Lê Thị Duy Thanh THCS Thanh Lơng-Văn Chấn-Yên Bái 0975374079
Ngày soạn: Ngày dạy:
Tiết 117
Viễn Phơng
A.Mục tiêu cần đạt:
Học xong bài thơ này, HS có đợc :
- Viếng lăng Bác là bài thơ ghi lại cảm xúc sâu sắc của nhà thơ và bài thơ cũng là tình cảm
chung của nhân dân Nam Bộ, nhân dân cả nớc đối với Bác.
-Tích hợp với những bài thơ văn viết về Bác đã học, với Tiếng Việt và Tập làm văn.
-Rèn đọc, hiểu thơ trữ tình, phân tích các hình ảnh ẩn dụ.
B, Chuẩn bị:
ảnh chân dung nhà thơ Viễn Phơng và tranh ảnh về lăng Bác.
C.Tổ chức các hoạt động dạy và học
1-Ôn định tổ chức:
2 -Kiểm tra bài cũ: (
3. Bài mới
Em đã đợc học ,đợc hát những bài hát ,bài thơ nào về Bác?
Các em hãy lắng nghe một đoạn bài hát: Mở băng BH một tình yêu bao la
GV: Có lẽ hơn một thế kỉ qua những vần thơ hay nhất,đẹp nhất,những lời ngợi ca thành
kính nhất của tất cả các nghệ sĩ đều dành cho Bác Hồ kính yêu của chúng ta-Ngời là hiện
thân của đất trời hoa trái cho mãi muôn đời sau.Ngời mất đi là một tổn thất vô cùng to lớn
của dân tộc ta và cho cả nhân loại .Vẫn nằm trong mạch cảm xúc ấy nhà thơ Viến Phơng
đã rất thành công với bài thơ Viếng Lăng Bác bởi đã nói lên đ ợc tất cả cảm xúc của ngời
dân VN đối với Bác Hồ kính yêu.
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
GV treo chõn dung t/g
Quan sỏt chõn dung t/g.
-hs quan sát chân dung
Cụng lý. Nm 1960, ụng b chớnh quyn Si Gũn bt giam. Sau khi ra tự nm 1962, Vin Phng
chin u C Chi. Sau khi t nc thng nht, ụng l Ch tch Hi Vn ngh Gii phúng Thnh
ph H Chớ Minh, Ch tch Liờn hip cỏc hi Vn hc Ngh thut Thnh ph H Chớ Minh, phú ch
tch y ban ton quc Liờn hip cỏc Hi Vn hc Ngh thut Vit Nam, y viờn Ban chp hnh Hi
Nh vn Vit Nam. Vin Phng c tng Gii thng Nh nc v Vn hc ngh thut nm 2001.
Tỏc phm chớnh
Chin thng Hũa Bỡnh (trng ca, 1952)
Mt sỏng hc trũ (th, 197 0)
Nh li di chỳc (trng ca, 1972)
Nh mõy mựa xuõn (th, 1978)
Phự sa quờ m (th, 1991).
Th vi tui th. (th thiu nhi, 2002)
Giú lay hng qunh (th, 2005).
?Em hãy nêu hoàn cảnh
sáng tác bài thơ?
GV mở băng về các hình
ảnh khi xây Lăng
-hs nêu trong sgk
2/Văn bản
* Hoàn cảnh ra đời :
tháng 4- 1976 , in
trong tập Nh mây
mùa xuân
Lê Thị Duy Thanh THCS Thanh Lơng-Văn Chấn-Yên Bái 0975374079
Đây là những h/a về Lăng CTHCM-nơi đặt thi hài của Ngời .Công trình đợc khởi công
ngày 2/9/1973 trên nền cũ của toà lễ đài giữa quảng trờng Ba Đình,nơi HCM đã chủ trì
các cuộc mít tinh lớn và đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nớc VNDCCH.Lăng
đợc xây theo kiến trúc nguyên bản Lăng Lê-nin và khánh thành vào ngày 29/8/1975 để
từ đó Lăng Bác luôn rộng mở đón chào những ngời con từ khắp mọi miền đến viếng
on 2: Cm xỳc ca tỏc gi khi
vo trong lng. (kh 3)
on 3: Cm xỳc trc khi ri
lng. (kh 4)
-Bố cục: 3 phần
=> B cc n
gin, t nhiờn m
hp lớ.
