NHẬP MÔN CƠ SỞ DỮ LIỆU
Nguyễn Hồng Hạnh
BM Công nghệ Phần mềm – Đại học Xây Dựng
CHƯƠNG
CHƯƠNG
0
0
GIỚI THIỆU MÔN HỌC
Nguyễn Hồng Hạnh
BM Công nghệ Phần mềm – Đại học Xây Dựng
Nh
Nh
ậ
ậ
p
p
môn
môn
cơ
cơ
s
s
ở
ở
d
d
ữ
ữ
li
li
ệ

(39ti
ế
ế
t
t
m
m
ớ
ớ
i
i
)
)
2.
2.
H
H
ì
ì
nh
nh
th
th
ứ
ứ
c
c
h
h
ọ

ậ
p
p
3.
3.
H
H
ì
ì
nh
nh
th
th
ứ
ứ
c
c
ki
ki
ể
ể
m
m
tra
tra
:
:
+
+
Chuyên

: 20%
+
+
Ki
Ki
ể
ể
m
m
tra
tra
cu
cu
ố
ố
i
i
k
k
ỳ
ỳ
: 70%
: 70%
Nh
Nh
ậ
ậ
p
p
môn

Đ
ạ
ạ
i
i
cương
cương
v
v
ề
ề
c
c
á
á
c
c
h
h
ệ
ệ
cơ
cơ
s
s
ở
ở
d
d
ữ

ệ
u
u
3.
3.
Mô
Mô
h
h
ì
ì
nh
nh
d
d
ữ
ữ
li
li
ệ
ệ
u
u
th
th
ự
ự
c
c
th

u
quan
quan
h
h
ệ
ệ
5.
5.
Ngôn
Ngôn
ng
ng
ữ
ữ
truy
truy
v
v
ấ
ấ
n
n
SQL
SQL
6.
6.
Lý
Lý
thuy

u
quan
quan
h
h
ệ
ệ
7.
7.
An
An
to
to
à
à
n
n
v
v
à
à
to
to
à
à
n
n
v
v
ẹ

ữ
li
li
ệ
ệ
u
u
T
T
À
À
I LI
I LI
Ệ
Ệ
U H
U H
Ọ
Ọ
C T
C T
Ậ
Ậ
P
P
1.
1.
Nguyên
Nguyên
lý

ệ
u
u
_ TS
_ TS
Nguy
Nguy
ễ
ễ
n
n
Kim
Kim
Anh
Anh
NXB
NXB
Đ
Đ
ạ
ạ
i
i
h
h
ọ
ọ
c
c
Qu

Lê
Ti
Ti
ế
ế
n
n
Vương
Vương
_ NXB
_ NXB
Khoa
Khoa
h
h
ọ
ọ
c
c
K
K
ỹ
ỹ
thu
thu
ậ
ậ
t
t
2000

“
Nh
Nh
ậ
ậ
p
p
môn
môn
c
c
á
á
c
c
h
h
ệ
ệ
CSDL
CSDL
”
”
NXB
NXB
Th
Th
ố
ố
ng

n
,
,
Nguy
Nguy
ễ
ễ
n
n
Quang
Quang
Vinh
Vinh
,
,
Nguy
Nguy
ễ
ễ
n
n
Xuân
Xuân
Huy
Huy
.
.
4.
4.
T

ng
ebook.edu.vn
ebook.edu.vn
5.
5.
Slide
Slide
gi
gi
ả
ả
ng
ng
d
d
ạ
ạ
y
y
trên
trên
l
l
ớ
ớ
p
p
do
do
gi

v
ề
ề
c
c
á
á
c
c
h
h
ệ
ệ
cơ
cơ
s
s
ở
ở
d
d
ữ
ữ
li
li
ệ
ệ
u
u
N

ng
t
t
ệ
ệ
p
p
truy
truy
ề
ề
n
n
th
th
ố
ố
ng
ng
2.
2.
H
H
ệ
ệ
cơ
cơ
s
s
ở

m
cơ
cơ
b
b
ả
ả
n
n
-
-
T
T
ổ
ổ
ng
ng
quan
quan
v
v
ề
ề
h
h
ệ
ệ
qu
qu
ả

t
í
í
nh
nh
năng
năng
c
c
ủ
ủ
a
a
HQTCSDL
HQTCSDL
Ki
Ki
ế
ế
n
n
tr
tr
ú
ú
c
c
c
c
ủ

