Một vài vấn đề về quản lý con người-PHẦN 1
Đến các nhà tư tưởng thời cổ đại, ví dụ như trong lý thuyết thiên,
địa nhân đã khẳng định, trời đất biến đổi khôn lường nhưng cũng
không phức tạp bằng sự biến đổi trong tâm lý người. Được lòng
người là được tất cả, thu phục được lòng người sẽ chiến thắng.
(Thiên thời không bằng địa lợi, địa lợi không bằng nhân hoà.)
Cho đến khi môn Khoa học quản lý ra đời và trở thành một môn
khoa học độc lập, người ta thấy rằng cũng có rất nhiều yếu tố
tham gia vào hệ thống quản lý như vật chất, kinh tế, văn hoá,
thông tin… nhưng yếu tố con người vẫn là một yếu tố quan trọng
nhất của ngành khoa học này.
Ngày nay, trong nền kinh tế tri thức, khi mà trong giá trị sản phẩm
hơn 80% là hàm lượng chất xám, tài sản trí tuệ điều hành tài sản
của các công ty thì yếu tố con người càng được đặt vào một vị trí
quan trọng. Hãy tưởng tượng, trong hầu hết các ngành nghề,
người ta dễ dàng đặt mùa các loại máy móc thiết bị như mua tận
gốc của một công ty lớn. Chất lượng của các trang thiết bị cũng
hoàn toàn giống nhau kể cả tính năng cũng như công dụng của
chúng. Giả sử một công ty vừa mất tất cả các máy móc thiết bị
nhưng kỹ năng sản xuất vẫn còn nguyên thì họ có thể nhanh
chóng phục hồi tái tạo lại nhà xưởng. Nhưng nguợc lại, một công
ty mất kỹ năng tay nghề, mất người quản lý thì dù có giữ được
trang thiết bị cũng không thể đứng vững trên thương trường.
Tóm lại, muốn tồn tại và phát triển, không thể không nghiên cứu
yếu tố con người. Đặc biệt trong lĩnh vực quản lý, con người lại
càng trở nên nhân tố trung tâm không thể thiếu. Trong khuôn khổ
nhỏ hẹp của tiểu luận này, chúng tôi chỉ đề cập đến cách nhìn
nhận con người trong hệ thống tổ chức quản lý, quản lý con
người là gì, quản lý như thế nào và để quản lý con người những
người quản lý (lãnh đạo) phải cần có những gì.
xã hội với nhau”.
Quản lý con người là một công việc khó khăn phức tạp không
phải ai cũng có thể làm được. Với quan niệm về bản chất quản lý
con người như trên, chúng ta có thể luận giải nó quan các mặt cụ
thể sau:
· Quản lý con người trước tiên là phải xác định được vị trí đúng
đắn của mỗi người trong tập thể, trong hệ thống xã hội, quy định
rõ chức năng, quyền hạn và vai trò xã hội của họ.
· Quản lý con người có nghĩa là đào tạo, bồi dưỡng con người;
hướng dẫn, giúp đỡ họ thực hiện vai trò xã hội, những chức
năng, nghĩa vụ và quyền hạn của họ với tư cách là một chủ thể
hoạt động ở vị trí của họ trong hệ thống tổ chức. ở đây, vai trò
của công tác giáo dục, đào tạo có ý nghĩa vô cùng quan trọng
được các nước đưa lên quốc sách hàng đầu.
· Quản lý con người còn có ý nghĩa là tạo ra cho mọi cá nhân
(trước hết là trong công việc và trong sinh hoạt) những điều kiện
thuận lợi nhất để họ thực hiện tốt nhất vai trò xã hội của mình;
gắn lợi ích của mỗi cá nhân với lợi ích của tập thể, dân tộc.
Như vậy, muốn tạo điều kiện thuận lợi cho mỗi cá nhân trong tổ
chức thực hiện vai trò xã hội của mình, người lãnh đạo cần giúp
họ thích nghi, hoà hợp với nhau, với tập thể nhằm tạo cho cá
nhân vừa có tính độc lập, sáng tạo, vừa có mối quan hệ gắn bó
hữu cơ giữa họ và các thành viên khác. Thực tế cho thấy, có một
số yếu tố của sự thích ứng, hoà nhập sau:
· Sự thích ứng về mặt thể chất, sinh lý, về những điều kiện của
hoạt động: trình độ chuyên môn, kỹ thuật, mức độ căng thẳng,
thời gian làm việc…
· Sự thích ứng với nhau về mặt tâm lý, khí chất, tính cách, xu
hướng, định hướng giá trị, hứng thú, quan niệm, thói quen…
nhằm tạo ra không khí tâm lý tốt trong tập thể.
quản lý hiện đại cho rằng một người quản lý giỏi cần có những tố
chất sau: trí thông minh, có học vấn, có kinh nghiệm, khôn
khéo, linh hoạt, có nghị lực sáng suốt, trung thực, suy nghĩ
lành mạnh, có sức khoẻ.
3. Theo B.Karlof trong “Chiến lược làm ăn” năm 1991 có đưa ra:
“Một người lãnh đạo giỏi là người vững tin, cởi mở, ham học
hỏi, biết chấp nhận, hướng vào kết quả, dứt khoát, có óc phê
phán, có kinh nghiệm, biết chấp nhận khi phạm sai lầm, có
sức lôi cuốn thuyết phục và gây được lòng tin, nhiệt tình,
bình tĩnh, biết lắng nghe người khác, thiện tâm và chu đáo,
tự do, niềm nở, mềm dẻo, sẵn sàng giúp người khác phát
triển”
4. Theo ý kiến của R.Herstenberg – người đứng đầu tập đoàn
General Motos người quản lý cần có:
· Yêu cầu thứ nhất là phải có kiến thức sâu rộng. Mỗi nhà quản lý
cần phải biết thực hiện công việc của mình một cách chuyên
nghiệp. Phải có tinh thần cầu thị và ý thức tự hoàn vốn tri thức
của mình.
· Yêu cầu thứ hai là phẩm cách và tinh thần trách nhiệm rất cao
trong mọi việc
· Yêu cầu thứ ba là phải biết cảm nhận cái mới và dám mạo
hiểm.
· Yêu cầu thứ tư là phải nhạy cảm và năng động.
· Yêu cầu thứ năm là năng lực làm việc cao, thường xuyên muốn
trở nên giỏi giang hơn để hoàn thành công việc được tốt.
5. Theo ý kiến của Vương Lạc Phu và Tưởng Nguyệt Thần
trong cuốn “Khoa học lãnh đạo hiện đại” NXB Chính trị Quốc
gia 2001 có đề cập đến 4 nhóm năng lực:
· Những phẩm chất về chính trị tư tưởng: Họ coi nhóm này là linh
hồn sống, là hạt nhân của lãnh đạo, thể hiện thế giới quan, nhân