Câu 1:Vì sao CN Mac-Lenin khẳng định: chỉ có CNXH mới giải quyết được vấn đề dân
tộc?Trình bày tư tưởng HCM về vấn đề dân tộc?Vì sao HCM khẳng định CN dân tộc là
động lực lớn ở những nước đang đấu tranh giành chính quyền?
 Dân tộc là một vấn đề rộng lớn, bao gồm những quan hệ về chính trị, kinh tế, lãnh thổ,
pháp lý, tư tưởng và văn hóa giữa các dân tộc, các nhóm dân tộc và bộ tộc.Theo quan điểm của
Mac-Lênin, dân tộc là sản phẩm của quá trình phát triển lâu dài của lịch sử.Trước dân tộc là
những hình thức cộng đồng tiền dân tộc như thị tộc, bộ tộc,bộ lạc và tiếp đó là sự ra đời và phát
triển của các Nhà nước dân tộc Tư bản chủ nghĩa. Khi Chủ nghĩa tư bản chuyển từ giai đọan tự
do cạnh tranh sang giai đọan Đế quốc chủ nghĩa, các nước Đế quốc thực hiện chính sách xâm
lược, cướp bóc, nô dịch các nước nhược tiểu, vấn đề dân tộc trở nên gay gắt từ đó xuất hiện vấn
đề dân tộc thuộc địa. Sau CMT10 Nga, phong trào giải phóng dân tộc phát triển mạnh, hệ thống
thuộc địa của Chủ nghĩa đế quốc tan rã,nhiều Nhà nước thuộc địa trở thành các Quốc gia độc lập.
Khi bàn về sự phát triển của vấn đề dân tộc, V.I Lênin cũng đã đề cập 2 xu hướng phát
triển:
+ Xu hướng 1: là sự thức tỉnh của ý thức dân tộc, của phong trào đấu tranh chống áp bức dân tộc
sẽ dẫn tới việc thành lập các Quốc gia độc lập
+ Xu hướng 2: việc tăng cường và phát triển các mối quan hệ giữa các dân tộc dẫn tới việc phá
hủy hàng rào ngăn cách dân tộc, thiết lập sự thống nhất Quốc tế của Chủ nghĩa tư bản, của đời
sống kinh tế, chính trị khoa học, v v
Xu hướng 1 chiếm ưu thế trong thời kì Tư bản chủ nghĩa mới phát triển, còn xu thế thứ 2 là đặc
trưng của Chủ nghiã tư bản già cỗi sắp chuyển sang xã hội XHCN, cả hai đều phát triển trong
điều kiện đối kháng giai cấp gay gắt. Tuy nhiên CNTB và Chủ nghĩa dân tộc tư sản không thể
giải quyết được vấn đề dân tộc mà chỉ làm cho mối xung đột dân tộc ngày càng tăng lên. Chỉ có
Cách mạng vô sản và CNXH, trên cơ sở thủ tiêu ách áp bức giai cấp và áp bức dân tộc mới tạo
điều kiện để thực hiện sự bình đẳng dân tộc và xây dựng tình hữu nghị giữa các dân tộc ngày
càng xích lại gần nhau.
 Tư tưởng HCM về vấn đề dân tộc trong thời đại Cách mạng vô sản được thể hiện trong
mấy luận điểm cơ bản sau:
a) Độc lập tự do là quyền thiêng liêng bất khả xâm phạm của tất cả các dân tộc:
1
Lịch sử VN là lịch sử không ngừng đấu tranh dựng nước và giữ nước. Tinh thần yêu nước

Nguyễn Ái Quốc_Hồ Chí Minh từ một người yêu nước đang đi tìm đường cứu nước đến
với Chủ nghĩa Mac-Lênin đã tìm thấy con đường giải phóng cho dân tộc mình theo con đường
Cách mạng vô sản tức là tiếp thu lý luận về giai cấp và đấu tranh giai cấp của Chủ nghĩa Mac-
Lênin, đã nhận thức được mối quan hệ chặt chẽ giữa dân tộc và giai cấp trong cách mạng theo
con đường Cách mạng vô sản. Nhưng tiếp thu lý luận Mac-Lênin lại phải biết vận dụng sáng tạo
lý luận ấy vào việc giải quyết nhiệm vụ cụ thể của cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa, phù
hợp với đặc điểm lịch sử xã hội. Vấn đề đặt ra phía trước cho các nước thuộc địa phương Đông
không phải là làm ngay một cuộc cách mạng vô sản mà trước hết là đấu tranh giành lại độc lập
cho dân tộc, có độc lập cho dân tộc,mới có địa bàn để tiến lên làm cách mạng XHCN. Hơn nữa
sự nghiệp đấu tranh không cho phép ỷ lại ngồi chờ thắng lợi của cách mạng vô sản ở Châu Âu để
được trả lại nền độc lập cho các dân tộc thuộc địa.
Từ thực tiễn đó, Nguyễn Ái Quốc đã đưa ra luận điểm:các dân tộc thuộc địa phải dựa vào
sức của chính mình đồng thời biết tranh thủ sự đòan kết, ủng hộ của giai cấp vô sản và nhân dân
lao động thế giới để giành lại độc lập cho dân tộc rồi từ thắng lợi của cách mạng tiến lên làm
cách mạng XHCN và đóng góp thiết thực vào sự nghiệp Cách mạng vô sản thế giới.
