1
CHƯƠNG 5
THIẾT KẾ BẢNG CÂU HỎI
NGHIÊN CỨU
MARKETING
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP. HỒ CHÍMINH
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
2
NỘI DUNG CHƯƠNG 5
1. Khái niệm bảng câu hỏi;
2. Bốn nhiệm vụ của một bảng câu hỏi;
3. Thiết kế bảng câu hỏi;
4. Hướng dẫn viết tiểu luận môn học;
Câu hỏi ôn tập vàBài tập về nhà.
3
“Bảng câu hỏi” làcông cụ để thu thập dữ liệu định
lượng. Về mặt cấu trúc nócónhiều khác biệt so với
dàn bài thảo luận nhóm dùng trong nghiên cứu định
tính (Chương3), giúp nhànghiên cứu thu thập được dữ
liệu cần thiết với độ tin cậy cao.
Bảng câu hỏi làmột công cụ dùng để thu thập dữ liệu
sơ cấp. Bảng câu hỏi bao gồm một tập hợp các câu hỏi
vàcác câu trả lời được sắp xếp theo logic nhất định.
Bảng câu hỏi là phương tiện dùng để giao tiếp giữa
người nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu trong
phương pháp điều tra thăm dò và phương pháp phỏng
vấn.
Bản câu hỏi làcông cụ nối liền giữa thông tin
cần cho dự án vàdữliệu sẽ được thu thập.
1.
1.

Bước 1: Xác định các dữ liệu cần tìm.
Bước 2: Xác định phương pháp phỏng vấn.
Bước 3: Đánh giánội dung bảng câu hỏi.
Bước 4: Chọn dạng cho câu hỏi.
Bước 5: Xác định từ ngữ thích hợp.
Bước 6: Xác định cấu trúc.
Bước 7: Thiết kế &Trình
bày.
6
Bước 1: Xác định các dữ liệu cần tìm
Công việc đầu tiên trong qui trình thiết kế bảng câu
hỏi làphải liệt kê đầy đủ vàchi tiết các dữ liệu cần thu thập
cho dự án nghiên cứu. Bản câu hỏi làcông cụ nối liền giữa
thông tin cần cho dự án vàdữliệu sẽ được thu thập. Như
vậy:
§ Khi thiết kế bảng câu hỏi ta phải dựa vào mục tiêu và
phương pháp nghiên cứu;
§ Xác định cụ thể tổng thể nghiên cứu, nội dung, vàcác
dữ liệu cần phải thu thập trên tổng thể đó.
Mối quan hệ này được minh họa trong hình vẽ dưới đây.
Mối quan hệ giữa thông tin –Câu hỏi –Dữliệu
7
Dự án NC
Bảng câu hỏi Đối tượng NC
Thông tin
cần thu
thập
Dữ liệu cần
thu thập
Nguồn: Kimnear & Taylor (1991), Marketing Research, an Applied

hỏi khác nhau.
§ Phỏng vấn bằng thư: phải đặt câu hỏi hết sức đơn giản vàcó
những chỉ dẫn về cách trả lời thật rõ ràng chi tiết;
§ Phỏng vấn qua điện thoại: phải giải thích cặn kẽ rõ ràng để
người trả lời hiểu rõ câu hỏi vàtrả lời chính xác; bởi vì người trả
lời không thấy được bảng câu hỏi vàcác hình ảnh minh hoạ;
§ Phỏng vấn trực tiếp: cóthể dùng câu hỏi dài vàphức tạp vìvấn
viên có điều kiện để giải thích rõ câu hỏi, kèm theo cóthể dùng
hình ảnh minh hoạ;
§ Phỏng vấn bằng thư điện tử: cóthể dùng các câu hỏi phức tạp
vàcóthể gửi kèm hình ảnh minh hoạ.
10
Bư
ớ
c 2:
X
á
c đ
ị
nh phương ph
á
p thu
thập dữ liệu.
v Phương pháp điều tra thăm dò
Trong nghiên cứu marketing phương pháp này được
áp dụng kháphổ biến vìnhững ưu thế của nónhằm bảo đảm
4 nguyên tắc của một nghiên cứu khoa học. Công cụ chủ yếu
được dùng để thu thập các thông tin, sự kiện trong phương
pháp này là“Bảng câu hỏi – Questions Form” do khách
hàng tự trả lời, nhằm thu thập các thông tin, sự kiện của đối

Muốn vậy thì người thiết kế bảng câu hỏi cần phải:
1-Lọai bỏ những câu hỏi tối nghĩa, xa lạ hoặc cónhiều từ
kỹ thuật, tuyệt đối tránh dùng từ (cụm từ) đa nghĩa.
Vídụ: “Vui lòng cho biết tình hình thu nhập của bạn?”
2-Tránh những câu hỏi trực tiếp về đời tư, bímật nghề
nghiệp, thu nhập cánhân, các vấn đề tôn giáo, giới tính, và
các vấn đề nhạy cảm.
Vídụ: Thay vìhỏi “Bạn bao nhiêu tuổi?”ta nên hỏi”Bạn
thuộc nhóm tuổi nào trong các nhóm tuổi sau:
1- < 18 tuổi
2- 18-25 tuổi
3- 26-35 tuổi
4- >35 tuổi”.
14
Bước 4: Chọn dạng cho câu hỏi
Có2 dạng câu hỏi cơ bản
The Open ended question The Close ended question
1.Câu hỏi trả lời tự
do;
2.Câu hỏi cótính chất
thăm dò;
3.Các câu hỏi sử dụng
kỹ thuật diễn dịch.
1.Câu hỏi chọn 1 trong
2;
2.Câu hỏi xếp hạng
theo thứ tự;
3.Câu hỏi đánh dấu
tình huống;
4.Câu hỏi dạng bậc

