốt quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của
Đoàn thanh niên cấp huyện ở tỉnh Bình Phước hiện nay.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của luận văn
Luận văn chỉ giới hạn nghiên cứu quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cấp huyện ở tỉnh Bình Phước từ năm 1997 đến nay.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
* Cơ sở lý luận: đề tài được thực hiện trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác –Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm đường lối, Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, của Đoàn
thanh niên về công tác cán bộ và quy hoạch cán bộ đoàn; các chỉ thị, nghị quyết của Đảng bộ
và Đoàn thanh niên tỉnh Bình Phước về công tác cán bộ và quy hoạch cán bộ chuyên trách
của đoàn cấp huyện. Các báo cáo, đề tài nghiên cứu tổng kết thực tiễn về công tác cán bộ
đoàn cấp huyện, công tác quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn cấp huyện.
* Phương pháp nghiên cứu: Kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp lôgic - lịch sử;
giữa nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn, phương pháp khảo sát, phân tích, tổng
hợp, thống kê, tham khảo, kế thừa có chọn lọc các tài liệu, tư liệu và các công trình
nghiên cứu khoa học có liên quan.
LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.1. ĐẶC ĐIỂM TỈNH BÌNH PHƯỚC VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ
QUY HOẠCH ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHUYÊN TRÁCH CỦA ĐOÀN CẤP HUYỆN
HIỆN NAY
1.1.1. Khái quát về đặc điểm tỉnh Bình Phước và đặc điểm cấp huyện ở tỉnh
Bình Phước
1.1.1.1. Đặc điểm tỉnh Bình Phước
Dưới thời Phong kiến nhà Nguyễn, Bình Phước thuộc trấn Biên Hòa. Đến
giữa thế kỷ XIX, sau khi đặt ách đô hộ tại sáu tỉnh Nam Kỳ, Thực dân Pháp chia
Nam Kỳ thành bốn khu vực lớn là Sài Gòn, Mỹ Tho, Vĩnh Long và Bát –Xắc. Vùng
đất Bình Phước thuộc khu vực Sài Gòn, trong đó vùng đất phía Đông thuộc tiểu khu
Biên Hòa, vùng đất phía Tây Nam và phía Nam thuộc tiểu khu Thủ Dầu Một. Năm
1889, thực dân Pháp đổi các tiểu khu thành các tỉnh, Bình Phước lúc này thuộc địa
phận tỉnh Biên Hòa và tỉnh Thủ Dầu Một. Từ đó cho đến hết thời Pháp thuộc bộ máy
hành chính cơ bản không thay đổi. Sau năm 1954, trải qua hàng chục năm chiến
tranh, vùng đất Bình Phước bị chia cắt, sáp nhập nhiều lần tùy theo nhu cầu cai trị
của thực dân Đế quốc trong từng giai đoạn lịch sử như tỉnh Thủ Dầu Một được tách
ra thành hai tỉnh mới là Tỉnh Bình Dương và Bình Long; tỉnh Phước Long nằm trên
phần đất phía Bắc của tỉnh Biên Hòa và một phần của tỉnh Thủ Dầu Một. Thời kháng
chiến chống Mỹ cứu nước, trên chiến trường miền Đông Nam Bộ, ta lập chiến khu
VII, gồm các tỉnh Bà Rịa, Biên Hòa, Thủ Dầu Một, Tây Ninh, Long Khánh, Bình
Long và Phước Long.
Từ năm 1960 trở đi, Đảng bộ Phước Long, Bình Long lần lượt được thành lập.
Trải qua nhiều lần thay đổi, lúc thuộc khu 1, khu 6, khu 10, đến ngày 30/1/1971, Trung
ương Cục miền Nam quyết định thành lập phân khu Bình Phước và cuối năm 1972, phân
khu Bình Phước giải thể, tỉnh Bình Phước chính thức được thành lập gồm tỉnh Bình Long
và Phước Long, là tiền thân của tỉnh Bình Phước ngày nay. Địa bàn tỉnh Bình Phước là
khu vực an toàn cho hai cơ quan đầu não là Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt
Bình Phước với Bình Dương, Thành phố Hồ Chí Minh, với các tỉnh Nam Trung Bộ, Nam
tây Nguyên và nước bạn Campuchia. Bên cạnh hai con đường chiến lược còn có đường
ĐT741, ĐT748, ĐT749, ĐT750… các đường dọc ngang ở từng huyện, xã đã tạo điều
kiện thuận lợi cho việc đi lại của nhân dân so với thời kỳ mới vừa tái lập tỉnh rất khó
khăn. Đến nay, các đường giao thông trên địa bàn đã được sửa chữa, nâng cấp, làm mới
và trong tương lai, khi đường Xuyên Á được xây dựng và tuyến đường sắt Lộc Ninh –Sài
Gòn được khôi phục sẽ góp phần quan trọng trong phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và
giao thông của địa phương.