 Qua đó có thề khẳng định: ngay từ khi trở thành người cộng sản, Hồ Chí Minh đã thực hiện
được sự kết hợp đúng đắn dân tộc với giai cấp, Chủ nghĩa yêu nước với Chủ nghĩa Quốc tế, độc
lập dân tộc với Chủ nghĩa xã hội.
Năm 1924, Nguyễn Ái Quốc viết: ở các nước thuộc địa “Chủ nghĩa dân tộc là một động
lực lớn của đất nước”. Khái niệm Chủ nghĩa dân tộc mà Nguyễn Ái Quốc dùng ở đây, như Mac
nói: “không phải theo cái nghĩa theo tư sản hiểu” Chủ nghĩa dân tộc bản xứ mà Nguyễn Ái Quốc
nói ở đây chính là Chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc chân chính của nhân dân Việt Nam đã
được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử, vốn là một động lực tinh thần vô giá trong các cuộc
đấu tranh chống ngọai xâm, bảo vệ độc lập dân tộc, nó khác về bản chất so với Chủ nghĩa dân tộc
vị kỷ của giai cấp tư sản đã bị lịch sử phê phán. Theo phân tích của Nguyễn Ái Quốc, do kinh tế
còn lạc hậu chưa phát triển nên sự phân hóa giai cấp ở Đông Dương chưa triệt để,cuộc đấu tranh
giai cấp ở đây không diễn ra giống như ở phương Tây.Trong báo cáo về Bắc Kỳ, Trung Kỳ và
Nam Kỳ gửi Quốc tế cộng sản, Nguyễn Ái Quốc viết: “Cuộc đấu tranh giai cấp không diễn ra
giống như ở phương Tây” bởi vì xã hội ở Đông Dương, Ấn Độ hay Trung Quốc, xét về mặt cấu
trúc kinh tế,không giống các xã hội phương Tây thờiTrung cổ cũng như thời cận đại và đấu tranh

đã tiếp cận được với chủ nghĩa Mac-Lênin và rút ra kết luận: “Muốn cứu nước và giải phóng dân
tộc không có con đường nào khác con đường Cách mạng vô sản”. Đặt cách mạng giải phóng dân
tộc theo con đường cách mạng vô sản là một sự lựa chọn đúng đắn và sáng suốt của Hồ Chí
4
Minh. Từ đầu những năm 20 của thế kỉ của thế kỉ XX Nguyễn Ái Quốc đã chỉ rõ Chủ nghĩa đế
quốc là con đỉa 2 vòi, 1 vòi bám vào chính quốc, 1 vòi bám vào thuộc địa. Muốn đánh bại chủ
nghĩa đế quốc phải đồng thời cắt cả 2 cái vòi của nó đi, tức là phải kết hợp cách mạng vô sản ở
chính quốc với cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa, phải xem cách mạng ở thuộc địa như “
Một trong những cái cánh của cách mạng vô sản” phát triển nhịp nhàng với cách mạng vô sản.
Mặt khác cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường cách mạng vô
sản. Quan trọng hơn người còn cho rằng “ Cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa không
những không phụ thuộc vào cách mạng vô sản ở chính quốc mà có thể giành thắng lợi trước”
Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải do Đảng của giai cấp công nhân lãnh
đạo
Nguyễn Ái Quốc đã sớm khẳng định muốn giải phóng dân tộc thành công “ Trước hết phải
có Đảng cách mệnh … Đảng có vững cách mệnh mới thành công … Đảng muốn vững thì phải có
chủ nghĩa làm cốt … Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều nhưng chủ nghĩa chân chính
nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin” Như vậy Nguyễn Ái Quốc đã khẳng
định : Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng của giai
cấp công nhân. Đảng đó phải được xây dựng theo các nguyên tắc Đảng kiểu mới của Lênin ,được
vũ trang bằng chủ nghĩa mac Lênin.
Các lãnh tụ yêu nước tiền bối cũng đã bước đầu nhận thức được tầm quan trọng và vai trò
của chính đảng cách mạng. Phan Chu Trinh đã nói “ Ngày nay muốn độc lập tự do phải có đoàn
thể, nhưng ông chỉ nói mà chưa kịp làm. Phan Bội Châu đã tổ chức ra Đảng Việt Nam Quang
Phục hội, sau dự định cải tổ nó thành Việt Nam Quốc Dân Đảng theo kiểu Tôn Trung Sơn nhưng
ông cũng chưa kịp thực hiện đã bị bắt và giam lỏng tại Huế .
Dù thành lập hay chưa thì các Đảng kiểu đó không thể lãnh đạo Cách mạng giải phóng dân
tộc đi đến thành công vì nó thiếu một đường lối chính trị đúng đắn và một đường lối tổ chức chặt
chẽ lại không có cơ sở rộng rãi trong chúng nên sớm muộn gì cũng rơi vào tan rã.
Câu 3: Dựa trên cơ sở nào HCM cho rằng: Cách mạng giải phóng dân tộc phải là sự nghiệp

Hồ Chí Minh , phải làm cho các dân tộc thuộc địa hiểu biết nhau hơn và đoàn kết lại tạo một khối
liên minh thuộc địa , là một trong những cái cánh của cách mạng vô sản.
