THAY ÀÖÍI CÖNG THÛÁC CUÃA KHAÁT VOÅNG 1
THAY ÀƯÍI CƯNG THÛÁC CA KHẤT VỔNG 32 TOYOTA
Têåp sấch nây lâ mưåt phêìn trong bưå sấch ÀẨO KINH DOANH VIÏÅT NAM
VÂ THÏË GIÚÁI. Vâ bưå sấch nây lâ kïët quẫ ca dûå ấn nghiïn cûáu mang
tïn Ài tòm Àẩo Kinh doanh ca Viïåt Nam vâ Thïë giúái do cấc chun
gia ca PACE cng mưåt sưë tấc giẫ phưëi húåp thûåc hiïån.
PACE giûä bẫn quìn
Copyright©2007 by PACE
Bưå sấch àậ àûúåc àùng k bẫn quìn, mổi thưng tin xin vui lông gûãi vïì:
PACE
Tôa nhâ PACE
341 Nguỵn Trậi, Qån 1
TP. Hưì Chđ Minh, Viïåt Nam
Email:
In lêìn thûá nhêët tẩi TP.HCM, do Nhâ xët bẫn Trễ êën hânh.
Tấc giẫ têåp sấch: Nguỵn Thu An
(mưåt phêìn ca dûå ấn) vâ cấc chun gia ca PACE
Giấm àưëc àiïìu phưëi dûå ấn: Trêìn V Ngun
Nhốm biïn têåp vâ àiïìu phưëi dûå ấn: Trêìn V Ngun
Nguỵn Dûúng Hiïëu
Nguỵn Hưìng Dung
Nguỵn Thõ Hâ
ÀẨO KINH DOANH VIÏÅT NAM VÂ THÏË GIÚÁI
Sakichi Toyoda & TOYOTA
THAY ÀƯÍI CƯNG THÛÁC CA KHẤT VỔNG
Nguỵn Thu An vâ cấc chun gia ca PACE
Chòu trách nhiệm xuất bản: Ts. Quách Thu Nguyệt
Biên tập: Thành Nam
Bìa: Hữu Bắc
Sửa bản in: Phạm Nguyễn
Ngûúâi khao khất sûå hoân hẫo 76
Nhûäng àưëi th cẩnh tranh 82
Bûúác chên ra thïë giúái vâ mú vïì nhûäng con ngûåa sùỉt
85
Nhốm chun gia, nhốm àiïìu phưëi, nhốm tấc giẫ vâ nhốm biïn têåp ca
dûå ấn nghiïn cûáu Ài tòm Àẩo Kinh doanh Viïåt Nam vâ Thïë giúái xin
chên thânh cẫm ún cấc cưng ty, cú quan, àún võ vâ cấc cấ nhên àậ nhiïåt
tònh hưỵ trúå thưng tin, tû liïåu trong viïåc triïín khai dûå ấn nghiïn cûáu vâ
thûåc hiïån têåp sấch nây.
THAY ÀƯÍI CƯNG THÛÁC CA KHẤT VỔNG 76 TOYOTA
Phêìn II.
HẬY ÀIÏÌU KHIÏÍN ÛÚÁC MÚ
NGÛÚÂI CHÙM VÛÚÂN VÂ TRẤI NGỔT 95
Thûúång Hẫi, 1920 96
DI SẪN CA MƯÅT “MÊỴU MÛÅC CHO
TRĐ TỤÅ NHÊÅT BẪN” 103
Nùm ngun tùỉc chđnh ca nhâ Toyoda 113
MẤY DÏÅT TOYODA CHU DU THÏË GIÚÁI 115
“Quy tùỉc bân tay bêín” 116
Con àûúâng ra thïë giúái 120
BẤU VÊÅT CA NGÛÚÂI CHA 125
Phêìn III.
XUNG TRÊÅN VÂO THÕ TRÛÚÂNG Ư-TƯ
CHẨY ÀUA VÚÁI ƯNG GIÂ THÚÂI GIAN 133
TOYOTA – BIÏÍU TÛÚÅNG MANG TÊÌM VỐC QËC TÏË 143
CHIÏËN LÛÚÅC LÊU DÂI, CHIÏËN THÅT LINH HOẨT 147
Ngun tùỉc “Just in time” 148
Chiïëc xe húi àêìu tiïn ca Nhêåt Bẫn 150
CNG XÊY DÛÅNG VÂ QUẪNG BẤ “ÀẨO TOYOTA” 157
Phêìn IV.
“Doanh nhên lâ ai?”, “Àêu lâ ‘àẩo’ ca nghïì kinh
doanh?” vâ “Tẩi sao kinh doanh lâ mưåt nghïì cao qu
vâ xûáng àấng àûúåc xậ hưåi tưn vinh?”
Àưåi ng chun gia ca PACE cng cấc cưång sûå àậ
nghiïn cûáu cåc àúâi vâ sûå nghiïåp ca 25 doanh nhên
huìn thoẩi, àïën tûâ 25 têåp àoân kinh doanh dêỵn àêìu
trong nhûäng bẫng xïëp hẩng doanh nghiïåp trïn toân thïë
giúái, nhùçm tòm kiïëm “cấi àẩo”, cấi triïët l cưët lội trong
kinh doanh ca hổ. Mc àđch lâ àïí l giẫi xem vò sao
hổ lâ nhûäng ngûúâi kiïëm tiïìn nhanh nhêët, kiïëm tiïìn
nhiïìu nhêët vâ kiïëm tiïìn bïìn vûäng nhêët thïë giúái, àưìng
thúâi hổ lẩi àûúåc xậ hưåi àùåc biïåt kđnh trổng?