ở
d
d
ữ
ữ
li
li
ệ
ệ
u
u
-
-
H
H
ệ
ệ
cơ
cơ
s
s
ở
ở
d
d
ữ
ữ
li
li
ệ

ệ
u
u
phân
phân
t
t
á
á
n
n
H
H
ệ
ệ
th
th
ố
ố
ng
ng
t
t
ệ
ệ
p
p
truy
truy
ề

chương
tr
tr
ì
ì
nh
nh
ứ
ứ
ng
ng
d
d
ụ
ụ
ng
ng
th
th
ự
ự
c
c
hi
hi
ệ
ệ
n
n
c

d
ụ
ụ
ng
ng
cu
cu
ố
ố
i
i
yêu
yêu
c
c
ầ
ầ
u
u
.
.
M
M
ỗ
ỗ
i
i
chương
chương
tr

n
lý
lý
d
d
ữ
ữ
li
li
ệ
ệ
u
u
c
c
ủ
ủ
a
a
riêng
riêng
n
n
ó
ó
.
.
H
H
ệ

Tin
Chương trình ứng dụng 1
Quản lý dữ liệu
Chương trình ứng dụng 2
Quản lý dữ liệu
Chương trình ứng dụng 3
Quản lý dữ liệu
Tập
tin
Tập
tin
Tập
tin
Dữ liệu
C
C
á
á
c
c
h
h
ạ
ạ
n
n
ch
ch
ế
ế

ố
ố
ng
ng
-
-
S
S
ự
ự
dư
dư
th
th
ừ
ừ
a
a
d
d
ữ
ữ
li
li
ệ
ệ
u
u
:
:

d
d
ữ
ữ
li
li
ệ
ệ
u
u
liên
liên
quan
quan
đ
đ
ế
ế
n
n
m
m
ộ
ộ
t
t
đ
đ
ố
ố

nhi
nhi
ề
ề
u
u
t
t
ệ
ệ
p
p
d
d
ữ
ữ
li
li
ệ
ệ
u
u
kh
kh
á
á
c
c
nhau
nhau

li
li
ệ
ệ
u
u
do
do
d
d
ữ
ữ
li
li
ệ
ệ
u
u
lưu
lưu
tr
tr
ữ
ữ
riêng
riêng
r
r
ẽ
ẽ

đư
đư
ợ
ợ
c
c
c
c
à
à
i
i
đ
đ
ặ
ặ
t
t
khi
khi
c
c
á
á
c
c
d
d
ữ
ữ

đư
đư
ợ
ợ
c
c
lưu
lưu
tr
tr
ữ
ữ
trong
trong
c
c
á
á
c
c
t
t
ệ
ệ
p
p
kh
kh
á
á

á
á
c
c
r
r
à
à
ng
ng
bu
bu
ộ
ộ
c
c
trên
trên
d
d
ữ
ữ
li
li
ệ
ệ
u
u
C
C

p
p
đ
đ
ặ
ặ
t
t
m
m
ộ
ộ
t
t
r
r
à
à
ng
ng
bu
bu
ộ
ộ
c
c
m
m
ớ
ớ

c
c
ủ
ủ
a
a
h
h
ệ
ệ
th
th
ố
ố
ng
ng
t
t
ệ
ệ
p
p
truy
truy
ề
ề
n
n
th
th

Do
Do
c
c
ấ
ấ
u
u
tr
tr
ú
ú
c
c
v
v
ậ
ậ
t
t
lý
lý
v
v
à
à
lưu
lưu
tr
tr

ngh
ngh
ĩ
ĩ
a
a
trong
trong
c
c
á
á
c
c
tr
tr
ì
ì
nh
nh
ứ
ứ
ng
ng
d
d
ụ
ụ
ng
ng

c
c
c
c
ấ
ấ
u
u
tr
tr
ú
ú
c
c
c
c
ó
ó
s
s
ẵ
ẵ
n
n
.
.
-
-
S
S

ú
ú
c
c
c
c
ủ
ủ
a
a
c
c
á
á
c
c
t
t
ệ
ệ
p
p
d
d
ữ
ữ
li
li
ệ
ệ

ể
ể
đư
đư
ợ
ợ
c
c
đ
đ
ị
ị
nh
nh
ngh
ngh
ĩ
ĩ
a
a
trong
trong
c
c
á
á
c
c
ứ
ứ

d
d
ụ
ụ
ng
ng
ngôn
ngôn
ng
ng
ữ
ữ
l
l
ậ
ậ
p
p
tr
tr
ì
ì
nh
nh
kh
kh
á
á
c
c

c
c
đ
đ
ả
ả
m
m
b
b
ả
ả
o
o
an
an
to
to
à
à
n
n
d
d
ữ
ữ
li
li
ệ
ệ

qui
qui
t
t
ắ
ắ
c
c
nh
nh
ằ
ằ
m
m
x
x
ử
ử
lý
lý
c
c
á
á
c
c
thao
thao
t
t

đ
đ
ộ
ộ
ng
ng
lên
lên
d
d
ữ
ữ
li
li
ệ
ệ
u
u
-
-
S
S
ự
ự
b
b
ù
ù
ng
ng

d
d
ụ
ụ
ng
ng
H
H
ệ
ệ
cơ
cơ
s
s
ở
ở
d
d
ữ
ữ
li
li
ệ
ệ
u
u
–
–
C
C

d
d
ữ
ữ
li
li
ệ
ệ
u
u
:
:
Một tập hợp được chia sẻ của các dữ liệu tác nghiệp có liên
quan với nhau, được thiết kế để làm thỏa mãn nhu cầu thông
tin của một cơ quan/tổ chức nào đó.
Một CSDL biểu diễn một phần của thế giới thực
CSDL được thiết kế, xây dựng, và lưu trữ với một mục đích xác
định, phục vụ cho một số ứng dụng và người dùng
Tập ngẫu nhiên của các dữ liệu không thể xem là một CSDL
Ví dụ: CSDL về quản lý đào tạo bao gồm những thông tin về:
- Giáo viên
- Sinh viên
- Môn học
- Lớp học
- Điểm thi ….
H
H
ệ
ệ
cơ

ni
ệ
ệ
m
m
cơ
cơ
b
b
ả
ả
n
n
Cơ
Cơ
s
s
ở
ở
d
d
ữ
ữ
li
li
ệ
ệ
u
u
:

í
í
nh
nh
c
c
ủ
ủ
a
a
CSDL
CSDL

Tính tự mô tả:
◦ Hệ CSDL không chỉ chứa bản thân CSDL mà còn chứa định
nghĩa đầy đủ (mô tả) của CSDL
◦ Các định nghĩa được lưu trữ trong catalog
 Chứa các thông tin về cấu trúc tập tin, kiểu và dạng thức lưu trữ của
mỗi thành phần dữ liệu và những ràng buộc dữ liệu
◦ Dữ liệu trong catalog gọi là meta-data (data of data)
◦ Các chương trình ứng dụng có thể truy xuất đến nhiều CSDL
nhờ thông tin cấu trúc được lưu trữ trong catalog
M
M
ộ
ộ
t
t
s
s