Hồ Chí Minh khẳng định công cuộc giải phóng nhân dân thuộc địa chỉ có thể thực hiện
được bằng sự nỗ lực tự giải phóng.
6
Vận dụng công thức của C.Mác :”Sự giải phóng của giai cấp công nhân phải là sự nghiệp
của bản thân giai cấp công nhân” , Người đi đến luận điểm: “ Công cuộc giải phóng anh em chỉ
có thể thực hiện được bằng sự nỗ lực của bản thân anh em “.
Người đánh giá rất cao sức mạnh của một dân tộc vùng dậy chống đế quốc thực dân. Người chủ
trương phát huy nỗ lực của dân tộc , tránh tư tưởng trông chờ vào sự giúp đỡ bên ngoài.
Người nói:”Kháng chiến trường kỳ gian khổ đồng thời lại phải tự lực cánh sinh .Trông
vào sức mình…Cố nhiên sự giúp đỡ của các nước bạn là quan trọng , nhưng không được ỷ lại ,
không được ngồi mong chờ người khác .Một dân tộc không tự lực cánh sinh mà cứ ngồi chờ dân
tộc khác giúp đỡ thì không xứng đáng được độc lập”.
← Quan hệ giữa cách mạng thuộc địa với cách mạng vô sản ở chính quốc:
Theo Hồ Chí Minh, giữa cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa và cách mạng vô sản
ở chính quốc có mối quan hệ mật thiết với nhau , tác động qua lại lẫn nhau trong cuộc đấu tranh
chống kẻ thù chung là chủ nghĩa đế quốc.
Nhận thức đúng vai trò , vị trí chiến lược của cách mạng thuộc địa và sức mạnh dân tộc ,
Nguyễn Ái Quốc cho rằng cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa có thể giành thắng lợi trước
cách mạng vô sản ở chính quốc .
Đây là một luận điểm sáng tạo, có giá trị lý luận và thực tiễn to lớn ; một cống hiến rất
quan trọng của Hồ Chí Minh vào kho tàng lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, đã được thắng lợi
của phong trào cách mạng giải phóng dân tộc trên toàn thế giới trong gần một thế kỷ qua chứng
minh là hoàn toàn đúng đắn.
Câu 5 : Vì sao trong điều kiện hiện nay để xây dựng và bảo vệ thành công CNXH thì
phải khơi dậy mạnh mẽ Chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc , phải nhận thức và giải
quyết các vấn đề dân tộc trên quan điểm của giai cấp công nhân .
Trước hết , theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, những đặc trưng bản chất của chủ nghĩa xã hội (CNXH)
bao gồm:

8
mạng vô song , đưa đến thắng lợi vĩ đại ở Điện Biên Phủ và Đại thắng Mùa Xuân 1975, giải
phóng miền nam , thống nhất Tổ quốc , đưa nước ta đi lên con đường xã hội chủ nghĩa.
Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh : “ Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước . Đó là truyền
thống quý báu của ta , chúng ta phải ra sức phát triển tinh thần yêu nước ấy , làm cho nó được
thực hành vào công việc kháng chiến.”
Trong công cuộc đổi mới xây dựng và bảo vệ tổ quốc hiện nay , truyền thống quý báu ấy
cần được tiếp tục khơi dậy mạnh mẽ , biến nó thành nội lực vô tận để đưa đất nước vượt qua mọi
khó khăn thử thách. Hồ Chí Minh nhận định chủ nghĩa yêu nước Việt Nam có ý nghĩa đặc biệt
trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và nó cũng giữ nguyên giá trị trong thời kỳ xây dựng lại
đất nước. Người nhận định, nhân dân lao động là những người yêu nước chân chính, những
người biểu hiện lợi ích dân tộc thật sự. Vì vậy, nhiệm vụ của chúng ta là phải chuyển chủ nghĩa
yêu nước từ thời chiến sang chủ nghĩa yêu nước thời bình.
Chủ nghĩa yêu nước thời bình được thể hiện bằng sự phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội,
dân giàu, nước mạnh, đạt nhiều thành tựu trên lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã hội, về lối sống xã
hội chủ nghĩa, những giá trị đạo đức và những ý tưởng mới. Nó phát sinh hằng ngày, hằng giờ
trong mỗi con người chân chính, trong phong trào thi đua của những người lao động tiên tiến,
trong cuộc đấu tranh cho sự công bằng và tiến bộ xã hội, cho sự tổ chức công việc một cách khoa
học. Nó biểu hiện sự không khoan nhượng đối với những khuyết điểm, thiếu sót.
Môi trường kinh tế, xã hội, chính trị, văn hoá thay đổi theo lịch sử, cho nên chủ nghĩa yêu
nước ở mỗi thời đại khác nhau cũng có nội dung khác nhau, nó được quy định bởi những điều
kiện kinh tế - xã hội. Một dân tộc tràn đầy chủ nghĩa yêu nước là một dân tộc mạnh. Một dân tộc
thiếu chủ nghĩa yêu nước là một dân tộc yếu.