Đọc khổ thơ thứ nhất
? n thm lng Bỏc tỏc gi ó
xng hụ nh th no? Em nhn
xột gỡ v cỏch xng hụ ú? í
ngha?
-hs đọc
-hs nêu :con-bác
- Xng hụ thõn mt, gn gi, cm
ng -> by t tỡnh cm thành
kính thiêng liêng với Bác
II.Phân tích:
1.Cảm xúc tr ớc
lăng Bác
- Xng hụ thõn
mt, gn gi
Ti sao nhan bi th l
Ving lng Bỏc nhng cõu m
u li ra thm lng Bỏc? ý
ngha ca cỏch núi ú?
-hs thảo luận
- Ving: chia bun vi thõn nhõn
ngi ó mt.
sng bn b, kiờn cng, bt
khut ca dõn tc vit Nam.
-hs nêu :Tre VN,Cây tre VN
-Bin phỏp ngh
thut n d
?Qua khổ thơ 1 cảm xúc nào
của nhà thơ đợc bộc lộ?
-hs nhận xét
Cm xỳc bi hi, xỳc ng
-Nỗi xúc động bồi
hồi,lòng biết ơn
cảm phục tự hào về
Bác
ng trc lng Bỏc nh th
tip tc cú nhng dũng cm
xỳc no kh th th hai ?
-Ngày ngày mặt trời đi qua trên
lăng
Thấy một mặt trời trong lăng
rất đỏ
Hỡnh nh mt tri Trong cõu
th th nht cú ý ngha gỡ?
-hs thảo luận phân tích
+ Mt tri i qua trờn lng l
mt tri thc, mt tri ca thiờn
nhiờn v tr mang li ỏnh sỏng s
Lª ThÞ Duy Thanh –THCS Thanh L¬ng-V¨n ChÊn-Yªn B¸i 0975374079
ý nghÜa cđa h×nh ¶nh “mỈt trêi”
thø hai lµ g×?
Tác giả đã sử dụng nghệ thuật
+ Dòng người như vơ tận về
thăm Bác, dòng người đi trong
một khơng gian đặc biệt, đó là đi
trong tình thương nỗi nhớ. Kết
những tấm lòng thành tràng hoa
dâng lên Người. Nhµ th¬ béc lé
lßng thµnh kÝnh ®èi víi B¸c.
-BP Èn dơ ®Đp,s¸ng
t¹o ,®iƯp ng÷,ho¸n dơ
Víi nhÞp th¬ chËm. Theo bíc ch©n cđa dßng ngêi mµ theo thèng kª hµng tn cã)15.000 c¸ nh©n ,tËp thĨ víi ®đ
s¾c téc ,®đ mäi løa ti trong vµ ngoµi níc vỊ ®©y lỈng lÏ ®I trong suy tëng ,bao trim mét kh«ng khÝ th¬ng nhí
B¸c kh«ng ngu«I ,mçi ngêi lµ mét b«ng hoa kÕt thµnh trang hoa d©ng lªn 79 MX cđa ngêi
Đứng trước lăng cảm xúc bao
trùm trong lòng nhà thơ là gì?
-hs ph¸t biĨu kh¸i qu¸t
=>ThĨ hiƯn Tấm
lòng thµnh kÝnh, sự
ngưỡng vọng, tình
cảm tha thiết biết
ơn vơ hạn của nhân
dân đối với Bác.
L¨ng lµ n¬i ®Ỉt thi hµi cđa ngêi
qu¸ cè, nhng ngêi con th¨m
l¨ng B¸c l¹i cã mét h×nh dung
nh thÕ nµo vỊ B¸c?
Giấc ngủ bình n của Bác là
giấc ngủ như thế nào?