Phên tđch tûâng chùång àûúâng, tûâng mưëc sûå nghiïåp,
tûâng bûúác thùng trêìm ca nhûäng huìn thoẩi doanh
nhên nây, chng tưi àậ àc kïët àûúåc nhûäng nết chung
Cng bẩn àổc
THAY ÀƯÍI CƯNG THÛÁC CA KHẤT VỔNG 1110 TOYOTA
nhêët, nối chđnh xấc hún, lâ nhûäng ëu tưë khiïën hổ trúã
nïn vơ àẩi, trúã thânh nhûäng doanh nhên huìn thoẩi.
Àố lâ sûå khao khất, lâ niïìm àam mï mưåt cấch mậnh
liïåt àïí sấng tẩo, àïí àem àïën thêåt nhiïìu giấ trõ múái
cho cåc sưëng vâ cho xậ hưåi. Hổ àậ thûåc hiïån àûúåc
àiïìu àố bùçng viïåc cưëng hiïën cẫ cåc àúâi mònh lêỵn viïåc
truìn àẩt, dêỵn àûúâng cho hêåu thïë.
Trong lúâi àêìu nây ca bưå sấch, chng tưi cng mën
kïí lẩi vúái qu võ mưåt vâi cêu chuån vâ mưåt vâi so
sấnh mâ PACE ln tûå hâo khi tòm thêëy nố trong hânh
trònh Khất vổng Doanh trđ ca mònh trong sët nhûäng
nùm vûâa qua:
Bâ ch mưåt tiïåm tẩp hốa sët ngây khưng vui vò
khốa àïí dïỵ kếo ra kếo vâo Ưng cng chõu khố ài àïën
cấc vùn phông àïí nghiïn cûáu mâu sún, thay àưíi kđch
cúä, kiïíu dấng Thïë lâ sẫn phêím ca ưng côn thïm tđnh
nùng lâm àểp cho cẫ vùn phông ca cấc cưng ty. Chó
sau mưåt thúâi gian ngùỉn, cú súã ca ưng àậ lưåt xấc vâ
phất triïín rêët nhanh.
Nhû vêåy, doanh nghiïåp lúán hay nhỗ ty thåc vâo
vêën àïì xậ hưåi mâ hổ giẫi quët àûúåc. Bâ ch tẩp hốa
ca khu phưë nổ cng Sam Walton (ưng ch têåp àoân
bấn lễ lúán nhêët thïë giúái Wal-Mart) àïìu giẫi quët vêën
àïì mua sùỉm ca xậ hưåi thưng qua viïåc múã cûãa hâng
bấn lễ. Hổ chó khấc nhau vïì phẩm vi: xậ hưåi ca bâ
ch tiïåm tẩp hốa lâ mưåt khu phưë, côn xậ hưåi ca Sam
mang têìm cúä thïë giúái.
Àiïìu xậ hưåi quan têm khưng phẫi lâ doanh nghiïåp
àố kiïëm àûúåc bao nhiïu mâ lâ hổ àậ mang lẩi gò cho
cưång àưìng. Chùèng hẩn, trong khi tó ph Nhêåt, Toyoda
(“cha àễ” ca Toyota), vúái tinh thêìn ấi qëc àûúåc ngûúâi
Nhêåt xem nhû anh hng dên tưåc thò tó ph Nga,
Khodorkovsky (ưng ch ca Yukos), ưng ta lâ ai trong
mùỉt dên Nga thò chó ngûúâi Nga múái thêëu rộ. Sûå khấc
nhau nây cố lệ do cấch thûác kiïëm tiïìn ca hổ.
THAY ÀƯÍI CƯNG THÛÁC CA KHẤT VỔNG 1312 TOYOTA
Nghïì kinh doanh, xûa nay vêỵn thûúâng bõ hiïíu chó
nhû lâ nghïì “kiïëm tiïìn”. Nhûng thûåc chêët, khưng hïì
cố nghïì kiïëm tiïìn, búãi nghïì nâo thò cng kiïëm tiïìn
cẫ. Chùèng hẩn, låt sû kiïëm tiïìn bùçng viïåc hânh
nghïì låt, bấc sơ kiïëm tiïìn bùçng cấch chûäa bïånh cûáu
ngûúâi Vâ doanh nhên, ngûúâi hânh nghïì kinh doanh,
cng kiïëm tiïìn bùçng cấch lậnh àẩo mưåt doanh
hïå mùåt trúâi) tưët àểp hún, chđnh hổ, nhûäng doanh nhên
(d lúán hay nhỗ, d “Têy” hay “Ta”, d “cưí” hay “kim”)
ln àûúåc xậ hưåi tưn vinh khưng phẫi vò sưë ca cẫi
khưíng lưì hổ kiïëm àûúåc, mâ vò nhûäng àống gốp vư giấ
ca hổ vâo sûå àưíi thay ca thïë giúái nây.
Song song vúái nhûäng doanh nhên lêỵy lûâng ca thïë
giúái, àiïìu khấc biïåt úã bưå sấch nây lâ chng tưi àậ
khúãi sûå hânh trònh tòm kiïëm nhûäng “huìn thoẩi
doanh nhên Viïåt Nam” àïí, nhû mưåt cưë gùỉng, “àõnh võ”
xem ưng cha ta ngây xûa àậ khúãi sûå kinh doanh nhû
thïë nâo. Vâ thêåt bêët ngúâ, trong lõch sûã Viïåt Nam àậ
tûâng cố nhûäng Lûúng Vùn Can, Bẩch Thấi Bûúãi,
Nguỵn Sún Hâ, Trõnh Vùn Bư vúái nhûäng tû tûúãng
kinh doanh cố thïí gêy ngẩc nhiïn cho àïën têån bêy giúâ.