Bình Phước là một trong những tỉnh có tiềm năng lớn về phát triển kinh tế, nên
xác định cơ cấu kinh tế của tỉnh là Nông lâm nghiệp – Dịch vụ - Công nghiệp; với tổng
diện tích đất nông nghiệp 177.452 ha, chiếm 26% diện tích toàn tỉnh. Tỉnh ủy và Ủy ban
nhân dân tỉnh đã xác định nhiệm vụ của địa phương coi nông, lâm nghiệp vẫn là mặt trận
hàng đầu thúc đẩy tiến trình phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh. Bình Phước nằm
cạnh khu kinh tế năng động, tốc độ tăng trưởng cao; có lợi thế về vị trí, cơ sở hạ tầng,
môi trường đầu tư thuận lợi, hấp dẫn như Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng
Nai…nhằm giúp địa phương hòa nhập, kêu gọi đầu tư góp phần phát triển địa phương
185497
150300
93543
85395
37926
76125
41906
1677
65888
145268
12718
50885
118005
Đăng
Huyện
Bình
Long
Huyện
Chơn
Thành
Diện tích
Dân số
thành một tỉnh giàu về kinh tế, mạnh về quốc phòng, đời sống nhân dân được cải thiện và
có cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Về đội ngũ cán bộ công chức Bình Phước hiện nay, theo biên chế phân bổ của
Trung ương năm 2009 là 937 cán bộ công chức, tổng số cán bộ công chức toàn tỉnh là
1087 đồng chí (bao gồm biên chế dự phòng và cán bộ Hội cựu chiến binh các cấp hưởng
90% lương ngân sách nhà nước); trong đó các đoàn thể có 107 cán bộ công chức, riêng
của Đoàn Thanh niên cộng sản (TNCS) Hồ Chí Minh cấp tỉnh có 27 cán bộ đoàn chuyên
trách.
1.1.1.2. Đặc điểm cấp huyện tỉnh Bình Phước
Biểu đồ 1.2: Tỷ lệ về dân số và diện tích tự nhiên của các huyện, thị
Giai đoạn đầu tái lập tỉnh, Bình Phước có 5 huyện: Đồng Phú, Bù Đăng, Phước
Long, Bình Long, Lộc Ninh; với 64 xã, thị trấn. Hiện nay, tỉnh gồm 8 đơn vị hành chính
cấp huyện: Thị xã Đồng Xoài và 7 huyện: Đồng Phú, Phước Long, Lộc Ninh, Bù Đăng,
Bình Long, Chơn Thành, Bù Đốp, với 104 xã, phường, thị trấn. Trung tâm tỉnh lỵ đặt tại
thị xã Đồng Xoài, ở phía tây bắc của tỉnh trên Quốc lộ 13 nối liền Bình Dương, Bình
Phước, Thành phố Hồ Chí Minh và các huyện Chơn Thành, Bình Long, Lộc Ninh, Bù
Đốp; ở phía nam trên Quốc lộ 14 có các huyện Đồng Phú, Phước Long, Bù Đăng. Với vị
trí địa lý và giao thông thuận lợi đã góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế -văn
hóa- xã hội tỉnh nhà. Về dân số và diện tích tự nhiên cao nhất là huyện Phước Long; diện
tích thấp nhất là Thị xã Đồng Xoài nhưng mật độ dân số lại cao nhất 441 người/km2, dân
Đoàn cơ sở, còn giữ vai trò chủ đạo, là cơ quan thường trực có trách nhiệm phối hợp với các
ban ngành của huyện cùng tổ chức các hoạt động tập trung tại địa phương.
Mặt khác, huyện Đoàn cần duy trì tốt chế độ báo cáo thường xuyên với tỉnh Đoàn
về các hoạt động của mình và chịu sự lãnh đạo, kiểm tra, đánh giá công tác của Ban chấp
hành (BCH) tỉnh Đoàn. Việc thành lập hay giải thể tổ chức Đoàn cấp huyện do tỉnh Đoàn
quyết định. Đối với công tác cán bộ - Ban thường vụ (BTV) tỉnh Đoàn có thẩm quyền
chuẩn y kết quả bầu BCH, BTV huyện Đoàn theo quy định của Điều lệ Đoàn; cùng phối
hợp, thỏa thuận với Huyện ủy về công tác tuyển dụng, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng,
luân chuyển, bố trí sắp xếp cán bộ đoàn chuyên trách.