Cảm nhận “ Bác đang ngủ”
còn diễn tả điều gì trong suy
nghĩ, tâm hồn tác giả?
víi B¸c ,B¸c vÜnh
cưu trong lßng mäi
ngêi
Chóng ta cßn lu ý c¸ch dïng tõ cđa t/g :Më ®Çu bµi th¬ dïng c¸ch nãi gi¶m nãi tr¸nh:
viÕng-th¨m ,khi nãi vỊ sù ra ®i cđa B¸c ,t/g vÉn dïng bp ®ã: ®i vµo giÊc ngđ nh»m lµm
gi¶m bít nçi ®au trong lßng
Nhìn thấy Bác, cảm xúc của
nhà thơ trào dâng như thế nào?
Em hãy phân tích hai câu thơ
này? T×m h×nh ¶nh Èn dơ?
?
Tõ nµo trong lêi th¬ “mµ sao
nghe nhãi ë trong tim” cã søc
biĨu c¶m lín? “nhãi” nghÜa lµ
g×? t¸c gi¶ béc lé c¶m xóc nh
thÕ nµo?
(më ®o¹n b¨ng “LƠ Qc
tang CT HCM“)
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim.
-> Ở đây có sự mâu thuẫn giữa lí
trí và tình cảm.
+ Tình cảm: An ủi,Bác như trời
xanh kia còn mãi
+ Lí trí: Lại mách bảo Bác ra đi
vĩnh viễn
+ Hình ảnh: “ Trời xanh ” còn là
biện pháp tu từ ẩn dụ muốn ngợi
ca cơng ơn trời bể sự vĩnh hằng,
sự bất tử của Bác.
dâng tiếng hót
+ Muốn làm: đố
3.C¶m xóc khi rêi
l¨ng B¸c
Lê Thị Duy Thanh THCS Thanh Lơng-Văn Chấn-Yên Bái 0975374079
Bin phỏp ngh thut no c
s dng cõu th ny?Nhận
xét giọng điệu câu thơ?
Tỏc dng ca bin phỏp ngh
thut?
hoa -> dõng hng sc
cõy tre -> trung hiu
=>Điệp ngữ muốn làm nhấn
mạnh Ba hình ảnh ẩn dụ: chim,
hoa, tre thể hiện những niềm ớc
muốn, những tình cảm thành
kính, thiêng liêng.
,ý thơ thiết tha, chân thành,
giọng thơ sâu lắng, bồi hồi.
-Sử dụng điệp
ngữ,giọng thơ tha
thiết,bồi hồi ,ngôn
ngữ bình dị cô đúc
Vic lp li hỡnh nh cõy tre
kh th cui cú ý ngha gỡ?
-H/a AD -Nhân dân Việt Nam
mong muốn đợc ở bên Bác,
canh giấc ngủ cho Ngời.
GV: giới thiệu bài hát Chúng
con canh giấc ngủ cho Ngời
9/Phẩm chất của cây tre đợc nói tới ở cuối bài?
4/Củng cố:
GV khái quát :nhắc lại nghệ thuật ,nội dung
-gọi 1 hs đọc diễn cảm bài
?Em đã làm gì để thể hiện lòng kính yêu Bác?
-Theo em vì sao bài thơ Viếng lăng Bác đợc phổ nhạc?
(Tình cảm trong bài thơ cao quý, tha thiết, chân thành, lắng đọng và nói lên đợc tình cảm
của nhiều ngời đối với Bác)
-Mở băng hoặc gv hát minh hoạ bài hát đợc nhạc sĩ Hoàng Hiệp phổ nhạc
5/Dặn dò:
Hc thuc lũng bi th Ving Bỏcv tp phõn tớch cỏc hỡnh nh n d trong bi.
-Son bi Sang thu. Chỳ ý: Cm nhn tinh t ca tỏc gi khi t tri vo thu c th
hin qua cỏc kh th nh th no?
Lª ThÞ Duy Thanh –THCS Thanh L¬ng-V¨n ChÊn-Yªn B¸i 0975374079
Lª ThÞ Duy Thanh –THCS Thanh L¬ng-V¨n ChÊn-Yªn B¸i 0975374079
Lª ThÞ Duy Thanh –THCS Thanh L¬ng-V¨n ChÊn-Yªn B¸i 0975374079