Nhòn “Têy” sệ thêëy “Àưng”, soi “cưí” mâ ngêỵm túái
“kim”, àố lâ àiïìu mâ chng tưi, nhûäng ngûúâi thûåc hiïån
bưå sấch, mong mën àûúåc chia sễ. Bưå sấch nây cng
lâ mưåt cêu chuån, mưåt phấc thẫo cho bûác tranh toân
cẫnh sinh àưång vâ àêìy mâu sùỉc vïì doanh nhên thïë
giúái - nhûäng doanh nhên lâm thay àưíi thïë giúái, vâ vïì
mưåt thïë hïå doanh nhên tiïìn bưëi ca Viïåt Nam cấch
àêy gêìn mưåt trùm nùm lõch sûã - mưåt thïë hïå doanh
nhên mâ àïën ngây nay chng ta vêỵn cố thïí tûå hâo. Tûâ
àố, nhûäng nưỵ lûåc nây sệ gốp phêìn hònh thânh vùn hốa
doanh nhên Viïåt, mưåt bưå phêån quan trổng trong vùn
hốa Viïåt Nam.
THAY ÀƯÍI CƯNG THÛÁC CA KHẤT VỔNG 1514 TOYOTA
LÚÂI NỐI ÀÊÌU
Khưng hiïíu sao tưi rêët nhúá vâ thđch th vúái mưåt
chi tiïët trong bưå phim Trúã vïì tûúng lai do àẩo diïỵn
Viïåc triïín khai dûå ấn nây tûâ khêu nghiïn cûáu àïën
thïí hiïån thânh sấch trong mưåt thúâi gian khưng dâi,
cng nhûäng khố khùn trong quấ trònh ài tòm tû liïåu
lõch sûã vïì cấc nhên vêåt, chùỉc hùèn bưå sấch sệ khố trấnh
khỗi nhûäng sai sốt nhêët àõnh. Do vêåy, chng tưi rêët
mong nhêån àûúåc sûå thưng cẫm cng nhû nhûäng gốp
chia sễ ca bẩn àổc gêìn xa vïì bưå sấch àïí lêìn tấi
bẫn tiïëp theo àûúåc hoân thiïån hún.
Chng tưi, PACE vâ Nhâ xët bẫn Trễ, xin trên trổng
giúái thiïåu cng bẩn àổc bưå sấch àêìy têm huët nây.
Vâ chng tưi cng tin rùçng, qua bưå sấch nây, bẩn àổc
sệ cố thïm kiïën giẫi vïì “àẩo kinh doanh”, àïí tûâ àố, tûå
mònh àûa ra mưåt àõnh nghơa cho nghïì kinh doanh vâ
tûå mònh khùèng àõnh rùçng, kinh doanh lâ kiïëm tiïìn hay
phng sûå xậ hưåi!
Thay mùåt Nhốm tấc giẫ ca bưå sấch
Giẫn Tû Trung - Ngûúâi Sấng lêåp PACE
Sâi Gôn, Xn Àinh Húåi, 2007
THAY ÀƯÍI CƯNG THÛÁC CA KHẤT VỔNG 1716 TOYOTA
hoẫng trêìm trổng vïì kinh tïë mâ giúâ àêy cố cấn cên
thûúng mẩi dû thûâa vâ dûå trûä ngoẩi tïå àûáng hâng
àêìu thïë giúái, cố ngìn vưën àêìu tû ra nûúác ngoâi
rêët lúán, cố nhiïìu têåp àoân tâi chđnh, ngên hâng
hng mẩnh? (ÚÃ Viïåt Nam hiïån nay, Nhêåt Bẫn
àang àûáng thûá ba trong danh sấch cấc nhâ àêìu tû
nûúác ngoâi.) Bâi hổc kinh tïë ca Nhêåt Bẫn àûúåc
nhiïìu chun gia cấc nûúác trïn thïë giúái nghiïn
cûáu. Riïng chng tưi, khi thûåc hiïån cën sấch nây,
chng tưi nghơ àïën mưåt bâi hổc sêu xa hún: bâi
hổc vïì CON NGÛÚÂI, vïì hoâi bậo vâ lông khất khao
mën giẫn dõ vêåy thưi? Toyoda Sakichi mën cẫi
tẩo chiïëc mấy dïåt àïí nhûäng ngûúâi mể xûá hoa anh
àâo àúä lam l hún, mën sẫn xët hâng loẩt
nhûäng chiïëc mấy dïåt thưng minh mang nhận hiïåu
Nhêåt Bẫn àïí àêët nûúác mònh cố cú hưåi sấnh vai
cng thïë giúái. Mưåt ûúác mú, mưåt niïìm tin, mưåt nghõ
lûåc lâm viïåc, mưåt chđ hổc têåp kiïn cûúâng, mưåt àêìu
ốc chiïën lûúåc chiïën thåt sùỉc sẫo – têët cẫ nhûäng
àiïìu nây àậ khiïën cho tïn tíi mưåt con ngûúâi trúã
nïn bêët tûã.
Sinh nùm 1867 trong mưåt gia àònh thúå th cưng
nghêo, bưë lâm nghïì thúå mưåc, mể chun dïåt vẫi,
bẫn thên ưng khưng àûúåc hổc cao, nhûng cố ai
ngúâ rùçng Sakichi àậ lâm rẩng danh dông hổ bùçng
cưng ty Toyoda Automatic Loom Works vúái dêy
chuìn sẫn xët hâng nghòn chiïëc mấy dïåt tûå
àưång vâ chiïëm lơnh hoân toân thõ trûúâng mấy dïåt
THAY ÀƯÍI CƯNG THÛÁC CA KHẤT VỔNG 1918 TOYOTA
trong nûúác, àưìng thúâi tûâng bûúác cng cưë võ thïë
ca mònh úã nûúác ngoâi!