Theo quy định của Điều lệ Đoàn từ cấp huyện trở lên, Đoàn được lập cơ quan
chuyên trách giúp việc ở cấp huyện; cấp tỉnh do BTV trung ương Đoàn quy định và quy
chế làm việc của cơ quan cấp nào do Bí thư, Thủ trưởng cơ quan cấp đó quyết định. Các
cơ quan chuyên trách của Đoàn là cơ quan hành chính được lập ra nhằm thực hiện công
tác quản lý, điều hành các công việc ở cơ quan hành chính, thực hiện chức năng tham
mưu, giúp việc, phục vụ cho BCH, BTV Đoàn các cấp chỉ đạo, lãnh đạo, tổ chức công
tác đoàn và phong trào thanh, thiếu nhi. Cơ quan chuyên trách của Đoàn làm việc theo
chế độ thủ trưởng, cấp phó giúp việc cho cấp trưởng, nhân viên làm việc theo sự phân
công của lãnh đạo. Cơ quan chuyên trách của Đoàn cấp huyện gồm Bí thư, từ 1 đến 2
Phó Bí thư và một số cán bộ chuyên trách, có nhiệm vụ giúp BCH, BTV huyện Đoàn chỉ
đạo các cơ sở Đoàn trên từng lĩnh vực công tác như công tác tuyên truyền giáo dục, đặc
biệt là giáo dục lý tưởng cách mạng, nâng cao bản lĩnh chính trị cho ĐVTN, triển khai
thực hiện tốt cuộc vận động “Tuổi trẻ Việt Nam học tập và làm theo lời Bác”; xây dựng,
củng cố, phát triển tổ chức cơ sở Đoàn –Hội, mở rộng mặt trận tập hợp, đoàn kết thanh
niên, làm tốt công tác xã hội hóa thanh niên, công tác xây dựng Đoàn và Đoàn tham gia
xây dựng Đảng; chăm sóc, giáo dục thiếu niên nhi đồng và xây dựng Đội thiếu niên tiền
phong Hồ Chí Minh vững mạnh.
1.1.2. Vị trí, vai trò của đội ngũ cán bộ Đoàn chuyên trách cấp huyện và quan
niệm về quy hoạch đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện ở tỉnh Bình Phước
1.1.2.1. Vị trí, vai trò của đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện
Từ tầm quan trọng của công tác cán bộ thời gian qua, các cấp ủy Đảng đã quan
tâm, chỉ đạo thông qua các Nghị quyết chuyên đề về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng
đối với công tác thanh niên, về công tác quy hoạch cán bộ…cùng với sự chủ động của
các cấp bộ Đoàn trong tham mưu, chăm lo, xây dựng đội ngũ cán bộ, góp phần từng bước
hình thành nên đội ngũ cán bộ Đoàn đông đảo, vừa chuyên trách và bán chuyên trách có
bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn, kiến thức văn hóa, có năng lực hoạt
động thực tiễn; là lực lượng nòng cốt triển khai các chủ trương công tác của Đoàn trong
toàn hệ thống. Qua thực tiễn hoạt động, nhiều cán bộ đoàn đã trưởng thành, là nguồn cán
bộ kế cận đông đảo, chất lượng cho tổ chức Đảng, nhà nước và các đoàn thể quần chúng
cấp huyện và cấp tỉnh.
Đội ngũ cán bộ đoàn có vai trò quan trọng trong việc chủ động tạo lập và mở rộng
các mối quan hệ phối hợp hoạt động với các ban, ngành vì lợi ích, nguyện vọng của đông
đảo ĐVTN nhằm đẩy nhanh quá trình xã hội hóa công tác thanh niên, bằng việc làm thiết
thực và sự chăm lo của toàn xã hội đối với công tác thanh niên. Nhờ sự nhạy bén về
chính trị, luôn tìm tòi học hỏi và chủ động, sáng tạo trong công tác tham mưu nên đội ngũ
cán bộ đoàn đã đưa ra nhiều sáng kiến, ý tưởng hay giúp tổ chức Đoàn khắc phục mọi
khó khăn, đề ra các chương trình hoạt động đoàn phù hợp, thiết thực, thật sự có vóc, có
hình, phù hợp với nguyện vọng của ĐVTN không dừng lại ở lý luận chung chung trừu
tượng. Những kết quả, thành tích tổ chức Đoàn đạt được ở từng địa phương, đơn vị đều
có vai trò đóng góp tích cực, quan trọng của lực lượng cán bộ đoàn chuyên trách, bởi vì
“cán bộ nào thì phong trào ấy”. Đây là sự ghi nhận một cách chính xác công trạng, vai
trò của cán bộ đoàn, danh hiệu đó không phải họ tự phong, mà do xã hội thừa nhận, qua
kết quả công tác thực tế của từng cá nhân cán bộ đoàn.
