Chương 4: Tính toán bù hệ số công
suất
1. Ýù nghóa của việc nâng cao hệ số công suất :
Nâng cao hệ số công suất

cos
là một trong những biện
pháp quan trọng để tiết kiệm điện năng. Phần lớn các thiết bò
dùng điện đều tiêu thụ công suất tác dụng P và công suất phản
kháng Q. Để tránh truyền tải một lượng Q khá lớn trên đường
dây, người ta đặt gần các hộ dùng điện các máy sinh ra Q (tụ
điện, máy bù đồng bộ) để cung cấp trực tiếp cho phụ tải, làm
như vậy được gọi là bù công suất phản kháng. Khi có bù công
suất phản kháng thì góc lệch pha giữa dòng điện và điện áp
trong mạch sẽ nhỏ đi, do đó hệ số công suất

cos
của mạch được
nâng cao, giữa P, Q và góc

có quan hệ như sau:
P
Q
arctg
Khi hệ số

cos
được nâng cao thì đưa đến những hiệu quả
sau:
- Giảm được tổn thất công suất trong mạng điện.
- Giảm được tổn thất điện áp trong mạng điện.


0.95
ta chọn cos
ch

=0.92 suy ra tg
ch

= 0.426
với :P
ttpx
= 95.565 (KW) ,
Q
ttpx
= 84.58 (KVar),
S
ttpx
= 114.856 (KVA)
cos
px

=
ttpx
ttpx
S
P
=
856,114
565,95
= 0.832 suy ra tg

 Sau khi chọn máy bù, công suất phản kháng được bù vào
là:

bù
Q
= 50(Kvar)
 Vậy sau khi bù công suất của phân xưởng là:
ttxb
Q =Q
ttpx
–
bù
Q
= 84.58 – 50 = 34.58(Kvar)
Pttx = 95.565 (KW)
S
px(sau bù)
= K
đt
22
)(
buttpxttpx
QQP 
= 91.467 (KVA)
 Hệ số công suất sau khi đặt tụ bù:
tg

=
565.95
58.34

=0.94 thì Q
tg
= 0.31x
P
ttpx
=0.31x95.565=29.6(Kvar)
ta thấy:
ttxb
Q = 34.58 (Kvar) so với Q
thanhgóp
=Q
tg
= 29.6 (Kvar) thì
rõ ràng chênh lệch không đáng kể
-Như vậy việc chọn máy bù có Q =50(Kvar) là hoàn toàn hợp lý
lúc đó hệ số công suất của phân xưởng được nâng lên 0.94
 Sơ đồ nối dây máy bù
 Khi vận hành máy bù phải đảm bảo điều kiện sau :
Tụ điện phải đặt ở nơi khô ráo, ít bụi bặm, không dễ nổ,
dễ cháy và không có khí ăn mòn.
+ Điều kiện nhiệt : Phải giữ cho nhiệt độ không khí xung
quanh tụ điện không vượt quá + 35
0
C.
+ Điều kiện điện áp : phải giữ điện áp trên cực của tụ điện
không vượt quá 110% điện áp đònh mức. Khi điện áp của mạng
vượt quá giới hạn cho phép nói trên thì phải cắt tụ điện ra khỏi
mạng.
+ Trong lúc vận hành nếu thấy tụ điện bò phình ra thì phải
cắt ngay ra khỏi mạng, vì đó là hiện tượng của sự cố nguy hiểm,

k
qtsc
= 1,4 nếu MBA đặt ở ngoài trời
k
qtsc
= 1,3 nếu MBA đặt trong nhà
 Chọn MBA theo điều kiện quá tải thường xuyên:
- Công suất MBA được chọn sẻ nhỏ hơn công suất của
toàn phân xưởng tức là: S
MBA
< S
ttpx
- Từ đồ thò đặc trưng phụ tải phân xưởng ta chuyển về
dạng đồ thò phụ tải hai bậc, và S
1
, S
2
được tính như sau:
+ S
1
=


i
i
2
i
t
t.S
với: S

1
và S
2
ta tính hệ số quá tải và hệ số
non tải:
 hệ số non tải: k
1
=
dmMBA
S
S
1
 hệ số quá tải: k
2
=
dmMBA
S
S
2
-Từ k
1
, k
2
ta sẽ kiểm tra tình trạng làm việc của MBA
bằng cách tra đồ thò 36 đường cong của MBA: nếu
cp22
k
k
 thì
MBA chòu được quá tải, còn ngược lại thì không chòu được quá