ω Hồ Chí Minh không phải là người Việt Nam đầu tiên yêu nước, nhưng công lao chính
của Người là đã nâng chủ nghĩa yêu nước Việt Nam lên tầm cao mới khi những vấn đề mới của
thời đại tác động vào dân tộc Việt Nam và những vấn đề mà dân tộc Việt Nam đòi hỏi.
2) Nhận thức và giải quyết các vấn đề dân tộc trên quan điểm của giai cấp công nhân .
Hồ Chí Minh rất coi trọng vấn đề dân tộc , đề cao sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước
nhưng Người cũng luôn luôn đứng vững trên quan điểm giai cấp để nhận thức và giải quyết vấn
đề dân tộc :

10
cấp công nhân mới là lực lượng đại biểu chân chính cho lợi ích của dân tộc , mới xây dựng được
mặt trận đại đoàn kết dân tộc để thực hiện được những mục tiêu trên .
Vì vậy cần làm cho tư tưởng Hồ Chí Minh về sự kết hợp dân tộc và giai cấp , chủ nghĩa
quốc tế và chủ nghĩa yêu nước , độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội được quán triệt sâu sắc trong
toàn Đảng , toàn dân , lấy đó làm định hướng cho việc nhận thức và giải quyết các vấn đề của dân
tộc , thời đại hiện nay .
Câu 6: Vì sao trong điều kiện hiện nay, phải chăm lo xây dựng khối đại đòan kết dân tộc,
giải quyết tốt mối quan hệ giữa các dân tộc trong cộng đồng dân tộc Việt Nam?
1)Chăm lo xây dựng khối đại đòan kết dân tộc trong điều kiện hiện nay
- Khẩu hiệu “ Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công” đã trở
thành một phương châm của cả Đảng, Nhà nước, nhân dân ta qua biết bao thế hệ. Đòan kết tạo
thành sức mạnh vô biên.Trong cuộc chiến lâu dài không kém phần oanh liệt chống lại những thứ
hư hỏng,lạc hậu để xây dựng xã hội mới tốt đẹp càng cần tới sự đồng tâm hiệp lực của khối đại
đòan kết tòan dân.Lịch sử nước nhà và lịch sử thế giới cho thấy rằng,thời kì nào dân tộc không
đòan kết thì thời kì đó không phát triển lên được thậm chí còn mất nước bởi các thế lực ngoại
bang xâm chiếm. Trong tác phẩm Nên học sử ta, viết vào đầu năm 1942, Bác đã viết: “Sử ta dạy
cho ta bài học này: lúc nào nhân dân ta đoàn kết muôn người như một thì đất nước ta độc lập tự
do. Trái lại, lúc nào nhân dân ta không đoàn kết thì bị nước ngoài xâm lấn. Vậy nay ta phải biết
đoàn kết, đoàn kết mau, đoàn kết chắc chắn thêm lên mãi ”. Bài học lớn của cách mạng Việt
Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam trong hơn 70 năm qua là Khi nào Đảng nắm
vững và giương cao ngọn cờ đại đoàn kết dân tộc, củng cố và mở rộng Mặt trận dân tộc thống
nhất thì phát huy được sức mạnh của dân tộc, khó khăn mấy cũng vượt qua và cách mạng đi từ
thắng lợi này đến thắng lợi khác.
Ngược lại, khi nào buông lỏng ngọn cờ dân tộc, coi nhẹ vấn đề đại đoàn kết dân tộc, thậm chí sai
lầm về chính sách dân tộc thì cách mạng gặp khó khăn.
Điều kỳ diệu của cách mạng Việt Nam là ở chỗ: dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam,
tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc và Mặt trận dân tộc thống nhất đã thấm nhuần một
cách tự nhiên và sâu sắc trong tư tưởng, tình cảm, biến thành hành động tự giác của hàng triệu,
hàng triệu con người Việt Nam và trở thành một yếu tố quyết định thắng lợi của Cách mạng Việt

dân tộc của Đảng tiếp tục đi vào cuộc sống và đã thu được những kết quả tốt đẹp. Đó là: sự nhất
trí về chính trị và tinh thần trong nhân dân tăng lên, trở thành một nhân tố căn bản đảm bảo sự ổn
định chính trị-xã hội, tạo điều kiện cho kinh tế phát triển và tiếp tục nâng cao đời sống của đại bộ
12
phận nhân dân; liên minh công-nông-trí được mở rộng và mang nội dung mới là chủ động, tích
cực hỗ trợ, giúp đỡ lẫn nhau để cùng phát triển. Sự hợp tác giữa lao động trí óc và lao động chân
tay chặt chẽ để cùng sản xuất ra của cải vật chất ngày càng nhiều với chất lượng cao hơn cho xã
hội. Lợi ích căn bản và thiết thân của mỗi thành viên và của cộng đồng xã hội - động lực mạnh
mẽ nhất thúc đẩy tính tích cực, sáng tạo của nhân dân, được đáp ứng tốt hơn nữa.