Cán bộ đoàn là người nhiệt tình công tác xã hội, chăm lo lợi ích cho quần chúng
thanh niên. Đặc trưng này phản ánh sở thích, năng khiếu, lòng say mê hoạt động chính
trị- xã hội trong thanh, thiếu niên. Đó là tiêu chí để thanh niên suy tôn, tin tưởng và lựa
chọn cán bộ đoàn vào công việc chung, là tiêu chuẩn để đánh giá toàn bộ hoạt động của
cán bộ đoàn trên cương vị công tác khác nhau trong hệ thống tổ chức Đoàn. Nhờ có kỹ
năng công tác thanh thiếu nhi và nghiệp vụ Đoàn, Hội, Đội; có khả năng thiết kế, tổ chức
bộ bài bản, khoa học và xây dựng nên đội ngũ cán bộ đoàn trẻ trung, năng động, có phẩm
chất đạo đức tốt, năng lực, kỹ năng, nghiệp vụ, nhiệt tình say mê với công tác vận động
thanh, thiếu nhi.
Xuất phát từ vị trí, vai trò, nhiệm vụ và nội dung hoạt động của Đoàn TNCS Hồ
Chí Minh cấp huyện, đòi hỏi cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện phải có năng lực chỉ
đạo thực tiễn - khả năng nắm vững chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nghị
quyết của Đoàn nhằm trực tiếp hướng dẫn các tổ chức cơ sở Đoàn thực hiện tốt nhiệm vụ
chính trị. Ngoài ra, cán bộ đoàn chuyên trách cần có khả năng chỉ đạo điểm, tổng kết,
nhân rộng điển hình, đồng thời vận dụng sáng tạo chủ trương, đường lối chính sách của
Đảng vào hoàn cảnh cụ thể trong mỗi đối tượng thanh niên đặc thù. Cho nên, đòi hỏi
người cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện không những giỏi trong công tác chỉ đạo mà
còn phải giỏi về thiết kế hoạt động và tổ chức thực hiện.
Cán bộ huyện Đoàn được phân chia thành hai loại chủ yếu: cán bộ đoàn chuyên
trách làm việc tại cơ quan huyện Đoàn và các ủy viên BCH, BTV huyện Đoàn (kiêm
nhiệm). Họ có thể là cán bộ đoàn chuyên trách hoặc không chuyên trách, tham gia vào
quá trình lãnh đạo tập thể của BCH, BTV huyện Đoàn. Đội ngũ cán bộ huyện Đoàn giữ
vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình triển khai, tổ chức các hoạt động của Đoàn cấp
huyện. Họ là lực lượng quyết định đến việc nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức
đoàn, đa dạng hóa các loại hình hoạt động; giữ vai trò nòng cốt trong đoàn kết, tập hợp
thanh, thiếu nhi; tạo nguồn nhân lực cho sự nghiệp CNH, HĐH đất nước góp phần phát
triển kinh tế, văn hóa, xã hội của địa phương. Là đội ngũ cán bộ kế thừa phong phú cho
Huyện ủy, Ủy ban nhân dân, các ban, ngành, đoàn thể của huyện và của tỉnh. Do vậy,
Đoàn cần chủ động làm tốt công tác tham mưu cho Đảng trong việc quy hoạch, đào tạo,
bố trí, sắp xếp, sử dụng cán bộ chuyên trách của Đoàn tránh bỏ qua một lớp cán bộ đã
được thử thách, đào luyện trong môi trường thực tiễn sinh động.
Cần tìm hiểu nhiệm vụ của từng chức danh cán bộ chuyên trách của Đoàn TNCS
Hồ Chí Minh cấp huyện để khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của cán bộ đoàn cấp
huyện:
+ Bí thư huyện, thị Đoàn: là người đứng đầu tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
quan trọng trên tất cả các mặt công tác của Đoàn; cùng với BTV chuẩn bị nội dung
các kỳ họp BCH, BTV huyện Đoàn; đồng thời tích cực tham mưu cho Huyện ủy về
công tác quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn cấp huyện, nhằm đảm bảo việc tăng
cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên theo tinh thần Nghị quyết hội
nghị lần thứ 7 của BCH trung ương Đảng khóa X.