Thấng 5.1930, Sakichi nùçm xëng, nhûng sûå
nghiïåp ca ưng khưng dûâng lẩi, nhûäng tûúãng tấo
bẩo ca ưng, nhûäng ûúác mú k lẩ ca ưng vêỵn
àûúåc thûåc hiïån. Sûå ra àúâi ca cưng ty Toyota Mo-
tor do ngûúâi con trai ưng lâ Toyoda Kichiiro sấng
lêåp vâ àiïìu hânh, vûäng vâng vûúåt qua nhûäng
thùng trêìm gian khố àïí tiïën túái thânh cưng lâ
ngun nhên khiïën tïn tíi ca ưng sau bao nhiïu
nùm vêỵn côn lûu lẩi núi nây, dêỵu con ngûúâi àố àậ
trúã vïì vúái cất bi. Nhûäng ngûúâi nhû Sakichi quẫ lâ
hoân thiïån hún, cëi cng lâ nhûäng con ngûúâi tâi
hoa nhû Toyoda Eiji, Toyoda Shoichiro, Ohno
Taiichi, Shingo Shigeo àậ c thïí hốa hïå thưëng
nây, nêng nố lïn thânh mưåt nghïå thåt, mưåt triïët
l, thêåm chđ lâ mưåt “àẩo” cho nhûäng doanh nghiïåp
non trễ hổc têåp vâ ấp dng. “Khưng ngûâng suy
nghơ, sấng tẩo, hổc têåp vâ tûå hoân thiïån” – àố lâ
cấi thêìn ca “àẩo Toyota” mâ anh châng thúå mưåc
tâi hoa àậ têm niïåm ngay tûâ thã côn “vêåt lưån” vúái
nhûäng chiïëc mấy dïåt bùçng gưỵ. Vúái nhûäng phûúng
phấp tưí chûác, quẫn l sẫn xët àậ vâ àang àûúåc
rêët nhiïìu nhâ nghiïn cûáu quan têm (vïì sau àûúåc
hïå thưëng hốa kïët húåp vúái nhûäng phûúng phấp
khấc nûäa tẩo thânh hïå thưëng Lean Production vâ
cố hùèn viïån nghiïn cûáu vïì hïå thưëng nây), Toyoda
àậ àem lẩi cho àêët nûúác mònh mưåt bấu vêåt mâ
THAY ÀƯÍI CƯNG THÛÁC CA KHẤT VỔNG 2120 TOYOTA
bêët cûá ngûúâi dên Nhêåt Bẫn nâo cng cố thïí tûå hâo.
Tûâ chiïëc mấy dïåt tay àïën chiïëc mấy dïåt tûå àưång,
tûâ chiïëc mấy dïåt tûå àưång àïën chiïëc ư-tư àúâi múái
bêy giúâ – chùång àûúâng êëy khưng phẫi chó ca riïng
Toyoda Sakichi, mùåc d, cố thïí nối, ưng àậ dng
cẫm àùåt bûúác chên àêìu tiïn trïn con àûúâng gai
gốc êëy. Chùång àûúâng gian khố àố cố dêëu chên ca
biïët bao cưång sûå, tûâ nhûäng ngûúâi thúå, nhâ phất
minh, chun gia tâi chđnh, k sû cho àïën cấc
chun gia quẫn l kinh tïë Nhûng ta cố thïí nối
ngùỉn gổn rùçng, chùång àûúâng nây àûúåc bùỉt àêìu tûâ
mưåt ûúác mú. Mưåt ûúác mú àểp àệ vâ cao cẫ: cưëng
hiïën hïët mònh cho àêët nûúác, cho nhên loẩi.
LÂM SƯËNG DÊÅY
NGÂNH DÏÅT MAY
NHÊÅT BẪN
Tûâ mưåt châng thúå mưåc trong mưåt lâng nghêo lam
l, vúái niïìm mú ûúác gip cho cưng viïåc dïåt may
ca nhûäng ngûúâi mể Nhêåt Bẫn khưng phẫi quấ
vêët vẫ, Toyoda Sakichi mây mô chïë tẩo ra nhûäng
chiïëc mấy dïåt vâ khưng ngûâng hoân thiïån chng.
Cưng viïåc lùång lệ êëy àậ gốp phêìn quan trổng
vâo viïåc vûåc dêåy ngânh dïåt may truìn thưëng
ca àêët nûúác Ph Tang, dêìn bõ lêën lûúát trûúác
lân sống vẫi vốc giấ rễ ca chêu Êu nhûäng nùm
cëi thïë k XIX.
P
THAY ệI CệNG THC CUA KHAT VONG 2524 TOYOTA
BặT CHC
MA LAM TệậT HN
MI LA IẽèU
ANG QUY
THAY ÀƯÍI CƯNG THÛÁC CA KHẤT VỔNG 2726 TOYOTA
Kosai, 1927.