 Đại đòan kết là một nhân tố quan trọng trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước “ Vấn đề dân
tộc và đòan kết dân tộc luôn luôn có vị trí chiến lược trong sự nghiệp cách mạng”1
2) Giải quyết tốt mối quan hệ giữa các dân tộc trong cộng đồng dân tộc Việt Nam
¬ Nước ta là một nước đa dân tộc, nhờ sức mạnh của các dân tộc anh em mà nước ta mới có
thể giành được độc lập, do đó cần phải đền ơn đáp nghĩa cho đồng bào miền núi mau chóng
đuồi kịp miền xuôi. Đa phần đời sống kinh tế- văn hóa- xã hội của đồng bào miền núi vẫn còn
trong tình trạng nghèo nàn lạc hậu: thiếu đất canh tác, mù chữ, tệ nạn xã hội, mê tín dị đoan…
So với đồng bằng và vùng đã phát triển tương đối thì miền núi và vùng dân tộc thiểu số còn là
vùng khó khăn nhất, hãy còn nhiều kẽ hở để bọn phản động dễ lợi dụng, khoảng cách còn khá
xa, tỷ lệ đói nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số còn cao; đã xuất hiện những hiện tượng
chệch hướng, nếu trong thời gian tới không có những giải pháp hữu hiệu có thể khoảng cách đó
còn xa hơn nữa sẽ không có lợi cho sự ổn định phát triển bền vững của đất nước. Chính sách
của Đảng và Nhà nước hiện nay là: xóa được đói, giảm được nghèo xuống, ổn định và cải thiện
đời sống một cách rõ rệt, nhiều dịch bệnh như sốt rét, bướu cổ đã giảm xuống mức đáng kể,
sức khỏe được chăm sóc tốt hơn, phổ cập giáo dục tiểu học, xóa được mù chữ, nâng cao dân
trí; bản sắc văn hóa tốt đẹp của các dân tộc được giữ gìn và phát huy tốt hơn; xây dựng được cơ
sở chính trị, đội ngũ cán bộ và đảng viên của các dân tộc, ở các vùng, các cấp trong sạch và
vững mạnh; quốc phòng và an ninh được đảm bảo về khoảng cách giữa các vùng và các dân
tộc được thu hẹp.
¬ Để lọai trừ những nguyên nhân có thể dẫn đến căng thẳng trong mối quan hệ giữa các dân
tộc có thể bị kẻ thù lợi dụng chống lại chính quyền,chống lại cách mạng.Thủ đọan lợi dụng các

hóa, tiếng nói, chữ viết và truyền thống tốt đẹp của các dân tộc.Thực hiện tốt chiến lược phát
triển kinh tế-xã hội tốt công tác định canh định cư và xây dựng vùng kinh tế mới.Quy hoạch,
phân bổ, sắp xếp lại dân cư, gắn phát triển kinh tế với bảo đảm an ninh,quốc phòng, củng cố và
nâng cao chất lượng hệ thống chính trị ở cơ sở vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Thực hiện chính
sách ưu tiên trong đào tạo,bồi dưỡng cán bộ, trí thức người dân tộc thiểu số. Cán bộ công tác ở
14
vùng dân tộc thiểu số và miền núi phải gần gũi,hiểu phong tục,tập quán,tiếng nói của đồng bào
dân tộc,làm tốt công tác dân vận. Chống các biểu hiện kì thị, hẹp hòi, chia rẽ dân tộc” 2
Câu 7: Trình bày quan niệm của Hồ Chí Minh : đạo đức là gốc của người cách mạng và
phân tích những phẩm chất đạo đức cơ bản của người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay?
← Đạo đức là gốc của người cách mạng .
Khi đánh giá vai trò của đạo đức trong đời sống , Hồ Chí Minh đã khẳng định đạo đức là
nguồn nuôi dưỡng và phát triển của con người .Người cách mạng không có đạo đức thì dù tài giỏi
mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân , phải có đạo đức mới hoàn thành nhiệm vụ cách mạng
vẻ vang .Nó đòi hỏi sự phấn đấu không ngừng của mỗi người ,mỗi thế hệ ,hơn nữa còn của nhiều
thế hệ nối tiếp nhau.
Đạo đức là gốc , là nền tảng vì liên quan tới Đảng cầm quyền , nếu cán bộ , đảng viên của
Đảng không tu dưỡng về đạo đức cách mạng thì có thể làm tha hóa con người . Vì vậy , Hồ Chí
Minh yêu cầu Đảng phải “là đạo đức, là văn minh “ . Người cũng thường nhắc lại ý của Lênin :
Đảng cộng sản phải tiêu biểu cho trí tuệ , danh dự , lương tâm của dân tộc mình và của thời đại.
Vai trò của đạo đức cách mạng còn thể hiện ở chỗ đó là thước đo lòng cao thượng của con
người . Theo quan điểm của Hồ Chí Minh , mỗi người có công việc , tài năng, vị trí khác nhau
nhưng ai giữ được đạo đức cách mạng đều là người cao thượng .
Đạo đức không chỉ phụ thuộc vào xã hội , những điều kiện vật chất kinh tế , nó có khả
năng tác động tích cực trở lại , cải biến xã hội . Giá trị đạo đức tinh thần khi được con người tiếp
nhận sẽ biến thành một sức mạnh vật chất.