+ Ủy viên BCH huyện Đoàn: do Đại hội đại biểu huyện Đoàn bầu ra hoặc do hội
nghị BCH huyện Đoàn bầu bổ sung khi khuyết. Các ủy viên BCH có thể là chuyên trách,
bán chuyên trách hay cán bộ Đoàn chuyên trách ở cơ sở. Nhiệm vụ tham gia lãnh đạo tập
thể cùng BCH, thực hiện Nghị quyết Đại hội Đoàn cấp huyện, có thể phụ trách một nội
dung công tác hoặc tham gia chỉ đạo một điểm hay trực tiếp làm Bí thư Đoàn cơ sở. Mặt
khác, các ủy viên BCH còn tham gia chỉ đạo cơ sở, tham gia có hiệu quả vào các tiểu ban
do BCH lập ra; chịu trách nhiệm trước huyện Đoàn về các mặt công tác của Đoàn trong
toàn huyện; định kỳ kiểm điểm tự phê bình và phê bình bằng văn bản hoặc trong các kỳ
sinh hoạt của Đoàn.
+ Cán bộ đoàn chuyên trách huyện đoàn: (có thể là các chuyên viên, cán bộ phòng
ban nghiệp vụ) là những người chuyên làm công tác thanh thiếu niên, chủ yếu nghiên
cứu, tham mưu cho BCH, BTV và lãnh đạo chủ chốt của huyện Đoàn nhằm chỉ đạo mọi
hoạt động của Đoàn thanh niên cấp huyện. Họ có năng lực tiếp thu các chỉ thị, nghị quyết
của Đảng và chủ trương công tác của Đoàn cấp trên, vận dụng phù hợp yêu cầu thực tế
địa phương để tổ chức các hoạt động thiết thực phù hợp với ĐVTN, góp phần tham gia
gián tiếp vào quá trình phát triển kinh tế xã hội của đất nước và địa phương. Trong tổ
chức Đoàn cấp huyện và tương đương thì cán bộ chuyên trách của Đoàn không nhất thiết
phải là ủy viên BCH, BTV huyện Đoàn; họ có thể là những chuyên viên - cán bộ phòng
nghiệp vụ, chuyên làm công tác thanh niên, hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Ở đây
muốn đề cập đến đội ngũ cán bộ chuyên trách huyện Đoàn không phải là ủy viên BCH,
BTV huyện Đoàn (số cán bộ này chiếm số ít trong đội ngũ cán bộ chuyên trách của
huyện Đoàn), vì chiếm số ít nên họ chưa được quan tâm nhiều trong công tác quy hoạch
cán bộ tại đơn vị. Trong thực tế, đa số cán bộ chuyên trách huyện Đoàn thường được cơ
cấu là ủy viên BCH, BTV để thuận lợi trong công tác tham mưu, chỉ đạo hoạt động ở các
khác; đồng thời trong những người công tác khoa học và văn hóa, quân nhân lục quân và
hải quân, nhân viên công tác chuyên nghiệp trong các ngành kinh tế quốc dân [11, tr.5].
Trong Từ điển tiếng Việt, Nhà xuất bản Đà Nẵng, năm 1999, cán bộ có hai nghĩa là
người làm công tác nghiệp vụ chuyên môn trong cơ quan nhà nước, Đảng và đoàn thể. Là
người làm công tác có chức vụ trong một cơ quan, một tổ chức, phân biệt với người
không có chức vụ. Trong tổ chức Đảng và đoàn thể, từ cán bộ có nghĩa là để chỉ những
người được bầu vào các cấp lãnh đạo, chỉ huy từ cơ sở đến trung ương (cán bộ lãnh đạo)
để phân biệt với đảng viên thường, đoàn viên, hội viên. Là những người làm công tác
chuyên trách có hưởng lương trong các tổ chức Đảng và đoàn thể.
- Quan niệm về quy hoạch cán bộ:
* Theo Từ điển tiếng Việt, Nhà xuất bản Đà Nẵng, năm 1999: Quy hoạch là bố trí,
sắp xếp toàn bộ theo một trình tự hợp lý trong từng thời gian, làm cơ sở cho việc lập kế
hoạch dài hạn (như quy hoạch đào tạo cán bộ).
