Bước ngoặt lớn trong điều trị thoái
hóa khớp
Điều khó tránh khỏi của thời gian Cấy ghép tế bào gốc từ thận cho bệnh
nhân khớp.
Thoái khớp là tình trạng lão hóa của sụn khớp và tổ chức xương dưới sụn,
chịu ảnh hưởng của rất nhiều yếu tố như di truyền, nội tiết, chuyển hóa và
chấn thương, biểu hiện bằng những thay đổi về hình thái và tính chất của sụn
khớp như sụn bị nhuyễn hoá, kém tính đàn hồi, nứt ra và mỏng đi, tổ chức
xương dưới sụn bị xơ hóa, tạo ra các gai xương và hốc xương dưới sụn. Biểu
hiện trên lâm sàng bằng các triệu chứng đau nhức khớp, có thể tràn dịch
khớp, biến dạng khớp, hạn chế vận động khớp, làm ảnh hưởng đến lao động,
sinh hoạt hàng ngày.
Các phương pháp điều trị hiện nay nhằm vào 2 mục tiêu chính là làm chậm
quá trình hủy hoại khớp, nhất là ngăn sự thoái hóa sụn khớp và giảm đau,
duy trì khả năng vận động, cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Việc phòng bệnh tập trung vào phát hiện và sửa chữa các dị dạng bẩm sinh,
tư thế xấu, lệch trục khớp và tránh cho khớp bị quá tải (tư thế làm việc hợp
lý), giữ cân nặng hợp lý, tránh béo bệu. Có nhiều các biện pháp điều trị khác
nhau từ không dùng thuốc (vật lý trị liệu, xoa bóp, kéo giãn, tắm bùn, tập
luyện thể dục hợp lý…) đến sử dụng các thuốc có tác dụng làm chậm quá
trình thoái khớp; các phương pháp can thiệp (nội soi khớp, phẫu thuật chỉnh
sửa khớp) và phẫu thuật thay khớp nhân tạo khi các biện pháp điều trị trên
thất bại.
Tế bào gốc trở thành hy vọng lớn
Lấy tế bào khớp ra nuôi cấy rồi cấy lại
vào nơi tế bào khớp bị suy thoái.
Với sự phát triển của di truyền học, sinh
học phân tử trong những năm gần đây,
nhất là sau khi giới khoa học đã giải mã
được bộ gen người năm 2001, thì nhiều
công trình nghiên cứu về ứng dụng tế bào

tuần và các tế bào này được nhân lên nhiều lần về số lượng, tồn tại ở dạng
dịch đặc. Sau đó các tế bào sụn được cấy ghép vào vị trí sụn bị thiếu hụt.
Các tế bào sụn này phải mất vài tháng mới chuyển thành tổ chức sụn bình
thường.
Các nhà khoa học Úc, đứng đầu là GS. Silviu Itescu vừa công bố những kết
quả về sử dụng tế bào gốc trưởng thành của cá thể khác (allograft) trong điều
trị thoái hoá khớp gối. Nghiên cứu tiến hành ở một số con cừu cái sau mãn
kinh bị thoái hoá khớp gối. Sau khi cắt sụn chêm, chúng được chia làm 3
nhóm: nhóm chứng, nhóm được điều trị bằng tiêm nội khớp acid hyaluronic
(chất nhày dịch khớp nhân tạo) đơn thuần và nhóm được tiêm nội khớp đồng
thời acid hyaluronic và tế bào gốc trưởng thành; chúng được theo dõi trong 6
tháng. Kết quả là sau 6 tháng, sụn khớp gối của nhóm được điều trị bằng tế
bào gốc tái tạo lại dầy hơn và rộng hơn 20 % so với nhóm chỉ được tiêm
acid hyaluronic đơn thuần. Sụn khớp mới này giàu chất cơ bản proteoglycan,
chứng tỏ chất lượng cao của sụn mới tái tạo. Nhóm tiêm acid hyaluronic đơn
thuần không có cải thiện rõ rệt về bề dầy sụn khớp.
Tuy nghiên cứu mới chỉ ở pha 2 trong quá trình thử nghiệm lâm sàng, nhưng
cho phép chúng ta có thể hy vọng vào hiệu quả của phương pháp điều trị này
trong tương lai. Tại Việt Nam, từ vài năm nay đã có các trung tâm nghiên
cứu tế bào gốc và đã có những nghiên cứu ứng dụng cho một số bệnh lý như
bỏng, lột da lâu lành…