Có đạo đức cách mạng thì khi khó khăn , thất bại cũng không lùi bước , chán nản ; khi
gặp thuận lợi và thành công cũng vẫn giữ tinh thần khiêm tốn . Chính vì vậy , cùng với việc giáo
dục nâng cao trình độ hiểu biết của cán bộ , đảng viên và các tầng lớp nhân dân , Hồ Chí Minh đã
thường xuyên quan tâm đến việc giáo dục đạo đức cho mọi người .

•
Phải nắm vững dân tình , hiểu rõ dân tâm , cải thiện dân sinh , nâng cao
dân trí .
Có được cái đức ấy thì người cách mạng , người lãnh đạo sẽ được dân tin yêu , quý mến ,
kính trọng , nhất định sẽ tạo ra được sức mạnh to lớn cho cách mạng .
b)
Cần kiệm , liêm, chính , chí công vô tư:
Đây là phẩm chất đạo đức gắn liền với hoạt động hàng ngày của mọi người , là yêu cầu về
đạo đức và yêu cầu của sự phát triển kinh tế.
16
Theo Hồ Chí Minh thì :
Cần là lao động cần cù , siêng năng ; có kế hoạch , sáng tạo , có năng suất cao với
tinh thần tự lực cánh sinh , không lười biếng , không ỷ lại .
Kiệm là tiết kiệm sức lao động , thì giờ , tiền của của dân , của nước , của bản
thân mình ; không xa xỉ , không hoang phí , không bừa bãi , không phô trương , không chè chén
lu bù .
Liêm là luôn tôn trọng giữ gìn của công và của dân ; phải trong sạch , không tham
lam , không tham địa vị ,không tham tiền tài , không tham sung sướng ; chỉ ham học , ham làm ,
ham tiến bộ.
Chính nghĩa là không tà , thẳng thắn , đứng đắn.
Đối với mình : không tự cao, tự đại , luôn chịu khó học tập , tự kiểm điểm.
Đối với người: không nịnh hót người trên , không xem khinh người dưới ;
luôn giữ thái độ chân thành , khiêm tốn.
Đối với việc : để công việc công lên trên , đã phụ trách việc gì thì làm cho
kỳ được , đến nơi đến chốn , không sợ khó khăn , nguy hiểm , cố làm lợi cho nước cho dân .
Cần , kiệm , liêm , chính cần thiết đối với tất cả mọi người . Hồ Chí Minh viết :
“Trời có bốn mùa : Xuân , Hạ , Thu , Đông
Đất có bốn phương : Đông, Tây , Nam ,Bắc
Người có bốn đức : Cần , Kiệm , Liêm , Chính
Thiếu một mùa , thì không thành trời

điểm sai lầm và cố gắng sửa chữa .Trong Di chúc , Người căn dặn Đảng phải có tình đồng chí
thương yêu lẫn nhau . Tình thương yêu con người ở Hồ Chí Minh luôn gắn liền với hành động cụ
thể , phấn đấu vì độc lập của Tổ quốc , tự do hạnh phúc cho con người .
d)
Tinh thần quốc tế trong sáng :
Đó là tinh thần đoàn kết quốc tế vô sản , đoàn kết với các dân tộc bị áp bức , với nhân
dân lao động các nước , đoàn kết của nhân dân Việt Nam với những người tiến bộ trên thế giới vì
hòa bình , công lý và tiến bộ xã hội , nhằm mục tiêu lớn của thời đại là hòa bình , độc lập dân
18
tộc , dân chủ và tiến bộ xã hội , là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội , là hợp tác và hữu nghị với
tất cả các nước , các dân tộc , chống lại sự chia rẽ , hằn thù , bất bình đẳng và phân biệt chủng tộc
.
Hồ Chí Minh đã góp phần to lớn , có hiệu quả xây đắp tình đoàn kết quốc tế , tạo ra một
kiểu quan hệ quốc tế mới : đối thoại thay cho đối đầu , kiến tạo một nền văn hóa hòa bình trên thế
giới .
Câu 8: Trình bày quan niệm của Hồ Chí Minh về nguyên tắc xây dựng đạo đức mới.Phân
tích tác hại khi cán bộ Nhà nước không thực hiện đúng nguyên tắc “nói phải đi đôi với
làm,phải nêu tấm gương đạo đức”
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thấy rõ phải nhanh chóng đào tạo , bồi dưỡng nhằm hình thành
một đội ngũ cán bộ , viên chức nhà nước có trình độ văn hóa , am hiểu pháp luật thành thạo
nghiệp vụ hành chính và nhất là phải có đạo đức cần kiệm liêm chính, chí công vô tư, một tiêu
chuẩn cơ bản của người cầm cân nảy mực cho công lý.
Trong việc dùng cán bộ, Người nhắc nhở phải tẩy sạch óc bè phái . Khác với những cán
bộ của các cơ quan dân cử, làm việc theo nhiệm kì bầu cử, công chức theo chế độ chức nghiệp, vì
vậy cần phải qua một kì thi tuyển để bổ nhiệm vào các ngạch, bậc hành chính. Nội dung thi tuyển
yêu cầu khá toàn diện , bao gồm 6 môn thi:chính trị , kinh tế , pháp luật , địa lí , lịch sử và ngoại
ngữ.Điều đó thể hiện tầm nhìn xa, tính chính quy, hiện đại, tinh thần công bằng dân chủ,… của tư
tưởng Hồ Chí Minh trong việc xây dựng nền móng cho pháp quyền Việt Nam.