Tiïỵn chên mổi ngûúâi vïì sau bûäa tiïåc, Kichiiro
thêëy cha cố vễ húi trêìm ngêm, khấc vúái vễ phêën
khúãi trûúác àố vâi giúâ. Hưm nay lâ mưåt ngây quan
trổng àưëi vúái cha anh, Toyoda Sakichi, vúái gia àònh
anh, vúái cẫ gia tưåc Toyoda nây. Vúái 119 phất minh
àống gốp cho nïìn cưng nghiïåp dïåt Nhêåt Bẫn, cha
anh àûúåc vinh dûå gùåp mùåt vâ chuån trô cng
Thiïn hoâng. Vưën lâ ngûúâi đt nối, àưi khi bõ mổi
ngûúâi coi lâ lêåp dõ, ưng cng khưng kïí nhiïìu vïì
túâ giêëy, cêët vâo ti ấo. Khưng àïí cêåu con trai kõp
ngẩc nhiïn, ưng nối: “Con nghơ lâ nhûäng cấi nây
vûát ài àûúåc sao? Con nghơ lâ xûúãng nhâ mònh cố
nhiïìu quấ chûá gò? Cấi àinh ưëc nây, nố cng nhû
con ngûúâi chng ta vêåy, sinh ra khưng phẫi àïí vûát
vâo sổt rấc, cấi gò cng cố chưỵ ca nố àêëy, con trai
ẩ”. Bâi hổc thêëm thđa àïën nưỵi cûá mưỵi lêìn àõnh vûát
mưåt chi tiïët mấy hỗng, anh lẩi nhúá àïën lúâi cha, lẩi
cưë hònh dung xem cố côn dng nố vâo viïåc gò àûúåc
nûäa khưng.
Sakichi lẩi nối tiïëp, cùỉt ngang dông hưìi tûúãng
ca con trai:
THAY ÀƯÍI CƯNG THÛÁC CA KHẤT VỔNG 2928 TOYOTA
- Con côn nhúá nhiïìu lêìn cha nhùỉc con ch àïën
ngânh cưng nghiïåp ư-tư chûá?
- Vêng, thûa cha. Con vêỵn theo dội vâ cha biïët
àêëy, trong trûúâng, con àậ àûúåc hổc nhiïìu vïì chïë
tẩo mấy Nhûng
- Nhûng con chûa bao giúâ nghơ àïën viïåc cưng ty
ca chng ta sệ bùỉt tay thêåt sûå nghiïn cûáu vïì ư-
tư àïí sau nây phất triïín theo hûúáng àố?
- Con cố nghơ túái. – Kiichiro thùèng thùỉn nối. –
Nhûng khưng chùỉc chng ta àậ lâm àûúåc. Tònh
hònh bấn mấy dïåt hiïån nay ca chng ta àang cố
chiïìu hûúáng tưët.
- Àng, nhûng con phẫi hiïíu rùçng, cha ln nối
vúái con, cưng nghiïåp ư-tư múái lâ ngânh cưng
nghiïåp ca tûúng lai. – Cha anh ngùỉt lúâi – Nhûäng
chiïëc mấy dïåt ca chng ta àậ sùỉp trúã thânh quấ
khûá rưìi. Cng nhû cha con mònh àêy. Cha àậ sùỉp
Toyoda nây lẩi cố thïí dđnh dấng àïën mưåt ngânh
cưng nghiïåp múái mễ nhû vêåy. Nùm ngoấi, cha anh
cho xêy mưåt nhâ mấy sẫn xët mấy dïåt tûå àưång
múái úã Kariya vúái tưíng sưë vưën àêìu tû lâ 1 triïåu n
(460 ngân àưla) vâ àậ sẫn xët àûúåc 1203 mấy
dïåt tûå àưång ngay trong nùm nay. Vúái khưëi lûúång
cưng viïåc khưíng lưì vâ khêín trûúng nhû thïë,
Kiichiro khưng thïí ngúâ rùçng, cha anh vêỵn quan
têm vâ day dûát vúái viïåc bùỉt àêìu mưåt thûã thấch
múái, khố khùn mẩo hiïím hún cẫ xûa kia khi ưng
quët têm gùỉn àúâi mònh vúái nhûäng chiïëc mấy dïåt.
THAY ÀƯÍI CƯNG THÛÁC CA KHẤT VỔNG 3130 TOYOTA
àûúåc nhûäng chiïëc mấy dïåt thưng minh, tûå dûâng lẩi
chúâ sûãa lưỵi, tûå àưång thay sët chó, thay con thoi,
àưìng thúâi lẩi àiïìu khiïín dïỵ dâng àïën nưỵi mưåt cư
thúå dïåt bế nhỗ cng cố thïí chó huy cẫ dân mấy dïåt
hâng chc, thêåm chđ sau nây sệ lâ hâng trùm chiïëc
mấy. Nhûäng chiïëc mấy nây khưng côn xa cấch,
lẩnh lng nûäa, chng dûúâng nhû àậ nhû àưìng
lông vúái con ngûúâi, quët khưng àïí xẫy ra mưåt lưỵi
nhỗ nâo trïn mùåt vẫi. Nhûäng chiïëc mấy c lêåp tûác
khưng àûúåc bây bấn nûäa. Dân mấy múái àûúåc àûa
vâo sẫn xët hâng loẩt vâ cưng ty nhêån àûúåc àún
àùåt hâng túái têëp. Thấng 2.1927, tẩi Kariya, cha
anh àậ cho tưí chûác bíi triïín lậm mấy dïåt àïí
ngûúâi xem àûúåc têån mùỉt nhòn thêëy viïåc sẫn xët
nhûäng chiïëc mấy dïåt thưng minh àậ sûã dng àïën
dêy chuìn cưng nghïå chđnh xấc nhû thïë nâo vâ
hổ àûúåc tham quan xûúãng dïåt gêìn 520 chiïëc mấy
múái ca nhâ Toyoda hoẩt àưång hïët cưng sët vúái
Kiichiro biïët cha anh àang nhùỉc àïën thânh cưng