◦ Trừu tượng hóa dữ liệu
◦ Mô hình dữ liệu, Đối tượng, Thuộc tính của đối tượng, Mối liên
hệ,…
Độc lập
Chương trình
Dữ liệu
M
M
ộ
ộ
t
t
s
s
ố
ố
đ
đ
ặ
ặ
c
c
t
t
í
í
nh
nh
c
c

u
u
–
–
C
C
á
á
c
c
kh
kh
á
á
i
i
ni
ni
ệ
ệ
m
m
cơ
cơ
b
b
ả
ả
n
n

Hệ quản trị cơ sở dữ liệu là tập hợp các chương trình cho phép
người sử dụng:
o
Định nghĩa: khai báo bộ khung dữ liệu cùng với các mô tả chi
tiết về dữ liệu
xác định kiểu, cấu trúc, ràng buộc dữ liệu
o
Tạo lập
lưu trữ dữ liệu trên các thiết bị nhớ
o
Thao tác
truy vấn, cập nhật, kết xuất
các CSDL cho các ứng dụng khác nhau
Ví dụ : một số hệ quản trị CSDL hiện nay MS Access, My SQL, SQL
Server, Oracle, IBM DB2….
C
C
á
á
c
c
kh
kh
á
á
i
i
ni
ni
ệ

ệ
u
u
:
:
g
g
ồ
ồ
m
m
4
4
th
th
à
à
nh
nh
ph
ph
ầ
ầ
n
n
H
H
ệ
ệ
Cơ

c
ủ
ủ
a
a
HQTCSDL
HQTCSDL


Duy
Duy
tr
tr
ì
ì
cơ
cơ
s
s
ở
ở
d
d
ữ
ữ
li
li
ệ
ệ
u

khi
ể
ể
n
n
truy
truy
nh
nh
ậ
ậ
p
p
v
v
à
à
o
o
cơ
cơ
s
s
ở
ở
d
d
ữ
ữ
li

H
ỗ
ỗ
tr
tr
ợ
ợ
m
m
ộ
ộ
t
t
mô
mô
h
h
ì
ì
nh
nh
d
d
ữ
ữ
li
li
ệ
ệ
u

ữ
li
li
ệ
ệ
u
u


H
H
ỗ
ỗ
tr
tr
ợ
ợ
m
m
ộ
ộ
t
t
ngôn
ngôn
ng
ng
ữ
ữ
c

t
á
á
c
c
d
d
ữ
ữ
li
li
ệ
ệ
u
u


Đ
Đ
ả
ả
m
m
b
b
ả
ả
o
o
t

Đ
ồ
ồ
ng
ng
b
b
ộ
ộ
c
c
á
á
c
c
truy
truy
nh
nh
ậ
ậ
p
p
c
c
ạ
ạ
nh
nh
tranh

ắ
n
n
c
c
ủ
ủ
a
a
d
d
ữ
ữ
li
li
ệ
ệ
u
u
v
v
à
à
phân
phân
quy
quy
ề
ề
n

ữ
li
li
ệ
ệ
u
u
Ki
Ki
ế
ế
n
n
tr
tr
ú
ú
c
c
ba
ba
m
m
ứ
ứ
c
c
c
c
ủ

ANSI/SPARC
Ki
Ki
ế
ế
n
n
tr
tr
ú
ú
c
c
ba
ba
m
m
ứ
ứ
c
c
c
c
ủ
ủ
a
a
h
h
ệ

Ki
ế
ế
n
n
tr
tr
ú
ú
c
c
ba
ba
m
m
ứ
ứ
c
c
c
c
ủ
ủ
a
a
h
h
ệ
ệ
CSDL

v
ề
ề
trư
trư
ờ
ờ
ng
ng
đ
đ
ạ
ạ
i
i
h
h
ọ
ọ
c
c


D
D
ữ
ữ
li
li
ệ

: string,
H
H
ọ
ọ
tên
tên
: string,
: string,
Ng
Ng
à
à
ysinh
ysinh
: string,
: string,
Gi
Gi
ớ
ớ
it
it
í
í
nh
nh
: string,
: string,
Quêqu

