Lê Ngọc Hân

Bắc Cung Hoàng hậu
công chúa Nhà Hậu Lê
Bắc cung hoàng hậu
Hữu cung hoàng hậu
Như Ý Trang Thuận Trinh Nhất Vũ Hoàng hậu
hoàng hậu nhà Tây Sơn
Tại vị 1788 - 1792
Tấn phong 1788
Tiền nhiệm Nguyễn Thị Huyền
Kế vị Lê Ngọc Bình
Chồng Vua Quang Trung
[hiện]Hậu duệ
Tên đầy đủ
Lê Ngọc Hân
Hoàng tộc Nhà Hậu Lê
Nhà Tây Sơn
Thân phụ Lê Duy Diêu
Sinh
1770
Thăng Long, Hà Nội, Việt Nam
Mất
4 - 12 - 1799
chùa Kim Tiền, Huế, Việt Nam
An táng
Gia Lâm, Hà Nội, Việt Nam
Tôn giáo Phật
Lê Ngọc Hân (黎玉忻, 1770-1799) còn gọi Ngọc Hân Công Chúa là công chúa nhà
Hậu Lê và hoàng hậu nhà Tây Sơn trong lịch sử Việt Nam, vợ của vua Quang Trung

Mùi (4-12-1799) thì mất, lúc đó mới 29 tuổi.
Lễ bộ Thượng thư Ðoan Nham hầu nhà Tây Sơn là Phan Huy Ích đă phụng chỉ soạn
bài văn tế cho vua Cảnh Thịnh, cho các công chúa, cho bà Nguyễn Thị Huyền, cho các
tôn thất nhà Lê và cho họ ngoại ở làng Phù Ninh tế Ngọc Hân. Hoàng đế Cảnh Thịnh
đích thân đọc trước linh sàng Hoàng thái hậu họ Lê. Bà được truy tặng là Như Ý
Trang Thuận Trinh Nhất Vũ Hoàng Hậu. Cả năm bài văn trên còn chép trong sách Dụ
Am văn tập
[1]
.
Triều đình Cảnh Thịnh lục đục và suy yếu, ngày càng bị Nguyễn Ánh đe dọa. Hai con
bà phải đổi sang họ Trần. Nhưng với sự sụp đổ của triều Tây Sơn, theo tộc phả họ
Nguyễn Đình, ngày 18 tháng 11 năm Tân Dậu (23-12-1801) hoàng tử Nguyễn Quang
Đức mất khi mới 10 tuổi, rồi ngày 17 tháng 4 năm Nhâm Tuất (18-5-1802) công chúa
Ngọc Bảo cũng mất khi mới 12 tuổi.
Sự trả thù của nhà Nguyễn
Theo "Biệt lục" của tộc phả Nguyễn Đình: Bà Nguyễn Thị Huyền thương con gái và
các cháu ngoại đều chết yểu nơi xa, năm 1804
[2]
đã thuê người vào Phú Xuân lấy hài
cốt ba mẹ con Ngọc Hân, ngày 24 tháng 3 năm Giáp Tý (3-5-1804) xuống thuyền vượt
biển, ngày 20 tháng 5 (28-6) về đến bến Ái Mộ
[3]
, ngày mồng 4 tháng sau (11-7-1804)
đưa về bản dinh
[4]
, ngày mồng 9 (16-7-1804) đưa về làng, giờ Ngọ an táng hài cốt bà
Ngọc hân, phụ chôn hoàng tử ở bên trái và công chúa ở bên phải. Nơi đó nay là Bãi
Cây Đại hay Bãi Đầu Voi ở đầu làng Nành (Bắc Ninh).
Chu Quang Trứ dẫn theo Đại Nam thực lục cũng nói về việc này năm 1842:
"Khoảng năm đầu Gia Long, ngụy đô đốc tên là Hài ngầm đem hài cốt mẹ con