ca hai cha con trong viïåc cẫi tẩo chiïëc mấy dïåt tûå
àưång ca mònh vâo nùm 1924. Khi êëy, cha anh àậ
tấo bẩo àïì nghõ cấc cưí àưng trong cưng ty ng hưå
kïë hoẩch nghiïn cûáu vâ cẫi tiïën cêëp tưëc mưåt sưë chi
tiïët trong mấy dïåt. Chó trong hai thấng àậ cố mûúâi
phất minh nhỗ àûúåc thûåc hiïån àưìng thúâi cố mưåt
phất minh quan trổng do chđnh anh tòm ra nhùçm
cẫi tiïën dân con thoi tûå àưång. Àêy thêåt sûå lâ niïìm
vui lúán ca cha anh vò ûúác mú ca ưng lâ sẫn xët
THAY ÀƯÍI CƯNG THÛÁC CA KHẤT VỔNG 3332 TOYOTA
biïíu ngûä, khêíu hiïåu, anh cng sệ lâm. Rêët cố thïí
anh sệ cho lâm bùng-rưn thêåt to, ghi chûä gò nhó, â
àẩi loẩi nhû “Kaizen bêët tûã!” hóåc “Kaizen hay lâ
chïët” chùèng hẩn. Vúái anh, àûúåc lâm viïåc cng cha,
sất cấnh bïn cha àïí biïën ûúác mú ca cha con anh
thânh sûå thûåc àậ lâ mưåt àiïìu cố nghơa lúán lao
ca cåc àúâi nây, vâ nhûäng bâi hổc nhêån àûúåc tûâ
cha khiïën anh vui sûúáng. Vâ chó vêåy thưi. Chûa
bao giúâ anh nghơ sêu xa hún àïën chuån thûâa kïë,
chuån gia sẫn, chuån ai sệ àiïìu hânh cấc nhâ
mấy dïåt may ca Toyoda nhû mổi ngûúâi vêỵn
tûúãng, nhêët lâ sau khi cha anh liïn kïët mêåt thiïët
vúái gia àònh Kodama vâ em rïí Risaburo – ngûúâi
gêìn nhû chiïëm võ trđ con cẫ trong gia àònh. Ai cng
chï anh ưëm ëu, khưng dai sûác vâ ngêìm àoấn
rùçng cha sệ khưng giao cho anh trổng trấch gò
quan trổng, ngêìm tỗ ra thưng cẫm vúái “nưỵi àau”
ca anh bõ tûúác àoẩt mêët võ trđ quan trổng trong
nhâ. Anh chó cûúâi. Anh cng khưng hay nối, vò thïë
nây, chó côn cấc bâ mể vêỵn nhêỵn nẩi công lûng
bïn khung cûãi gưỵ, chưëc chưëc lẩi dûâng tay nưëi chó
àûát giûäa chûâng.
Sakichi ngưìi ngùỉm mể lâm viïåc. Anh thûúng
ngûúâi mể gùỉng gỗi dïåt nhûäng têëm vẫi àïí bấn vúái
giấ rễ nhêët, nhûng cấc thao tấc thò quấ nhiïìu vâ
cưng viïåc lâm cho bâ ln têët bêåt. Cẫ àúâi mể bïn
khung dïåt cố thïí côn vêët vẫ hún cha anh àệo àc
hâng ngây vúái gưỵ mưång, cûa bâo. Anh thêëy chđnh
cha anh cng khưng ngúâ cưng viïåc ca mể lẩi vêët
vẫ nhû vêåy. Sakichi àậ nhêån ra àiïìu nây tûâ lêu vò
anh ln cố thối quen quan sất nhûäng thanh dêåp
ca mấy dïåt, bân tay gêìy gåc ca mể thón thóỉt
àûa chiïëc thoi chẩy qua chẩy lẩi khưng ngûâng
nghó. Lông anh dêng lïn cẫm giấc lêỵn lưån: vûâa
thûúng xốt, vûâa cẫm phc, lẩi thêëy cấi cưng viïåc
nây nhû cố mưåt ma lûåc k lẩ, khiïën cûá ra àûúâng
thò thưi chûá hïỵ vïì àïën nhâ lâ anh lẩi tó mêín ngưìi
nhòn. Cha anh vêỵn bẫo: “Àân ưng con trai àûâng
qín quanh xố bïëp, ngùỉm viïåc àân bâ. Ra àûúâng
ài! Cêìm ba cêìm cûa ài! Cho xûáng lâ mưåt kacho
(*)
ca gia àònh.” Sakichi hiïíu nưỵi lông cha. Lâ con cẫ,
anh phẫi nưëi nghiïåp cha. Mưåt “kacho” ca gia
àònh! Hùèn cấi tûâ nây vêỵn àûúåc cha anh nhùỉc àïën
ln, tûâ khi anh côn bế nïn nố nhû àûúåc khùỉc
chẩm trong àêìu Sakichi, nố vang lïn nhû mưåt lúâi
hõch kïu gổi chđ trai. Cha vêỵn khen anh khếo tay.
Nhûäng cưng viïåc bâo, cûa, àc àệo àưëi vúái anh
khưng hùèn lâ khưng hûáng th. Anh vêỵn gip cha
anh em nhâ Wright phất minh ra mấy bay – àố lâ
nhûäng phất minh vư cng quan trổng khiïën àúâi
sưëng ca loâi ngûúâi tiïën lïn mưåt bûúác ”. Lúâi thêìy
giấo lâm lốe lïn trong àêìu châng trai trễ mưåt tia
sấng soi rộ nhûäng nghơ anh vêỵn côn lúâ múâ vïì
nghïì nghiïåp ca mònh: Phẫi rưìi, mònh cố thïí lâm
mưåt àiïìu gò àố cho cåc sưëng mể mònh àûúåc dïỵ
chõu hún, cho cåc sưëng ca cấc bâ mể trong ngưi
lâng nây àûúåc nhể nhâng hún! Àố lâ chiïëc mấy dïåt.