Vídụ: Bạn cósửdụng điện thọai di động không?
Có 1
Không 2
18
Bước 4: Chọn dạng cho câu hỏi
2. Câu hỏi xếp hạng thứ tự (Ranking): Làdạng câu hỏi mà
ta đưa ra sẵn các phương án trả lời, và để cho người trả lời
lựa chọn, so sánh vàxếp hạng chúng theo thứ tự.
Vídụ1: Hãy xếp hạng thứ tự mức độảnh hưởng (1-
UP) đến quyết định lựa chọn (mua) máy ĐTDĐ của các
yếu tố sau đây:
Kiểu dáng
Thương hiệu
Giácả
Quảng cáo hấp dẫn
Bạn bègiới thiệu
Khác__________
19
Bước 4: Chọn dạng cho câu hỏi
Vídụ2: Nhân tố tác động đến quyết định ghi danh học
ngành quản trị kinh doanh của bạn làgì? (Xếp hạng từ 1
đến 5 theo thứ tự từ nhân tố cótác động lớn nhất đến nhân
tố cótác động ít nhất :
Do ý thích của bản thân □,
Do hướng dẫn, gợi ý của người thân □,
Do ảnh hưởng của bạn bè □,
Do ảnh hưởng của SVcác khoá trước □,
Do uy tín của giảng viên □
20
Bước 4: Chọn dạng cho câu hỏi

định từ ngữ cho bảng câu hỏi:
§ Nên dùng từ ngữ quen thuộc, tránh dùng tiếng lóng hoặc
từ chuyên môn.
§ Nên dùng từ ngữ dễ hiểu, để mọi người ở bất cứ trình độ
nào cũng cóthể hiểu được.
§ Tránh đưa ra câu hỏi dài quá.
§ Tránh đặt câu hỏi mơ hồ, không rõ ràng.
Vídụ:Không nên hỏi : Bạn có thường xuyên đi mua sắm tại
siêu thị không? (người trả lời sẽ không biết “thường xuyên”là
bao nhiêu lần?)
§ Tránh đưa ra câu hỏi quácụthể.
Vídụ:Không nên hỏi: Khi đến một viện bảo tàng, bạn đã đọc
bao nhiêu lần các bảng ghi hướng dẫn về hiện vật được trưng bày
(người trả lời khónhớ cụ thể số lần đọc của mình)
23
Bước 5: Xác định từ ngữ phùhợp
§Tránh hỏi trực tiếp những vấn đề riêng tư cánhân.
Vídụ: Không nên hỏi con số cụ thể về thu nhập của một người, mà
chỉ nên hỏi theo từng nhóm : chẳng hạn dưới 1 triệu đ/tháng, từ 1
đến 3 triệu đ, từ 3 đến 5 triệu,…
§ Tránh đưa ra câu hỏi quá cường điệu hay quánhấn mạnh vào một
khía cạnh nào đó. Vídụ: Bạn có ủng hộ việc tăng giá điện để đầu tư
phát triển ngành điện trong điều kiện lạm phát giácảhiện nay
không ?
§ Tránh đặt câu hỏi đã gợi ý sẵn câu trả lời. Vídụ: Bạn cótán thành
việc không cho học sinh sử dụng xe máy đến trường nhằm làm
giảm bớt tai nạn giao thông không?
§ Tránh đặt câu hỏi dựa theo giátrị xã hội đã xác nhận. Vídụ: ông
cókiếm nhiều tiền hơn vợ không? (thông thường sẽ nhận được câu
trả lời là“có”vìtheo quan niệm xã hội thìchồng phải hơn vợ)

5.Phần kết thúc (Câu hỏi phụ): Cótác dụng thu thập thêm thông
tin về đặc điểm nhân khẩu người trả lời (giới tính, tuổi tác, nghề
nghiệp, )
26
Bước 7:Thiết kế vàtrình bày bảng câu hỏi
Phần Dạng câu hỏi Thang đo Ý nghiã
Gạn
lọc
Các câu hỏi định tính Thang đo định danh,
xếp hạng theo thứ
bậc
Khởi
động
Các câu hỏi hâm nóng
(sử dụng dạng câu hỏi
đánh dấu tình huống;
câu hỏi dạng bậc thang)
Thang đo định danh,
xếp hạng theo thứ
bậc
Phần
chính
Các câu hỏi đặc thù
(Thu thập dữ liệu định
lượng cần cho NC)
Thang đo khoảng
Thang đo Likert
Thang đo tỷ lệ
Kết
thúc

tập ở nhà;
2. Bài đọc thêm: Tạo bảng câu hỏi bằng công cụ
Google document (Hướng dẫn gửi bằng email cho các
nhóm)
2. Bài tập về nhà (Thực hiện theo nhóm):
Thực hiện lập bảng câu hỏi cho Dự án nghiên cứu
============================
CẢM ƠN CÁC BẠN đã chúý theo dõi!
30