Nhưng trong vấn đề cán bộ, đặc biệt là với cán bộ quản lí nhà nước, điều quan tâm thường
xuyên của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn là phẩm chất đạo đức và tinh thần phục vụ nhân dân, phục

tội đưa và nhận hối lộ sẽ bị phạt từ 5 đến 20 năm khổ sai và phải nộp phạt gấp đôi sồ tiền nhận
hối lộ. Ngày 26 tháng 1 năm 194, Người kí “quốc lệnh” khép tội tham ô, trộm cắp của công vào
tôi tử hình.
*Hai là, kiên quyết chống ba thứ “giặc nội xâm” là tham ô, lãng phí, quan liêu:
Sức mạnh, hiệu quả của Nhà nước một mặt dựa vào tính nghiêm minh của việc thi hành
pháp luật, mặt khác dựa vào sự gương mẫu, sự trong sạch về đạo đức của người cầm quyền. Vì
vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đòi hỏi “cán bộ phải thực hành chữ LIÊM trước, để làm kiểu mẫu cho
dân”. “Nếu chiến sĩ và nhân dân ra sức chống giặc ngoại xâm mà quên chống giặc nôi xâm, như
thế là chưa làm tròn nhiệm vụ của mình”. Về tác hại nghiêm trọng của bệnh quan liêu, Mác và
Angghen đã từng cảnh tỉnh giai cấp vô sản rằng chủ nghĩa quan liêu có thể dẫn các Đảng Cộng
20
sản cầm quyền đến chỗ “đánh mất một lần nữa chính quyền vừa giành được”, “đi vào con đường
tiêu vong như đã từng xảy ra đối với mọi loại hình Nhà nước từng xuất hiện từ trước đến nay”. Vì
vậy, không thể nói đến một Nhà nước trong sạch, vững mạnh, hiệu quả nếu như không kiên
quyết, thường xuyên đấu tranh để chặn đứng , tiến tới tiêu diệt tận gốc những nguyên nhân đã
gây ra nạn tham ô, lãng phí, quan liêu.
Câu 9: Hãy phân tích hậu quả xấu khi mỗi người không thực hiện đúng nguyên tắc “phải
tu dưỡng đạo đức suốt đời”.Theo nhận thức của anh,chị trong điều kiện hiện nay việc thực
hiện nguyên tắc “xây và chống”, “phải tu dưỡng đạo đức suốt đời” có những khó khăn và
thuận lời gì?
Bác Hồ rất đề cao phép nước , “nhân trị” đi đôi với “pháp trị”. Tình trạng tiêu cực trong
đời sống pháp luật ở nước ta hiện nay có một phần là do hệ thống pháp luật của ta thiếu đồng bộ,
một phần nữa là do thi hành không nghiêm. Nhưng dù sau này hệ thống pháp luật có hoàn chỉnh
đến đâu, việc thi hành vẫn không thể tốt nếu tăng cường pháp luật không đi liền với thường
xuyên giáo dục đạo đức cho đội ngũ cán bộ Nhà nước, trước hết là những người giữ chức năng
bảo vệ pháp luật . Ngày nay, trong một nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận hành theo cơ
chế thị trường tất yếu đẻ ra những tên gian manh, bịp bợm. Do sự quản lí và giáo dục yếu kém
của Nhà nước, chúng đã móc nối được với những phần tử thoái hóa trong bộ máy Nhà nước, ra
sức tung hoành, ăn cướp, lừa đảo, chiếm đoạt hàng nghìn tỷ đồng của nhân dân, dẫn đến những
vụ án tày đình, làm xôn xao dư luận xã hội, gây hoang mang, lo lắng trong nhân dân về sự trong

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh , liên hệ với tình hình hiện nay, có thể thấy nổi lên mấy
vấn đề cấp bách sau đây, cần tập trung đột phá nhằm tạo ra những chuyển biến rõ rệt:
1)
Phát huy dân chủ đi đôi với tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, đảm
bảo thật sự tôn trọng quyền làm chủ của nhân dân:
Để vượt lên tình trạng thấp kém của nền kinh tế, rút ngắn khoảng cách về trình độ phát
triển giữa nước ta và nhiều nước trên thế giới , phải “phát huy cao độ nội lực của dân tộc”, mà
một trong những nhân tố cơ bản làm nên nội lực đó là phát huy dân chủ. Bởi như Bác Hồ đã
nói:”Nhưng nếu nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc tư do, thì độc lập cũng chẳng có
nghĩa lý gì”.
Trong cuộc chiến đấu khẩn trương và quyết liệt chống kẻ thù xâm lược, nhiều công việc
cấp bách phải được giải quyết kịp thời và tập trung ở cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà
nước. Khi chuyển sang hòa bình, xây dựng trong điều kiện khó khăn, phức tạp của tình hình đất
22
nước hiện nay thì mở rộng dân chủ là một nhiệm vụ quan trọng và cấp thiết để khai thác được sức
mạnh vô tận của nhân dân ta trong sự nghiệp đổi mới, mở cửa , hội nhập với thế giới.