Mònh phẫi nghơ ra cấi gò àố àïí chiïëc mấy chẩy
nhanh hún vâ mể mònh khưng phẫi mỗi tay công
lûng nhû trûúác. Àố cố thïí gổi lâ phất minh àûúåc
khưng nhó?
Sakichi móm cûúâi nhúá àïën cåc tranh lån giûäa
anh bẩn cng lúáp Ichiro tưëi qua vïì chuån phất
minh vâ bẫn quìn. Anh trốt båt miïång nối àïën
mú ûúác ca mònh: mònh cố trđ ốc, cố tay nghïì
khếo, lệ nâo khưng thïí nghơ ra mưåt cấi gò múái mễ
àống gốp cho cåc sưëng, đt nhêët lâ cåc sưëng
nghêo khố ca ngûúâi dên lâng mònh? Ichiro àậ
cûúâi anh khi anh nối àïën chiïëc mấy dïåt:
- Túá tûúãng cêåu nghơ àïën cấi gò cao siïu! Dïåt vúái
cûãi lâ chuån àân bâ con gấi. Kïí cẫ lâ cêåu nghơ ra
cấi gò lâm khung dïåt êëy nố to ra hay nhỗ ài thò
cng khưng àûúåc cêëp bùçng phất minh hay dđnh
dấng gò àïën cấi låt låt gò nhó â Låt Bẫn
quìn mâ thêìy nối àïën àêu. Đt ra, mưåt phất minh
cng phẫi mang têìm thïë giúái mưåt cht nhû lêëy sûác
lûãa tûâ mùåt trúâi vâ giấ lẩnh ca mùåt trùng phc v
con ngûúâi chùèng hẩn! Hâ hâ, thïë mâ cêåu lẩi nghơ
tìn tåt mổi thûá sao? Lâm cấi gò ra tiïìn àïí mua
têët thẫy mổi thûá nhû thïë!!!
Àêëy, cấi l ca anh nố chó giẫn dõ vêåy thưi,
nhûng nố lâ gưëc ca mổi trùn trúã trong anh mêëy
thấng trúâi nay.
Xïëp chiïëc khung cûãi àậ thåc nhû lông bân tay
vâo gốc nhâ, Sakichi bûúác ra sên, nghe ngống xem
nhâ ai côn tiïëng thoi àûa àïìu àùån vâ bân chên
anh bûúác vïì phđa àố tûå lc nâo.
Bïn nhâ hâng xốm vùèng tiïëng thoi àûa. Bâ Ichi
cng àang tranh th dïåt nưët mẫnh vẫi dïåt dúã tûâ
mêëy hưm nay mâ viïåc àưìng ấng àậ khiïën bâ gấc
lẩi. Thêëy bống Sakichi, bâ dûâng tay. Cư con gấi
Aiko nhanh nhẫu chẩy ra, cûúâi thêåt giôn: “Châo
anh Sakichi! Anh sang xem mể em dïåt vẫi ẩ? Anh
Sakichi úi, em thêëy anh cêìm ba, cêìm bâo trưng
ra dấng lùỉm, hay hún ngưìi mấy dïåt nhiïìu àêëy anh
ẩ!” Mùåt Sakichi àỗ lïn, tai vâ lûng nống rêìn rêìn.
Anh lống ngống ngưìi xëng sân. Chûâng nhû
thûúng hẩi anh, bâ mể mùỉng cư gấi rưìi niïìm núã hỗi
han xem anh cố viïåc gò, mùåc d bâ biïët tỗng, côn
viïåc gò vâo àêy nûäa, anh lâ mưåt khấn giẫ trung
thânh trong cưng viïåc canh cûãi ca cấc bâ, cấc múå
trong lâng. Mấy dïåt nhâ bâ cố cêëu tẩo húi khấc
mưåt cht so vúái mấy nhâ anh. Anh cûá im lùång ngưìi
xem bâ dïåt, àưi khi xin phếp xoay ngang, xoay dổc
chiïëc mấy, thấo sët ra ngưìi ào ào àẩc àẩc hâng
giúâ khưng chấn. Kïí cng bìn cûúâi, nhûng dûúâng
nhû cấi cưng viïåc àïìu àïìu àïën nhâm chấn nây ca
bâ cố vễ nhû hêëp dêỵn hún khi cố châng trai trễ
viïåc hổc nghïì mưåc vâ chó hâo hûáng ài sûãa mấy dïåt
cho bâ con trong xốm. Cẫ lâng cûúâi cúåt anh,
nhûng têët cẫ cấc bâ, cấc múå trong lâng àïìu úái úâi
gổi anh mưỵi khi mấy dïåt gùåp trc trùåc. Cấi chûác
kacho trong gia àònh, cha àậ coi anh khưng xûáng
àấng. Nhûng niïìm àam mï àưëi vúái nhûäng khung
cûãi, con thoi ca anh thò khưng bõ cha cùçn nhùçn
nhiïìu nûäa. Cng nhû cha, anh àûúåc thûâa hûúãng úã
gia tưåc Toyoda mưåt lông tin sêu sùỉc vâo viïåc lâm
ca mònh, khưng súå sai, ln mën tòm tôi ấp
dng nhûäng cấch lâm múái vâo cưng viïåc. Chuån
lâm mưåc cng nhû chuån àống khung cûãi dïåt,
anh tûúãng cng cố nhiïìu àiïìu giưëng nhau khiïën
cha àậ thêìm hiïíu lông anh.