Tên
: string,
: string,
S
S
ố
ố
đvh
đvh
ọ
ọ
ctr
ctr
ì
ì
nh
nh
:
:
integer)
integer)
Đăngkýh
Đăngkýh
ọ
ọ
c
c
(
(
Mã

lý
:
:
D
D
ữ
ữ
li
li
ệ
ệ
u
u
đư
đư
ợ
ợ
c
c
lưu
lưu
tr
tr
ữ
ữ
trong
trong
c
c
á

ó
đ
đ
ặ
ặ
t
t
ch
ch
ỉ
ỉ
m
m
ụ
ụ
c
c
t
t
ạ
ạ
i
i
c
c
ộ
ộ
t
t
đ

c
khung
khung
nh
nh
ì
ì
n
n
:
:
C
C
ó
ó
th
th
ể
ể
t
t
ồ
ồ
n
n
t
t
ạ
ạ
i

: string,
S
S
ố
ố
SV
SV
: integer)
: integer)
Ki
Ki
ế
ế
n
n
tr
tr
ú
ú
c
c
ba
ba
m
m
ứ
ứ
c
c
c

n
tr
tr
ú
ú
c
c
3
3
m
m
ứ
ứ
c
c


Ngư
Ngư
ờ
ờ
i
i
s
s
ử
ử
d
d
ụ

ầ
n
n
d
d
ữ
ữ
li
li
ệ
ệ
u
u
kh
kh
á
á
c
c
nhau
nhau
,
,
c
c
ó
ó
th
th
ể

n
m
m
à
à
không
không
ả
ả
nh
nh
hư
hư
ở
ở
ng
ng
t
t
ớ
ớ
i
i
ngư
ngư
ờ
ờ
i
i
khac

li
ệ
ệ
u
u
(DBA)
(DBA)
c
c
ó
ó
kh
kh
ả
ả
năng
năng
thay
thay
đ
đ
ổ
ổ
i
i
c
c
ấ
ấ
u

ữ
li
li
ệ
ệ
u
u
m
m
à
à
không
không
l
l
à
à
m
m
ả
ả
nh
nh
hư
hư
ở
ở
ng
ng
t

ng
.
.


Ngư
Ngư
ờ
ờ
i
i
qu
qu
ả
ả
n
n
tr
tr
ị
ị
cơ
cơ
s
s
ở
ở
d
d
ữ

ấ
u
u
tr
tr
ú
ú
c
c
m
m
ứ
ứ
c
c
kh
kh
á
á
i
i
ni
ni
ệ
ệ
m
m
c
c
ủ

hư
ở
ở
ng
ng
t
t
ớ
ớ
i
i
khung
khung
nh
nh
ì
ì
n
n
c
c
ủ
ủ
a
a
ngư
ngư
ờ
ờ
i

ữ
li
li
ệ
ệ
u
u


Đ
Đ
ộ
ộ
c
c
l
l
ậ
ậ
p
p
d
d
ữ
ữ
li
li
ệ
ệ
u

ữ
li
li
ệ
ệ
u
u
t
t
ạ
ạ
i
i
m
m
ứ
ứ
c
c
cao
cao
hơn
hơn
n
n
ế
ế
u
u
c

ạ
i
i
m
m
ứ
ứ
c
c
th
th
ấ
ấ
p
p
hơn
hơn
(
(
trong
trong
ki
ki
ế
ế
n
n
tr
tr
ú

v
ậ
ậ
t
t
lý
lý
S
S
ự
ự
b
b
ấ
ấ
t
t
bi
bi
ế
ế
n
n
c
c
ủ
ủ
a
a
lư

ự
thay
thay
đ
đ
ổ
ổ
i
i
trong
trong
lư
lư
ợ
ợ
c
c
đ
đ
ồ
ồ
v
v
ậ
ậ
t
t
lý
lý


b
ấ
ấ
t
t
bi
bi
ế
ế
n
n
c
c
ủ
ủ
a
a
chương
chương
tr
tr
ì
ì
nh
nh
ứ
ứ
ng
ng
d

s
ự
ự
thay
thay
đ
đ
ổ
ổ
i
i
trong
trong
lư
lư
ợ
ợ
c
c
đ
đ
ồ
ồ
kh
kh
á
á
i
i
ni