Có thể thấy dân chủ là một nội dung lớn trong tư tưởng Hồ Chí Minh. Theo Người, thực
hành dân chủ là cái chìa khóa vạn năng có thể giải quyết được mọi khó khăn. Mọi chủ trương,
đường lối, thuộc tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội,… đều được Người xem xét
và giải quyết từ địa vị người làm chủ và quyền làm chủ của nhân dân.
Chủ tịch Hồ Chí Minh còn tạo điều kiện vật chất và văn hóa để người dân nâng cao năng
lực làm chủ : nâng cao dân trí, bồi dưỡng văn hóa chính trị, phát triển tính tích cực công dân, mở
mang kinh tế, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân, khuyến khích nhân dân tham
gia giám sát công việc của các cơ quan nhà nước từ dưới lên trên.
2) Cải cách và kiện toàn bộ máy hành chính nhà nước, xây dựng một nền hành
chính dân chủ, trong sạch, vững mạnh.
Đường lối, chính sách đúng đắn của Đảng, pháp luật của Nhà nước tạo điều kiện tiên
quyết, song nếu không có một nền hành chính mạnh, có hiệu lực thì chính sách, luật pháp dù
đúng cũng không thể đi vào cuộc sống.
Hiện nay, nền hành chính của ta còn có nhiều yếu kém:quan liêu, xa dân, xa cơ sở; phân

Câu 10: Trình bày tư tưởng yêu thương con người,yêu thương nhân dân của Hồ Chí
Minh.Tại sao Hồ Chí Minh có lòng khoan dung độ lượng,lòng tin vào sức mạnh và tinh
thần sáng tạo của con người?
1)Tư tưởng yêu thương con người, yêu thương nhân dân của Hồ Chí Minh
¬ Hồ Chí Minh yêu thương con người với một tình cảm sâu sắc vừa bao la rộng lớn vừa gần
gũi thân thương với từng số phận của con người. Người yêu thương đồng bào, đồng chí, không
không phân biệt họ ở miền xuôi hay miền ngược, là già hay trẻ, là gái hay trai…không phân biệt
một ai, không trừ một ai. Hồ Chí Minh yêu thương những người nô lệ mất nước, những người
cùng khổ, giai cấp bị bóc lột, những người chết vô ích ở Việt Nam dù họ là người Mỹ hay Pháp,
họ là da trắng hay da màu. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: Trong bầu trời không có gì quý
bằng nhân dân, trong thế giới không có gì mạnh bằng đoàn kết nhân dân, trong xã hội không có
gì vẻ vang tốt đẹp bằng phục vụ nhân dân. Tư tưởng yêu thương con người của Bác rất rộng
lớn, chẳng những yêu thương nòi giống mà còn quan tâm đến giai cấp công nhân và nhân dân
lao động trên thế giới, Bác nói "Quan san muôn dặm một nhà. Bốn phương vô sản đều là anh
em". Quan điểm của Hồ Chí Minh là phải tất cả vì con người. Chúng ta không có mục đích nào
khác là chăm lo cho con người, giải phóng con người, nhằm tạo điều kiện phát triển toàn diện
cá nhân (Đức + Trí + Thể + Mỹ), nghĩa là xây dựng con người mới Xã Hội Chủ Nghĩa. Hồ Chí
Minh coi đây là phẩm chất đạo đức cao đẹp nhất. Do đó, Bác Hồ căn dặn: Phải luôn luôn làm
cho phần tốt trong mỗi con người nảy nở như hoa mùa xuân, từ đó nhân rộng gương tốt, việc tốt
ra thành nhiều vườn hoa khác đẹp hơn, tốt hơn, toàn diện hơn.
24
¬ Hồ Chí Minh yêu thương những người sống thực ở trên đời. Tư tưởng yêu thương con
người của Hồ Chí Minh rất rõ ràng, cụ thể, không trừu tượng chung chung. Đó là yêu người lao
động, cần lao, cùng khổ, người bị bóc lột, những người bị đàn áp. Chống ai? Chống kẻ đàn áp
người lao động, kẻ bóc lột người lao động, người độc ác, bọn xấu, kẻ sâu mọt dân, đè đầu cưỡi
cổ nhân dân.
¬ Người chỉ ra nguồn gốc của niềm đau, nỗi khổ của những con người nô lệ bị mất nước và
của những con người lao động làm thuê đó là chủ nghĩa thực dân,đế quốc tàn bạo; là ách áp bức
bóc lột mà giai cấp công nhân, nông dân phải chịu đựng. Tình yêu thương con người ở Hồ Chí
Minh xuất phát từ tình yêu thương của những người đồng cảnh ngộ, mất nước, bị nô lệ, cùng

có cả cái tốt và cái xấu. Bởi vậy, theo Người phải "làm cho phần tốt trong mỗi con người nảy nở
như hoa mùa xuân và phần xấu bị mất dần đi". Người yêu cầu phải thức tỉnh, tái tạo lương tâm,
đánh thức những gì tốt đẹp trong con người.
¬ Người khẳng định: “lòng thương yêu của tôi đối với nhân dân và nhân loại không bao giờ
thay đổi”. Tình cảm đó thể hiện sâu sắc phong phú trong suốt cuộc đời của Người. Trong việc
giải phóng con người, Người chú ý kết hợp hài hòa giữa cá nhân với tập thể, cộng đồng. Người
25