Dùng thuốc mũi – họng
thế nào cho đúng? Thời tiết, khí hậu và môi trường như ở nước ta hiện nay là những điều kiện
hết sức thuận lợi cho bệnh lý tai – mũi – họng phát triển, đặc biệt với trẻ em.
Bên cạnh việc dùng thuốc toàn thân, việc dùng thuốc tại chỗ đóng vai trò
quan trọng trong điều trị bệnh lý này. Tuy nhiên, có một thực tế là không ít bà
mẹ, thậm chí cả các nhân viên y tế đang có biểu hiện lạm dụng một số thuốc
nhỏ mũi hoặc xịt mũi, nhất là khi dùng cho trẻ em.
Thuốc nhỏ mũi
Đây là đường đưa thuốc phổ cập nhất, tuy nhiên, có rất nhiều điều cần lưu ý
khi sử dụng cách đưa thuốc này:
Trước khi nhỏ mũi, cần hút hết chất dịch nhầy ứ đọng trong hốc mũi, đặc biệt
với trẻ nhỏ thì cần hút mũi đúng cách bằng ống hút mũi.
Khi nhỏ mũi, tốt nhất là ở tư thế nằm ngửa, nếu không có điều kiện nằm ngửa
thì ngồi và ngửa đầu tối đa. Hướng đầu ống nhỏ ra ngoài và cố gắng không để
chạm vào mũi, mỗi lần nhỏ từ 1 – 2 giọt, sau khi nhỏ, dùng tay day vào hai
bên mũi hoặc hít nhẹ để thuốc ngấm sâu.
Cần thận trọng khi dùng thuốc nhỏ mũi cho trẻ.
Các thuốc nhỏ mũi thường được sử dụng là:
Thuốc co mạch: đây là loại thuốc có tác dụng co mạch, tạo sự thông thoáng
cho đường thở như naphazolin 0,05% hay 0,1%, ephedrin 1%. Chính vì vậy,
đây cũng là loại thuốc được dùng phổ biến nhất nhưng cũng tùy tiện nhất hiện
nay. Ở người lớn, việc sử dụng thường xuyên, kéo dài sẽ dẫn đến tình trạng
thiếu máu, “chai lỳ” niêm mạc, đòi hỏi phải tăng liều sử dụng, từ đó gây nên
căn bệnh viêm mũi do thuốc.
của bác sĩ, tuy nhiên, cần lưu ý:
Trước khi xịt thuốc, cần xì mũi hoặc súc họng thật sạch để thuốc tới niêm
mạc được dễ dàng.
Nếu khi xịt gây ho, hắt hơi, sặc thì nên ngừng vài phút trước khi xịt tiếp lần
hai.
Với các thuốc xịt có chất gây co mạch, sau khi xịt, cần chờ một lát để thuốc
có tác dụng, không nên xịt nhiều lần.
Với các thuốc xịt có corticoid, không xịt nhiều lần trong ngày, không dùng
kéo dài vì khi đó cần chú ý tới tác động toàn thân của corticoid cũng như
uống hoặc tiêm.
Trong một số trường hợp có bệnh lý tai mũi họng mạn tính, bác sĩ sẽ có chỉ
định cho dùng xông mũi họng hoặc khí dung – đây là những biện pháp hết
sức quan trọng và có hiệu quả cao trong điều trị.
Tóm lại, thuốc nhỏ mũi, xịt mũi là tên chung của nhiều loại thuốc khác nhau
được dùng tại chỗ để điều trị các chứng bệnh của mũi. Các thuốc này không
những chỉ khác nhau về cách sử dụng, hiệu quả, mà đặc biệt còn có thể gây ra
các tác dụng không mong muốn, gây hại cho niêm mạc mũi, nhất là ở trẻ em.
Việc sử dụng thuốc nhỏ mũi tưởng chừng đơn giản, nhưng nếu không được
hướng dẫn để dùng một cách đúng đắn thì không những bệnh không khỏi mà
còn có thể dẫn đến tình trạng “cái sảy nảy cái ung”.