* Quy hoạch cán bộ được xem xét từ nhiều góc độ khác nhau. Tương ứng với mỗi
góc độ sẽ có quan niệm về quy hoạch cán bộ khác nhau. Hiện nay có nhiều quan niệm về
quy hoạch cán bộ, sau đây là ba quan niệm cơ bản về quy hoạch cán bộ:
+ Xem xét dưới góc độ tạo nguồn, dự báo cán bộ.
Quy hoạch cán bộ là “quá trình thực hiện đồng bộ các chủ trương, biện pháp để tạo
nguồn, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức; đặc biệt là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp
trên cơ sở dự báo nhu cầu cán bộ nhằm đảm bảo thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị trong
thời gian nhất định” [23, tr.69].
Việc tạo nguồn cán bộ để xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức được thể hiện trên
các phương diện chủ yếu sau:
Đối với đội ngũ cán bộ, công chức: tạo nguồn, xây dựng đội ngũ cán bộ công chức
cho từng cấp, từng ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị.
Đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý và người đứng đầu: tạo nguồn, xây dựng
đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý của các tổ chức trong hệ thống chính trị, trước hết là
người đứng đầu các tổ chức ấy ở các cấp, các ngành.
Đối với đội ngũ cán bộ công chức làm công tác tham mưu, tổng hợp: tạo nguồn,
nguồn cán bộ lãnh đạo, quản lý đảm bảo các yêu cầu, tiêu chuẩn, để trẻ hóa đội ngũ
cán bộ, cải thiện cơ cấu giai cấp, dân tộc, giới tính; quan tâm hơn đến đào tạo, đào tạo
lại theo quy hoạch các chức danh cán bộ và cán bộ dự nguồn; đồng thời tích cực nâng
cao chất lượng, hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng cán bộ.
Tóm lại, quy hoạch cán bộ là toàn bộ hoạt động trên cơ sở quán triệt, vận dụng các
quan điểm, nguyên tắc của Đảng, nhà nước về tổ chức, cán bộ vào công tác cán bộ của
từng địa phương, cơ quan, đơn vị để tạo nguồn cán bộ, lập dự án xây dựng, bố trí, sắp
xếp tổng thể đội ngũ cán bộ có chất lượng trong một khoảng thời gian nhất định, nhằm
tạo ra đội ngũ cán bộ có chất lượng tốt, đảm bảo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cách mạng,
nhiệm vụ chính trị của địa phương, cơ sở.
Trong Chiến lược cán bộ thời kỳ CNH, HĐH đất nước đã khẳng định: Quy hoạch
cán bộ là một nội dung trọng yếu của công tác cán bộ, bảo đảm cho công tác cán bộ đi
vào nền nếp, chủ động, có tầm nhìn xa đáp ứng cả nhiệm vụ trước mắt và lâu dài.
Theo Nghị quyết 42 của Bộ chính trị, quy hoạch cán bộ được hiểu là một hoạt
động tổng thể cả ở tầm vĩ mô và vi mô, bao hàm nhiều loại quy hoạch khác nhau. Quy
hoạch cán bộ là nền tảng của công tác cán bộ. Bản chất của quy hoạch cán bộ là chú
trọng tới việc phát hiện, bồi dưỡng, đào tạo và sử dụng nhân tài cho đất nước, có ở tất cả
các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa- xã hội, an ninh quốc phòng, khoa học công
nghệ… do đó quy hoạch cán bộ là việc tạo nguồn cán bộ cho cả hiện tại và tương lai, đây
là công việc thường xuyên trong đời sống chính trị của Đảng cầm quyền. Cũng có khả
năng xảy ra khủng hoảng về cơ cấu cán bộ nếu chúng ta không làm tốt công tác quy
hoạch cán bộ. Xã hội có sự phát triển bền vững khi chúng ta chủ động được vấn đề cán
bộ và ngược lại sẽ khủng hoảng cán bộ có thể dẫn đến khủng hoảng xã hội.
- Quan niệm về Cán bộ Đoàn chuyên trách:
Theo Nghị quyết 06 của Ban thường vụ Trung ương Đoàn, năm 1976, cho rằng
Cán bộ Đoàn thanh niên là một bộ phận cán bộ của Đảng… là cán bộ chính trị, cán bộ
vận động thanh niên, với nhiệm vụ chủ yếu là giáo dục cộng sản chủ nghĩa cho thế hệ
Copyright: Tài liệu đại học ©