Bẫn vệ nây lâ bẫn vệ thûá bao nhiïu Sakichi
khưng nhúá rộ nûäa. Vệ bùçng tay trïn giêëy – anh vệ
àậ nhiïìu. Vệ bùçng trđ tûúãng tûúång trong lc trùçn
trổc trûúác khi ài vâo giêëc ng – anh vệ cng
khưng đt. Mưỵi lêìn lâ mưåt nết múái hún, mưåt kiïíu khấc
hún. Bẫn vệ chiïëc mấy dïåt tay bùçng gưỵ ca anh
xët phất vêỵn tûâ nhûäng khung cûãi c k ca xốm
lâng, nhûng cấc chi tiïët khúáp hún vúái nhau. Trưng
khung cûãi thò to lúán, nùång nïì, nhûng tưëc àưå chẩy
sệ nhanh hún gêëp àưi vâ quan trổng lâ anh àậ
tđnh toấn sao cho hoẩt àưång cú hổc ca mấy kếo
dâi hún àïí àưi tay mể àûúåc nghó ngúi trong mưåt
thúâi gian nhêët àõnh. Nhûng anh vêỵn chûa tin vâo
cấch tđnh toấn ca mònh, chûa hoân toân tûå tin.
Chđnh vò thïë, Sakichi vư cng phêën khúãi khi nghe
tin vïì cåc triïín lậm cưng nghiïåp qëc gia lêìn ba
cën sưí mâ anh vêỵn thûúâng mang theo ngûúâi.
Trong sưë nhûäng võ khấch àang chêåm bûúác ài qua
tûâng chiïëc mấy trong gian trûng bây, hùèn khưng
ai ngúâ rùçng, châng thanh niïn mẫnh khẫnh, chùm
ch nhòn nhû nët tûâng chi tiïët trïn dân mấy nây,
chó sau chûa àêìy 10 nùm nûäa sệ lâ ưng ch ca
XÊY GIÊËC MÚ LÚÁN TÛÂ
KHO CHÛÁA CỖ
“Ngây nay, ngûúâi da trùỉng thûúâng hỗi rùçng dên
tưåc Nhêåt Bẫn àậ àống gốp gò cho nïìn vùn minh
múái? Ngûúâi Trung Hoa àậ phất minh ra àõa bân,
nhûng ngûúâi Nhêåt Bẫn àậ sấng chïë àûúåc gò? Dên
tưåc Nhêåt Bẫn chó lâ nhûäng kễ bùỉt chûúác. Àêy lâ
nhûäng gò ngûúâi da trùỉng àậ nối. Vò thïë dên tưåc
Nhêåt Bẫn phẫi xem xết vêën àïì nây mưåt cấch
nghiïm tc. Àiïìu nây khưng cố nghơa lâ chng ta
phẫi àấnh nhau vúái ngûúâi da trùỉng, nhûng chng
ta phẫi cho hổ thêëy sûå thưng minh ca chng ta
vâ gưåt rûãa sẩch nưỵi xêëu hưí nây Chng ta àậ cố
thëc Taka-Diastase vâ bấc sơ Noguchi Hideo
(*)
,
nhûng nhûäng thânh quẫ nây àậ àûúåc thûåc hiïån
dûúái sûå hûúáng dêỵn ca ngûúâi da trùỉng, vúái sûå gip
àúä ca hổ vâ dng cấc phûúng tiïån ca hổ. Tưi
nối rùçng chng ta phẫi àẩt àûúåc sûå cao cẫ bùçng
cấc khẫ nùng ca chđnh dên tưåc chng ta mâ
khưng cố sûå gip àúä ca ngûúâi ngoâi”. (Sakichi
Toyoda)
_______________
cấc cưng ty dïåt may úã Nhêåt Bẫn chó biïët àïën mấy
dïåt tûå àưång mang tïn anh – Toyoda Sakichi.
Àậ mêëy ngây nay, ưng bẫo vïå giâ ca Hưåi chúå
kđn àấo theo dội châng thanh niïn ùn vêån xụình
xoâng nây. Hai tìn diïỵn ra triïín lậm lâ hai tìn
anh ta cùỉm rïỵ bïn cẩnh nhûäng chiïëc mấy. Hùèn lâ
cố àiïìu gò múâ ấm àêy. Thấo chi tiïët, ùn cùỉp ph
tng chùng? Hay lâ ? Ưng rẫo bûúác àïën bïn anh
châng, khệ àêåp vâo vai lâm anh ta giêåt bùỉn mònh.
Dûúâng nhû trûúác àố, võ khấch lẩ àang chòm vâo
nhûäng suy tû lung lùỉm vâ khưng côn biïët gò àïën
xung quanh nûäa.
- Anh bẩn, anh lâm gò mâ ngây nâo cng àïën
àêy vêåy? Tưi vêỵn quan sất anh àêëy.
Châng trai lng tng, chûa biïët giẫi thđch thïë
nâo cho phẫi thò ưng bẫo vïå àậ hẩ giổng:
- Thưi, vïì ài, àûâng lín qín quanh khu nây
nûäa. Tưi khưng biïët àưång cú anh àïën àêy lâm gò,
nhûng tưi sệ bấo vúái ban tưí chûác Hưåi chúå àêëy.
Sakichi cẫm thêëy nghển ngâo núi cưí hổng. Ưng
giâ nây tûúãng mònh lâm àiïìu gò khët têët àêy.
Khưng hiïíu sao, thay vò phên bua cho ưng lậo
hiïíu, anh quay ngûúâi nhòn nhûäng chiïëc mấy vâ
cêët giổng àêìy xc àưång: “Bấc nhòn xem, triïín lậm
cưng nghiïåp qëc gia ca chng ta – ca Nhêåt
Bẫn – nhûng mấy mốc lẩi àïën tûâ Anh, tûâ Phấp.
Tưi ngùỉm nhòn chng àïí tûúãng tûúång ra mưåt nïìn
Copyright: Tài liệu đại học ©